Guide to Byzantine Historical Writing

L. NEVILLE, Guide to Byzantine Historical Writing. Cambridge 2018. Cambrigde Unversity Press, 322 sayfa (8 tablo ile birlikte). ISBN: 9781107691162

Kronik’ler (Vakayiname); müellifi tarafından şahit olunan ya da belli bir kaynak kullanılarak tarihsel olayların meydana geliş sırasına göre anlatıldığı tarihsel metinlerdir. Bu tarihsel metinler, Doğu Roma tarih yazımının bel kemiğini oluşturmaktadır. Erken, Orta ve Geç Doğu Roma dönemlerine ilişkin kronikler farklılıklar göstermektedir. Kaleme alındıkları diller ise; çoğunlukla Hellence’dir. Ancak Latince, Ermenice ve Gürcüce gibi dillerde de yazılmış kronikler mevcuttur. Söz konusu bu kroniklerin, ana kaynak dillerinden modern dillere çevirileri ise yapılmış ve yapılmaya devam et­mektedir.

Wisconsın-Madison Üniversitesi Tarih Bölüm Başkanı Leonara Neville tarafından kaleme alı­nan Guide to Byzantine Historical Writing başlıklı eser; Contents (İçindekiler [vii-viv]), eserin mey­dana getirilmesi sürecinde desteği olan kurum ve kişilere teşekkürün yer aldığı Acknowledgments (Teşekkür [xi-xii]), Doğu Roma Tarih Yazımı, Doğu Roma Tarihçileri ve Kronikleri hakkında genel bilgilerin verildiği Introduction (Giriş [1-46]) ve Byzantine Historical Texts (Bizans Tarihsel Metin­leri [47-318]), Appendix (Ek [319-322]) başlıklarından meydana gelmektedir.

Eserin Byzantine Historical Texts (Doğu Roma Tarihsel Metinleri [47-318]) başlığı altında yazar konuyu 52 kronik ile sınırlandırmış ve incelemelerde bulunmuştur. Theophylakt Simokatta [47-51], Pascal Chronicle [52-55], George Synkellos [56-60], Chronicle of Theophanes [61-71], Patri­arch Nikephoros [72-77], Scriptor Incertus de Leo V [78-80], Chronicle of 811 [81-84], Megas Chro­nographos [85-86], George the Monk [87-92], Peter of Alexandria [93-94], Genesios [95-100], Theophanes Continuatus [101-109], Constantinian Excerpts [110-113], John Kaminiates [114-117], Symeon the Logothete [118-123], Leo the Deacon [124-127], Chronicle of Monemvasia [128-134], Chronicon Bruxellense [135-136], Psellos [137-146], John Xiphilinos [147-149], Michael Attaleiates [150-154], John Skylitzez-Scylitzes Continuatus [155-161], George Kedrenos [162-168], Nikephoros Bryennios [169-173], Anna Komnene [174-185], John Kinnamos [186-190], John Zonaras [191-199], Constantine Manasses [200-204], Michael Glykas [205-209], Eustathios of Thessaloniki [210-215], Joel [216-218], Niketas Choniates [219-225], Joel [225], George Akropo­lites [226-231], Theodore Skoutariotes [232-236], George Pachymeres [237-2442], Nikephoros Gregoras [243-248], Ephraim [249-251], Constantine Akropolites [252-253], Chronicle of Morea [254-259], Nikephoros Kallistos Xanthopoulos [260-265], John VI Kontakouzenos [266-272], Michael Panaretos [273-274], Chronicle of Ioannina [275-277], Chronicle of Tocco [278-280], John Kananos [281-284], John Anagnostes [285-288], Leontios Machairas [289-292], Sylvester Syropou­los [293-297], Doukas [298-301], George Sphrantzes [302-307], Michael Kritovoulos [308-311], Laonikos Chalkokondyles [312-318]’e yer verilmiştir. Yukarıda sözü edilen tarihsel me­tinler kronolojik sırasına göre incelemeye tabi tutulmuştur. Her bir kronik için kapsadığı tarihsel alan ve dönem için verilen bilgilerin öneminin anlattığı bölümlerden sonra, el yazması hallerinin bulunduğu arşiv bilgileri de paylaşılmıştır. Orijinal halinin ilk baskısı hakkında künye bilgileri payla­şan yazar; incelenen kroniklerin günümüze kadar yapılmış Türkçe, İngilizce, Almanca, Rusça, Yu­nanca, Fransızca ve İspanyolca gibi modern dillere çeviri künyelerine de yer vermiştir. Bunlara ilaveten her bir bölüm için o kronik hakkında yazılmış olan bilimsel makale ve tartışma metinlerinin de bibliyografya listesini belirtmiştir. Okuyucular için ek okuma listeleri de ilgili bölümlerde yer almaktadır.

Appendix (Ek [319-322]) başlıklı son bölümde Kronik yazarlarının yaşadığı zaman çizelgesine ve kroniklerin kapsadığı zaman aralıklarına dair tablolar yer almaktadır.

Bu çalışma Doğu Roma Tarihi araştırmalarına yeni başlayan Bizantolog adayları ve bu alanın ana kaynakları hakkında bilgi edinmek isteyen araştırmacılar için yol gösterici bir kılavuz niteliğin­dedir. Bunun yanı sıra belirli üniversitelerde, Lisans ve Lisansüstü derecesinde verilen Ortaçağ Tarihi Kaynakları ismindeki derslerin Doğu Roma bölümü için kullanılabilecek faydalı bir eserdir.