New Inscriptions from Nikaia XVI: Votives to Zeus (Bronton and Gorzaios)
LIBRI X (2024) 71-83
Received Date: 10.11.2024 | Acceptance Date: 22.11.2024
DOI: 10.5281/zenodo.14470198
Online Publication Date: 18.12.2024
Abstract: This article presents new five votive inscriptions discovered during surveys conducted in the provinces of Sakarya and Bilecik since 2010. Three of these inscriptions are dedicated to Zeus Bronton, one to Zeus Gorzaios and the last is simply addressed to Zeus without any additional attribution (qualifying adjective). The first two inscriptions were found in close proximity to each other and suggest a new cult area for Zeus Bronton based on their location and content. Inscription number three is likely related to the recently discovered Zeus Bronton cult area in the village of Ahmetler. Inscription number four is particularly interesting, as it marks the first time the “Gorzaios” attribute, previously seen only with Apollo, is mentioned alongside Zeus. This shows “Gorzaios” attribute is not unique to Apollo. Inscription number five is a typical votive inscription that mentions only Zeus. This article introduces these five new inscriptions, along with their contents: 1) Votive offering of Claudius Ba— to Zeus Bronton; 2) Votive offering of Claudius Secundus to Zeus Bronton; 3) Votive offering of Glaukias and Lucius to Zeus Bronton; 4) Votive offering of Domitius Stephanos to Zeus Gorzaios; 5) Votive offering of Alexander to Zeus.
Keywords: Bithynia, Nikaia, Phrygia, Dorylaion, Zeus, Bronton, Gorzaios, Votive Inscription
Öz: Bu makalede 2010 yılından bu yana Sakarya ve Bilecik illerinde yürütülen yüzey araştırmalarında keşfedilen yeni beş adak yazıtı tanıtılmaktadır. Bu yazıtlardan üçü Zeus Bronton’a, biri Zeus Gorzaios’a, sonuncu yazıt ise herhangi bir ek atıfta (niteleyci sıfatta) bulunulmadan sadece Zeus’a adanmıştır. İlk iki yazıt birbirine çok yakın bulunmuş olup, konumları ve içerikleri itibarıyla Zeus Bronton için yeni bir kült alanına işaret etmektedir. Üç numaralı yazıt muhtemelen Ahmetler köyünde yakın zamanda keşfedilen Zeus Bronton kült alanıyla ilişkilidir. Dört numaralı yazıt, daha önce sadece Apollon ile birlikte görülen “Gorzaios” sıfatının ilk kez Zeus ile birlikte anılması bakımından özellikle ilgi çekicidir. Bu da “Gorzaios” atribüsünün sadece Apollon’a özgü olmadığını düşündürmektedir. Beş numaralı yazıt sadece Zeus’tan bahseden tipik bir adak yazıtıdır. Bu makalede bu beş yeni yazıtı içerikleriyle birlikte tanıtmaktadır: 1) Claudius Ba—’nın Zeus Bronton’a adağı; 2) Claudius Secundus’un Zeus Bronton’a adağı; 3) Glaukias ve Lucius’un Zeus Bronton’a adağı; 4) Aleksandros’un Zeus’a adağı; 5) Domitius Stephanos’un Zeus Gorzaios’a adağı.
Anahtar sözcükler: Bithynia, Nikaia, Phrygia, Dorylaion, Zeus, Bronton, Gorzaios, Adak Yazıtı
Akyürek N. E. 1996, Zeus Bronton: Die bildliche Repräsentation des großen Bauerngottes Phrygiens. Unpublished Master’s Thesis, Münster University, Münster.
Akyürek Şahin N. E. & H. Uzunoğlu 2024, “Neue Weihungen an Zeus Bronton im Museum von Eskişehir”. Phaselis X, 27-51.
Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2022, “Neue Inschriften aus Bilecik 1”. Gephyra 23, 101-184.
Akyürek Şahin N. E. 2001, “Büyük çiftçi Tanrısı Zeus Bronton: Arkeolojik ve Epigrafik Belgelerle Phrygia’da bir Zeus Kültü”. Olba IV, 163-182.
Akyürek Şahin N. E. 2002, Phrygia’da Çiftçi Tanrısı: Dii Brontonti eukhen. Unpublished Dissertation, Akdeniz University, Antalya.
Akyürek Şahin N. E. 2005a, “Bithynia’dan Yeni Yazıtlar”. Olba 11, 75-102.
Akyürek Şahin N. E. 2005b, “Yazıdere (Seyitgazi) Zeus Kutsal Alanı ve Seyitgazi Müzesi’ndeki Adaklar: Bir Ön Rapor”. ArkSan 120, 51-60.
Akyürek Şahin N. E. 2006a, Yazıdere Zeus Kutsal Alanı: Phrygia’da Yerel Bir Tapınım Merkezi. İstanbul.
Akyürek Şahin N. E. 2006b, “Phrygia’dan Yeni Zeus Bronton Adakları”. ArkSan 122, 89-124.
Akyürek Şahin N. E. 2012, “Bithynia’dan Yeni Zeus Bronton Adakları”. Olba XX, 345-382.
Alp A. O. 2022, “Ancient Quarries in the Vicinity of Başara and a Local Roman Grave SteleWorkshop”. Adalya 25, 125-136.
Corsten Th., 2006, “Prosopographische und onomastische Notizen II”. EA 39, 121-132.
Drew-Bear Th. & Naour C. 1990, “Divinités de Phrygie”. ANRW II/18.3, 1907-2044.
Eraydın N. 2022, “Two Newly Discovered Votive Inscriptions to Zeus Bronton from Eskişehir / Dorylaion”. Libri VIII, 139-147.
Erten E. 2023, “Zwei neue Inschriften aus Dorylaion”. Libri IX, 1-12.
Güney H. 2020, “New Votive Inscriptions from Northeast Phrygia”. ZPE 216, 147-155.
IAM, Inscriptiones Asiae Minoris, in: Acta Classica Mediterranea.
Jones A. H. M. 1937, Cities of the Eastern Roman Provinces. Oxford.
LGPN VA, Ed. Th. Corsten, A Lexicon of Greek Personal Names, Volume VA: Coastal Asia Minor: Pontos to Ionia. Oxford 2010.
Öztürk H. S. & Aktaş A. & Demirhan Öztürk E. 2020, “New Inscriptions from Nikaia XII: Sanctuary of Zeus Bronton in Ahmetler Village, Pazaryeri District”. Gephyra 20, 171-192.
Öztürk H. S. & Aktaş A. 2017, “Zeus Bronton Kült Alanı”. Aktüel Arkeoloji 60, 28-29.
Öztürk H. S. 2022, Nikaia Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, I: Osmaneli/Lefke (Bilecik). İstanbul.
Öztürk H. S. 2023, Nikaia. Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, II: Gölpazarı [Tattaios] (Bilecik). İstanbul.
Staab G., N. E. Akyürek Şahin & H. Uzunoğlu 2023, “Kommemorativinschrift anlässlich der Stiftung von Opferfesten und Weihgaben durch einen Familienverband im Heiligtum von Dabla”. Gephyra 26, 217-226.
TIB 13 Belke K. (Ed.) 2020, Tabula Imperii Byzantini, 13: Bithynien und Hellespont. Vienna.
Hüseyin Sami ÖZTÜRK
Prof. Dr., Marmara University, Faculty of Humanities and Social Sciences, Department of History, İstanbul. hsoztrk@yahoo.com