Mimarlığın Özü ve Mimari Yaratım

A. SCHMARSOW – K. FIEDLER, Mimarlığın Özü ve Mimari Yaratım. İstanbul 2017. Janus Yayıncılık,
101 Sayfa. Çev. A. Tümertekin-N. Ülner. ISBN: 9786056717826

Kitap; İçindekiler (6), Mimari Yaratım Özü (7-42), Mimarlığın Özü ve Tarihine İlişkin Değinmeler (43-92), Yaşam Öyküleri (93-101) olarak üç bölümden oluşmaktadır.

Mimari Yaratım Özü (7-42) bölümünde yazar; Mimarlığın kökeni ve içteki özünü sorgulamanın vakti gelmedi mi? Mimari yaratımın özü konusunu sor­gulayan tarihçinin kendi kendisine, peşinen, alacağı karşılığın hiçbir yenilik barındırmayacağını söyleyebilir miyiz? Roma’daki Pantheon’la veya Köln Ka­tedrali’yle, Eskimolar’ın igloo’suyla ya da göçerlerin çadırıyla ne ortak yanı var? Mimarlık bugün de yaratımının eskilere uzanan ve el üstünde tutulan iç özelliklerine geri dönüp mekan yaratıcısı olarak insanların genel kitlesinin gönlüne girmenin bir yolunu bulamaz mı?. sorularının cevaplarını yanıtlar­ken, Ruhun bedeni kendi örneğine göre inşa ettiği, mimarlık tarihi mekan duygusunun tarihi ve bundan dolayı da bilinçli de, bilinçsiz de olsa dünya gö­rüşleri tarihinin temel bileşenleri olduğunu savunmaktadır.

Mimarlığın Özü ve Tarihine İlişkin Değinmeler (43-92) başlıklı bölümde ise; yapılan mimari araştırmalar sayesinde, kullanılan malzemelerin tarihsel anlamda düzenleyebildiklerini, mimari eserleri sadece gerçekleştirdikleri çağa göre sınıflandırmakla yetinmeyip, doğalarını sorgulamalarını ve ortaya çıkışlarının tarihlerini de incelediklerini anlatmaktadır. Fiedler bunun sonu­cunda tarihsel araştırmalar, konuyu daha derinlemesine kavramak isteyen araştırmacının gözünden ancak dışsal, yüzeysel ve önemsiz sayılan fenomen­lerle sınırlamış ve bu tür tarihsel yazılar ve gözlemleri olan Gottfried Sem­per’in, tarihsel gözlem ve araştırmaya alışılmadık derinlikte bir sanatsal anla­yış sağlayan, “Der Stil in den technischen und tektonischen Künsten” adlı ki­tabından üç bölüme yer vermiştir. Birinci bölümde (53-66), Semper elde bu­lunan malzemelerin doğası ve yaşamın kendi gerekleri tarafından koşullan­dırılan ilkel mimari biçimlerin, Antikçağ mimarlık eserlerinde peş peşe uğra­dıkları dönüşümler yollarını içermektedir. İkinci bölümde (67-80), Yunan mi­marlık sanatında hayran kaldığımız o sanatsal mükemmelliğe yaklaşabilen eserler vermediğini kabul edemeyen analizler ve Yunan mimari biçimleri mü­kemmelliğin zirvesinden aşağı inerken, bir yandan da yeni bir evrimin öğele­rini karşılaştırılmaktadır. Son bölüm olan üçüncü bölümde (81-92), Mimarlık alanında Yunan sonrası ortaya çıkan bütün mimariler arasında sadece Roman mimarinin yeni ve bağımsız bir sanatsal gelişimin belirtilerini ve 11. ve 12. Yüzyıla ait mimarlık eserlerinde söz konusu kökenlerin nasıl biçimlerde dile getirildiğini anlatmaktadır. Kitabın sonunda, yazarlarımızın yaşam öykülerine (93-101) yer verilmiştir.