New and Revised Funerary Inscriptions from Nikaia XX
LIBRI XI (2025) 295-314
Received Date: 29.11.2025 | Acceptance Date: 20.12.2025
DOI: 10.5281/zenodo.18040033
Online Publication Date: 24.12.2025
Abstract: This article presents a compilation of nine unpublished funerary inscriptions discovered in the territory of Nikaia. The first four inscriptions were discovered in the modern-day villages of Akçakoca and Hayrettin, located in the Pamukova District of Sakarya Province. These villages lie within the territory of the ancient settlement of Terbos. The remaining inscriptions were found in the eastern and southern parts of the territory of Nikaia. Notably, one of these latter inscriptions revealed the Cassius family’s connections to the rural hinterland. The inscriptions contain the following: 1) Tomb of Aurelius(?) Demas, 2) Tomb of Khrestos and his wife Maxima, 3) Tomb of an unknown person, 4) Tomb of an unknown person, 5) Tomb of Aristainetos(?), 6) Tomb of Claudia Perigenis, 7) Tomb of Hieronis, 8) Tomb of Longina, 9) Tomb of a man and his wife. In addition to the newly discovered inscriptions, two previously published inscriptions have been corrected (corrigendum): 10) Tomb of Eia and her husband Agathokles, 11) Tomb of Hermione and her husband Timotheos. The inscriptions are dated to the Roman Imperial period.
Keywords: Nicaea, Terbos, Cassii, Claudius/Claudia, Anthroponym, Epitaph
Öz: Makalede Nikaia antik kentinin teritoryumunda keşfedilen dokuz yeni mezar yazıtı tanıtılmaktadır. İlk dört yazıt, Sakarya ilinin Pamukova ilçesinde bulunan Akçakoca ve Hayrettin köylerinde keşfedilmiştir. Modern Türk köyleri, antikçağ’da Terbos yerleşiminin bir parçasıydı. Geri kalan yazıtlar ise Nikaia egemenlik alanının doğu ve güneyinde bulunmuştur. Bu yazıtlardan biri sayesinde Cassius ailesinin kırsal ile olan bağı ortaya çıkarılmıştır. Yazıtların içerikleri şöyledir: 1) Aurelius(?) Demas’ın mezarı, 2) Khrestos ve eşi Maxima’nın mezarı, 3) Bilinmeyen bir kişinin mezarı, 4) Bilinmeyen bir kişinin mezarı, 5) Aristainetos’un(?) mezarı, 6) Claudia Perigenis’in mezarı, 7) Hieronis’in mezarı, 8) Longina’nın mezarı, 9) Bir adam ve eşinin mezarı. Yeni yazıtların yanı sıra, yayımlanmış iki yazıta düzeltme (corrigendum) yapılmıştır: 10) Eia ve eşi Agathokles’in mezarı, 11) Hermione ve eşi Timotheos’un mezarı. Yazıtlar Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenmektedir.
Anahtar sözcükler: Nikaia, Terbos, Cassii, Claudius/Claudia, Anthroponymos, Mezar Yazıtı
Adak M. 2017, “Weitere epigraphische Denkmäler im Museum von Adapazarı”. Philia 3, 49-68.
Akdoğu Arca N. E. 2007, “New Inscriptions from Bithynia”. Gephyra 4, 145-154.
Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2022a, “Neue Inschriften aus Bilecik 1”. Gephyra 23, 101-184.
Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2022b, “Neue Inschriften aus Bilecik 2”. Gephyra 24, 77-118.
Akyürek Şahin N. E. 2005, “Bithynia’dan Yeni Yazıtlar”. Olba 11, 75-102.
BNP 2 Birley A. R. 2003, “[III. 1] L. Cl(audius) C. Dio Cocceianus, historian”. BNP 2, 1171-1172.
Corsten T. 2016, “Die berühmten Kassier in Bithynien”. Eds. B. Takmer, E. Akdoğu Arca & N. Gökalp Özdil, Vir doctus Anatolicus. Studies in Memory of Sencer Şahin. Istanbul, 206-210.
Çokbankir N. 2010, “Modrena ve Nikaia Teritoryumundan Yeni Yazıtlar”. Olba 18, 323-345.
Dana D. 2014, Onomasticon Thracicum (Onom Thrac). Répertoire des noms indigènes de Thrace, Macédoine Orientale, Mésies, Dacie et Bithynie. Athènes.
Dana D. 2024, Onomasticon Thracicum ‒ Supplementum, version 11, décembre 2024. ⟨hal-04854941⟩.Url: https://hal.science/HISOMA/hal-04854941v1
Demirhan Öztürk E. 2022, “The Physicians of Nikaia (Bithynia) in Light of the Inscriptions”. Libri 8, 185-197.
