Eleştirel Bir Değerlendirme: M. Önder, Aigai Sikkeleri, İstanbul 2026, Ege Yayınları, 277 Sayfa. ISBN: 978-605-6212-58-9
LIBRI XII (2026) 147-164
Received: 17.09.2026 | Accepted: 08.10.2026
DOI: 10.5281/zenodo.23686920
Online Publication Date: 27.10.2026
Öz: Bu çalışma, 2026 yılında yayımlanan ve 2004–2016 yılları arasında Aigai kazılarında bulunan sikkeleri konu edinen Aigai Sikkeleri başlıklı eseri numismatik yöntem açısından eleştirel bir gözle ele almaktadır. Eserde, kazılarda bulunan toplam 1520 sikkeden kötü durumdaki 400’ü dışında kalan 1120 sikke kataloğa alınmış ve değerlendirilmiştir. Ancak bu değerlendirme numismatik yöntem açısından hatalı ve yetersizdir. Eserde kazı sikkelerine ilişkin yalnızca tanıtıcı bilgiler ve istatistiksel veriler tablo ve listeler eşliğinde sunulmuş, bunlara Aigai kent sikkelerine ilişkin genel bilgiler eklenmiştir. Sikkeler yalnızca genel bilgiler ışığında değerlendirilmiş, buluntu yerleri ve kazı bağlamı hesaba katılmamıştır. Definelerle ilgili olarak ise yalnızca bilgi verilmiş, defineler ayrıca değerlendirilmek yerine kataloğa dâhil edilerek bağlamlarından koparılmıştır. Esasen bütün bunlar, “sikkelerin tanıtılması ve istatistiksel verilerinin sunulması” şeklinde özetlenen çalışma amacıyla uyumludur. Ne var ki kazı sikkelerini ele alan bir çalışmanın, sikkeleri yalnızca teşhis edip tanımlamakla kalmayıp arkeolojik ve tarihsel bağlamları içinde değerlendirmesi ve böylece bulundukları kentin sosyal, kültürel ve ekonomik tarihine ışık tutması beklenir. Bu eser ise bütün bunları göz ardı ettiği için salt bir katalog olmanın ötesine geçememiştir.
Anahtar sözcükler: Aigai, Aigai Sikkeleri, Kazı Sikkeleri, Hellenistik Sikkeler, Roma Eyalet Sikkeleri, Roma İmparatorluk Sikkeleri, Bizans Sikkeleri
Abstract: This study critically examines, from the standpoint of numismatic method, the work entitled Aigai Sikkeleri (Coins of Aigai), published in 2026, which presents the coins found during the excavations at Aigai between 2004 and 2016. Of the 1,520 coins recovered, 1,120 were catalogued and evaluated, while the remaining 400 were excluded because of their poor condition. This evaluation, however, is flawed and inadequate in terms of numismatic method. The work provides only descriptive information and statistical data on the excavation coins, presented in tables and lists, supplemented by general information on the coinage of Aigai. The coins are assessed only in general terms, and their find spots and excavation contexts are not taken into account. The hoards are merely described; rather than being evaluated separately, they are incorporated into the catalogue and thus removed from their context. All of this is, in fact, consistent with the stated aim of the study, which may be summarized as “introducing the coins and providing statistical information about them”. A study of excavation coins, however, is expected not only to identify and describe the coins but also to evaluate them within their archaeological and historical context, and thereby to shed light on the social, cultural, and economic history of the city in which they were found. By disregarding these aspects, the work does not go beyond a mere catalogue.
Keywords: Aigai, Coins of Aigai, Excavation Coins, Hellenistic Coins, Roman Provincial Coins, Roman Imperial Coins, Byzantine Coins
Baldus H. R. 2006, Didyma. Fundmünzen aus den Jahren 1962-1998. Mainz am Rhein.
Bennett R. 2017, “Johnston and the So-called ‘Pseudo-Autonomous’ Coins Thirty Years on”. NC 177, 185-200.
Butcher K. 2019, “Hoards, single finds and monetary circulation”. Eds. S. Frey-Kupper, C. Stannard & N. Wolfe-Jacot, Context and Contextualization of Coin Finds. Proceedings of the Sixth International Colloquium of the Swiss Group for the Study of Coin Finds (Geneva, March 5th-7th 2010). Geneva, 47-58.
Butcher K. 1988, Roman Provincial Coins: An Introduction to the Greek Imperials. London.
Casey J. 1974, “The Interpretation of the Romano-British Site Finds”. Eds. J. Casey & R. Reece, British Archaeological Reports 4. Coins and the Archaeologist. Oxford, 37-51.
Christiensen E. 2004, “Chapter 1: The Evidence of Coin Hoards”. Coinage in the Roman Egypt The Hoard Evidence. Aarhus, 13-31.
Demirel Gökalp Z. 2009, Yalvaç Müzesi Bizans Sikkeleri. Ankara.
