Kibyra ve Gölhisar’dan Yeni Mezar Stelleri: ΘΡΕΠΤΟΙ ΚΑΙ ΘΡΕΨΑΝΤΕΣ

New Epitaphs from Kibyra and Gölhisar: ΘΡΕΠΤΟΙ ΚΑΙ ΘΡΕΨΑΝΤΕΣ

Şenkal KİLECİ

LIBRI V (2019) 341-348
Received Date: 17.12.2019 | Acceptance Date: 25.12.2019
Online Publication Date: 30.12.2019

Öz: Threptos/threpte ve threpsas ifadeleri modern literatürde ilk kez 1939 yılında A. Cameron tarafından dikkate alınarak incelenmeye başlanırken, bu ifadelerden threptos sözcüğü daha sonraları T. G. Nani tara­fından daha kapsamlı şekilde araştırılmıştır. Epigrafik literatürde threptos/threpte ve threpsas kelimelerine başta Phrygia olmak üzere, Lydia ve Pisidia bölgelerinde – ayrıca bu denli yoğun olmasa da Asia Minor’un diğer alanlarında – daha sık rastlanmaktadır. Buradaki çalışmada, daha önce Kibyra ve Kibyratis Bölge­si’nden ele geçmiş olan epigrafik materyaller de baz alınarak, threptos ve threpsas terimlerine değinilecek ve ardından Gölhisar’dan Roma İmparatorluk ve Geç Roma İmparatorluk dönemlerine tarihlenen dört yeni stel ve threptos ve threpsas tanıtılacaktır.

Anahtar sözcükler: Threptos, Beslek/Besleme, Köle Çocuklar, Evlatlıklar, Mezar Steli, Kibyra, Gölhisar

Abstract: The terms threptos/threpte and threpsas were studied for the first time by A. Cameron in 1939, then the further studies were made by T. G. Nani in a more comprehensive way. In epigraphical literature those terms are attested mostly in Phrygia, then in the Lydian and Pisidian regions, and also found in Asia Minor but less than the mentioned regions. As for this study, it introduces four new epitaphs relating to threptoi and threpsantes found in Gölhisar, dated to the Roman Imperial and Late Roman Imperial peri¬ods. These steale bear the names of both two threptoi and two threpsantes of Kibyra and Kibyratis.

Keywords: Threptos, Foster-children (Besleme), Child Slaves, Adoptive Children, Epitaph, Kibyra, Gölhisar

Akgün-Kaya 2016 E. Akgün-Kaya, “Phrygia’dan Dionysos İçin Yeni Bir Adak Yazıtı”. Eds. B. Takmer, E. N. Akdoğu-Arca – N. Gökalp-Özdil, Vir Doctus Anatolicus: Stu­dies in Memory of Sencer Şahin/Sencer Şahin Anısına Yazılar. İstanbul (2016) 74-80.

Alten-Güler – Şimşek 2019 E. Alten-Güler – M. Şimşek, “Kibyra Doğu Nekropolis’inden Bir Grup Mezar Yazıtı – II”. Libri V (2019) 275-297.

Cameron 1939  A. Cameron, “ΘΡΕΠΤΟΣ and Related Terms in the Inscriptions of Asia Mi­nor”. Eds. W. M. Calder – J. Keil, Anatolian Studies Presented to William Hepburn Buckler. Manchester (1939) 27-62.

Dökü – Özüdoğru 2009  F. E. Dökü – Ş. Özüdoğru, “Ticaret Yollarının Kavşağındaki Kent Kibyra”. Eds. N. Yılmaz, H. Yıldız – E. Er, III. Ulusal Mimarlık ve Taş Sempozyumu, Geçmişten Geleceğe Ticaret Yapılarında Taş. 20 – 21 Kasım 2009. Antalya (2009) 51-55.

Dry 2012 D. D. Dry, “Threptoi”. The Encyclopedia of Ancient History. Doi: https://doi.org/10.1002/9781444338386.wbeah22265

Gignac 1976 F. T. Gignac, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods. Milano 1976

Guinea 1998 P. Guinea, “La peculiaridad de los threptoí en el Asia Menor”. Dialogues d’histoire ancienne 24/1 (1998) 41-51. doi: https://doi.org/10.3406/dha.1998.2378

Hot – Başağaoğlu 2014 İ. Hot – İ. Başağaoğlu, “Tarihte Sütannelik Geleneği”. Türkiye Klinikleri J Med Ethics 22/2 (2014) 68-74.

IG XII,1 Inscriptiones Graecae, XII. Inscriptiones insularum maris Aegaei praeter Delum, 1. Inscriptiones Rhodi, Chalces, Carpathi cum Saro, Casi, ed. Fried­rich Hiller von Gaertringen. Berlin 1895.

IG XII,2 Inscriptiones Graecae, XII. Inscriptiones insularum maris Aegaei praeter Delum, 2. Inscriptiones Lesbi, Nesi, Tenedi, ed. William R. Paton. Berlin 1899.

IKibyra T. Corsten, Die Inschriften von Kibyra, I: Die Inschriften der Stadt und ihrer näheren Umgebung. «Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien», 60. Bonn 2002

IKyme H. Engelmann, Die Inschriften von Kyme. «Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien», 5. Bonn 1976.