Detschew D. 1957, Die Thrakischen Sprachreste. Wien.
Dönmez Öztürk F. & Öztürk H. S. 2015, “Neue Inschriften aus Göynük und Mudurnu II”. Philia 1, 123-128.
Dönmez Öztürk F. 2011, Lykia Bölgesi’nde Roma Vatandaşlık Hakkı Verme Politikası (Principatus’un Başlangıcından M.S. 212’ye Kadar). Yayımlanmamış Doktora Tezi, University of Marmara.
Dönmez Öztürk F. 2012, “Göynük ve Mudurnu’dan Yeni Yazıtlar I”. MJH 1, 67-78.
Haensch R. & Weiß P. 2007, “<Statthaltergewichte> aus Pontus et Bithynia. Neue Exemplare und neue Erkenntnisse”. Chiron 37, 183-218.
IAM Inscriptiones Asiae Minoris, in Acta Classica Mediterranea.
Marek C. 1997, “Grab-, Ehren- und Weihinschriften aus der Gegend von Modrene (Mudurnu) in Bithynien”. EA 28, 81-84.
Nissen C. 2006, Prosopographie des médecins de l’Asie Mineure pendant l’antiquité classique, I. catalogue des médecins. Doctoral diss., University of Liège.
Nutton V. 2004, Ancient Medicine. London – New York.
Oktan M. 2007, “Bithynia Bölgesi’nden Yeni Mezar Yazıtları”. Olba 15, 59-71.
Oral N. Ü. 2022, Roma/Hacı Yolu: Kalkhedon-Nikomedeia-Nikaia-Iuliupolis Güzergâhı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Universitesi. İstanbul.
Öztürk H. S. & Acar S. 2020, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar XIII: Terbos’tan Bir Anıt Mezar ve Buluntuları”. Libri 6, 393-399.
Öztürk H. S. & Bozkurt O. A. 2024, “New Inscriptions from Nikaia XVII”. Phaselis 10, 147-155.
Öztürk H. S. & Demirhan Öztürk E. 2016, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar VI”. Phaselis 2, 167-177.
Öztürk H. S. & Dönmez Öztürk F. 2015, “Göynük ve Mudurnu’dan Yeni Yazıtlar III”. Cedrus 3, 243-256.
Öztürk H. S. & Kılıç Aslan S. 2012, “Nikaia: Yeni Yazıtlar II”. Gephyra 9, 101-110.
Öztürk H. S. & Pilevneli C. 2012, “Nikaia: Yeni Yazıtlar III”. MJH 2/2, 189-203.
Öztürk H. S. 2011, “Nikaia’dan (Bithynia) Yeni Yazıtlar I”. ArkSan 137, 147-154.
Öztürk H. S. 2013, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar IV: İznik Arkeoloji Müzesi (Bursa)”. Cedrus 1, 293-298.
Öztürk H. S. 2015, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar V”. Cedrus 3, 257-267.
Öztürk H. S. 2020, “Nikaia’da (Bithynia) Epigrafik ve Tarihi-Coğrafi Çalışmalar (2010-2019) – A Summary of Epigraphic Studies (2010-2019) in the Territory of Nicaea (Bithynia)”. Eds. H. S. Öztürk, H. Şahin & Z. Çulha, I. Küçükasya Tarihi ve Epigrafyası Sempozyumu, İstanbul 14-15 Ekim, 2010 – I. Asia Minor History and Epigraphy Symposium, İstanbul in 14-15 October, 2010. İstanbul, 108-128; 272-292.
Öztürk H. S. 2022, Nikaia Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, I: Osmaneli/ Lefke (Bilecik). İstanbul.
Öztürk H. S. 2023, Nikaia Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, II: Gölpazarı [Tataios] (Bilecik). İstanbul.
Öztürk H. S., E. Demirhan Öztürk, H. Nikolayidis & A. Gündüz 2018, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar VII”. TÜBA-AR 22, 231-243.
TIB 13 Belke K. 2020, Tabula Imperii Byzantini, 13: Bithynien und Hellespont. Wien.
Yaman H. & Özhan T. 2022, “A Roman Sarcophagus Depicting Scylla in the Çanakkale Troia Museum”. Tekmeria 16, 209-244.
Yıldırım F. 2004, Sakarya Kaleleri. Adapazarı.
Hüseyin Sami ÖZTÜRK
Prof. Dr., Marmara University, Faculty of Humanities and Social Sciences, Department of History, Istanbul, Türkiye. hsoztrk@yahoo.com