DeRose Evans J. 2018, Coins from the Excavations at Sardis: Their Archaeological and Economic Contexts Coins from the 1973 to 2013 Excavations. Cambridge, Massachusetts/London.
Duyrat F. 2016, “Introduction. Hoard and Treasure”. Wealth and Warfare The Archaeology of Money in Ancient Syria. New York, 9-12.
Howgego C. 1985, Greek Imperial Countermarks, Studies in the Provincial Coinage of the Roman Empire. London.
Johnston A. 1985, “The So-Called “Pseudo-Autonomous” Greek Imperials”. ANSMN 30, 89-112.
Jones T. B. 1963, “A Numismatic Riddle: The So-Called Greek Imperials”. Proceedings of the American Philosophical Society 107/4, 308-347.
Katsari C., C. S. Lightfoot & A. Özme 2012, The Amorium Mint and the Coin Finds. Berlin.
Köker H. 2022, “Seyitömer Höyük Kurtarma Kazıları Sikke Buluntuları”. Ed. S. Ünan, Seyitömer Höyük Kurtarma Kazısı 1989-2021. Ankara, 793-817.
Kraft K. 1972, Das System der Kaiserzeitlichen münzprägung in Kleinasien. Berlin.
Meadows A. 2025, “The Coinage of Aegae in Aeolis”. Eds. P. P. Iossif & Y. Stoyas, Fleur de Coin. Studies Offered to François de Callataÿ by His Students and Friends (Phronesis 1). Athens, 86-125.
RCV I Sear D. R. 2000, Roman Coins and Their Values. Volume I: The Republic and Twelve Caesars 280 BC – AD 96. London.
RCV II Sear D. R. 2002, Roman Coins and Their Values. Volume II: Nerva to Overthrow of the Severans AD 96 – AD 235. London.
RCV III Sear D. R. 2005, Roman Coins and Their Values. Volume III: The Accession of Maximinus to the Death of Carinus AD 235-285. London.
RIC V/1 Webb P. H. 1972, The Roman Imperial Coinage. Vol. V. Part I. Valerian I to Florian. Eds. H. Mattingly & E. A. Sydenham. London.
RPC I Burnett A., M. Amandry & P. P. Ripollès 1992, Roman Provincial Coinage. Volume I: From the death of Caesar to the Death of Vitellius (44 BC-AD 68). Part I: Introduction and Catalogue, Part II: Indexes and Plates. London.
RPC III Amandry M. & Burnett A. 2015, Roman provincial Coinage Volume III: Nerva, Traian and Hadrian (AD 96-138) Part I: Catalogue, Part II: General Introduction, Indexes and Plates. London/Paris.
RSC II Seaby H. A. 1979, Roman Silver Coins. Volume II: Tiberius to Commodus. London.
RSC IV Seaby H. A. 1982, Roman Silver Coins. Volume IV: Gordian III to Posthumus. London.
Sancaktar H. 2020, Yozgat Müzesi Geç Roma Sikkeleri. Konya.
SBCV Sear D. R. 2006, Byzantine Coins and their Values. London.
SGCV I Sear D. R. 1978, Greek Coins and their Values. Volume I: Europe. London.
SGCV II Sear D. R. 1979, Greek Coins and their Values. Volume II: Asia and North Africa. London.
SGIC V Sear D. R. 2001, Greek Imperial Coins and their Values. London.
Tek A. T. 2002, Arykanda Kazılarında Bulunan Antik Sikkeler Üzerine Yeni İncelemeler: 1971-2001 Sezonları. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi. Ankara.
Tekin O. 1993, Antik Anadolu Nümismatiği Bibliyografyası. İstanbul.
Tekin O. 1999, Yapı kredi Koleksiyonu Bizans Sikkeleri. İstanbul.
Tekin O. 2025, Roma ve Bizans Dünyasında Para. Tarihi Sikkelerden Okumak. İstanbul.
Travaglini A. & Camilleri V. C. 2004, Hierapolis di Frigia Le Monete Campagne di Scavo 1957-2004. İstanbul.
Uğuz H. 2026, Konya Müzesi Geç Roma Sikkeleri. Konya.
Voegtli H. 1993, Die Fundmünzen aus der Stadgrabung von Pergamon. Berlin-New York.
Watson G. 2019, Connections, Communities and Coinage. The System of Coin Production in Southern Asia Minor AD 218-276. New York.
Watson G. 2017, “Die-sharing and the ‘Pseudo-Autonomous’ Coinages”. NC 177, 201-211.
Weiss P. 2005. “The Cities and Their Money”. Eds. C. Howgego, W. Heuchert & A. Burnett, Coinage and Identity in the Roman Provinces. Oxford, 57-68.
Hüseyin KÖKER
Prof. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Doğu Yerleşkesi, Isparta, Türkiye. huseyinkoker@gmail.com