IvP I M. Fränkel, Die Inschriften von Pergamon 2 vols. «Altertümer von Perga­mon», 8, 1-2. Berlin 1890-1895. Vol. 1, nos. 1-250, Bis zum Ende der Kö­nigszeit.

İpek 2017 N. İpek, “Arkaik ve Klasik Dönem Roma Ailesinde Çocuk ve Yeni Doğan Be­beğin Terk Edilmesi Meselesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hu­kuk Araştırmaları Dergisi 23/2 (2017) 295-360.

Kileci – Şimşek 2019 Ş. Kileci – M. Şimşek, “Kibyra Doğu Nekropolis’inden Bir Grup Mezar Yazıtı – I”. Libri V (2019) 261-274.

LGPN VA T. Corsten, R. W. V Catling – M. Ricl, A Lexicon of Greek Personal Names. Oxford 2010.

LGPN VB J.-S. Balzat, R. W. V. Catling, É. Chiricat – F. Marchand (Eds.), Associates Editor T. Corsten, A Lexicon of Greek Personal Names, Volume VB: Coastal Asia Minor: Caria to Cilicia. Oxford 2013.

LGPN VC  J.-S. Balzat, R. W. V. Catling, É. Chiricat – Th. Corsten (Eds.), A Lexicon of Greek Personal Names, Volume VC: Inland Asia Minor. Oxford 2018.

Liddle – Scott 1996 H. G. Liddle – R. Scott, A Greek English Lexicon. Oxford 1996.

Maksudyan 2008 N. Maksudyan, “Foster-Daughter or Servant,Charity or Abuse: Beslemes in the Late Ottoman Empire”. Journal of Historical Sociology 21/4 (2008) 488-512.

MAMA IX B. Levick, S. Mitchell, J. Potter – M. Waelkens (eds.), Monumenta Asiae Minoris Antiqua, Vol. IX. Monuments from the Aezanitis recorded by C.W.M. Cox, A. Cameron, and J. Cullen. «Journal of Roman Studies Mo­nographs», 4. London 1988.

MAMA VI W. H. Buckler – W. M. Calder, Monuments and Documents from Phrygia and Caria. «Monumenta Asiae Minoris Antiqua» [MAMA], 6. Manchester 1939.

Marek 2016 C. Marek, In the Land of a Thousand Gods. A History of Asia Minor in the Ancient World. New Jersey 2016.

Mason 1986 O. Mason, “Pape-Benseleriana IX: Madame Artemis”. ZPE 66 (1986) 126-130.

Meyersahm 1891 H. Meyersahm, Deorum Nomina Bominibus Imposita. Dissertatio Inau­guralis. Oldenburgensis-Holsatus 1891.

Milner 1998 N. P. Milner, An Epigraphical Survey in the Kibyra-Olbasa Region Conduc­ted by A.S. Hall. Ankara 1998.

Nani 1943-1944 T. G. Nani, “ΘΡΕΠΤΟΙ”. Epigraphica V/VI (1943/44) 45-84.

Özüdoğru 2018a Ş. Özüdoğru, “Kibyra ve Yakın Çevresinin Erken Dönem Yerleşim Tarihçe­si”. Eds. M. Arslan – F. Baz, Arkeoloji, Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. A. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler. İstanbul (2018) 745-763.

Özüdoğru 2018b Ş. Özüdoğru, “Geç Antikçağ’da Kibyra”. Cedrus VI (2018) 13-64. Doi: 10.13113/CEDRUS/201803.

Pape 1914 W. Pape, Handwörterbuch der griechischen Sprache. Braunschweig 19143.

Ricl 2009 M. Ricl, “Legal and Social Status of Threptoi and Related Categories in Narrative and Documentary Sources”. Eds. H. M. Cotton, R. G. Hoyland, J. J. Price – D. J. Wasserstein, From Hellenism to Islam: Cultural and Linguis­tic Change in the Roman Near East. Cambridge (2009) 93-114.

SEG Supplementum Epigraphicum Graecum. Vols. 1-11, ed. Jacob E. Hondius, Leiden 1923-1954. Vols. 12-25, ed. Arthur G. Woodhead. Leiden 1955-1971. Vols. 26-41, eds. Henry W. Pleket and Ronald S. Stroud. Amsterdam 1979-1994. Vols. 42-44, eds. Henry W. Pleket, Ronald S. Stroud and Johan H. M. Strubbe. Amsterdam 1995-1997. Vols. 45-49, eds. Henry W. Pleket, Ronald S. Stroud, Angelos Chaniotis and Johan H.M. Strubbe. Amsterdam 1998-2002. Vols. 50-  , eds. Angelos Chaniotis, Ronald S. Stroud and Johan H. M. Strubbe. Amsterdam 2003-.

Vuolanto 2003 V. Vuolanto, “Selling a Freeborn Child: Rhetoric and Social Realities in the Late Roman World”. Ancient Society 33 (2003) 169-207. URL: https://www.jstor.org/stable/44079837

Ş. Kileci, “Kibyra ve Gölhisar’dan Yeni Mezar Stelleri: ΘΡΕΠΤΟΙ ΚΑΙ ΘΡΕΨΑΝΤΕΣ”. Libri V (2019) 341-348.

Link: http://www.libridergi.org/en/2019-en/lbr-0220

Şenkal KİLECİ

PhD., Akdeniz Üniversitesi, Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü, Akdeniz Eskiçağ Araştırmaları, Antalya. senkalkileci@gmail.com