New Honorary Inscriptions from Termessos for Emperor Hadrianus and His Wife Sabina
LIBRI VII (2021) 245-252
Received Date: 02.12.2021 | Acceptance Date: 09.12.2021
DOI: 10.5281/zenodo.5808719 | Online Publication Date: 29.12.2021
Abstract: In this article, three new inscriptions discovered during the Termessos Surveys in 2018 are introduced. Two of these document the emperor Hadrianus was honoured through erecting a statue by the previously unknown Nanas and Konoas/Hekonoas(?) phylai of Termessos. The other inscription includes an honorary statue made by the city and public councils for Hadrianus’ wife Sabina. While these inscriptions contribute through adding two new phylai to the four phylai known to date in the city (Idalogbasis, Merlastes, Maramotes and Orbles); and, they further strengthen the possibility that Emperor Hadrianus also visited Termessos during his second eastern journey. Therefore, in this article, firstly, the phylai in the city are examined in the context of these new inscriptions and a general analitical evaluation was carried out together with these new phylai. Secondly, the possibility of the emperor and his wife Sabina visiting Termessos are discussed, considering the honorary decisions taken by the surrounding cities along Hadrianus’ route of travel and the dedicated buildings, within the framework of the cities preparations for the emperor’s visit.
Keywords: Termessos, Honorary, Hadrianus, Sabina, Nanas and Konoas/Hekonoas Phylai
Öz: Bu makalede, 2018 yılı Termessos Yüzey Araştırmaları sırasında tespit edilmiş üç yeni yazıt değerlendirilmektedir. Bunlardan ikisi Termessos’a bağlı daha önceden bilinmeyen Nanas ve Konoas/Hekonoas(?) phyle’leri tarafından imparator Hadrianus’un heykeli dikilerek onurlandırıldığını belgeler. Diğer yazıt ise kent ve halk meclislerinin Hadrianus’un eşi Sabina için yaptıkları heykel onurlandırmasını içerir. Söz konusu yazıtlar bir yandan kentte bugüne kadar bilinen dört phyle’nin (Idalogbasis, Merlastes, Maramotes ve Orbles) arasına iki yeni phyle’nin eklenmesine hizmet ederken; diğer yandan imparator Hadrianus’un ikinci Doğu Seyahati sırasında Termessos kentine de uğramış olma ihtimalini güçlendirmektedir. Bu sebeple ele alınan makalede, yeni yazıtların içeriği doğrultusunda ilk olarak kentteki phyle’ler incelenmiş ve yeni phyle’lerle ilişkin bir analiz yapılmıştır. Sonrasında, Hadrianus’un seyahat güzergahı üzerinde yer alan çevre kentlerin, imparatoru karşılamak için giriştikleri hazırlıklar özelinde imparator ve ailesine ithafen aldıkları onurlandırma kararları ve ithaf yapıları göz önünde tutularak imparator ile karısı Sabina’nın Termessos kentini ziyaret etmiş olma olasılıkları tartışılmıştır.
Anahtar sözcükler: Termessos, Onurlandırma Yazıtları, Hadrianus, Sabina, Nanas ve Konoas/Hekonoas Phyle’leri
Adak M. & Atvur O. 1999, “Epigraphische Mitteilungen aus Antalya II: Die pamphylische Hafenstadt Magydos”. EA 31, 53-68.
Adak M., N. Tüner & S. Şahin 2005, “Neue Inchriften aus Phaselis I”. Gephyra 2, 1-20.
Akşar A. 2019, “İmparator Hadrianus ve Anadolu Gezileri: Seyahatlerinin Amacı ve Güzergahı”. Amisos 4/6, 1-14.
Baz F. 2020, “2018 Yılı Termessos Epigrafik Yüzey Araştırmasının Genel Sonuçları”. AST XXXVII/2, 91-97.
Birley A. R. 1997, Hadrian. Restless Emperor. London – New York.
Bönisch-Meyer S. 2021, Dialogangebote. Die Anrede des Kaisers jenseits der offiziellen Titulatur (Impact of Empire 39). Leiden-Boston.
Brandt H. 1992, Geselschaft und Wirtschaft Pamphyliens und Pisidiens im Altertum. Bonn.
Brennan T. C. 2018, Sabina Augusta: An Imperial Journey. Women in Antiquity. Oxford-New York.
Canali de Rossi F. 2007, Filius publicus: yios tēs poleōs e titoli affini in iscrizioni greche di età imperiale. Herder.
Çelgin A. V. 1997, Termessos Tarihi. İstanbul.
Dräger M. 2000, “Überlegungen zu den Reisen Hadrians durch Kleinasien”. Klio 82/1, 208–216.
Dürr J. 1881, Die Reisen des Kaisers Hadrian. Wien.
EA Epigraphica Anatolica. Zeitschrift für Epigraphik und historische Geographie Anatoliens. Bonn.
Eck W. 1982, “Hadrian als pater patriae und die Verleihung des Augustatitels an Sabina”. Ed. G. Wirth, Romanitas-Christianitas. Festschrift für Straub. Berlin – New York, 217-229.
Gülbay O. 2009, Anadolu’da İmparator Hadrianus Dönemi İmar Faaliyetleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi. İzmir.
Halfman H. 1986, Itinera Principum, Geschichte und Typologie der Kaiserreisen im Römischen Reich. Stuttgart.
Heberdey R. 1934, “Termessos”. RE V/A,1 732-775.
I.Klaudiupolis Becker-Bertau F. 1986, Die Inschriften von Klaudiupolis (IK 31). Bonn.
IG Inscriptiones Graecae, I-XIV. Berlin.
I.Perge I Şahin S. 1999, Die Inschriften von Perge I (IK 54). Bonn.
İplikçioğlu B., G. Çelgin & A. V. Çelgin 1991, Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium I. Wien.
İplikçioğlu B., G. Çelgin & A. V. Çelgin 2007, Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium IV. Wien.
Kaya M. A. & Taşdöner K. 2016, “Roma İmparatoru Hadrianus ve Anadolu: Geziler, Eyaletler ve Kentler”. Eds. B. Takmer et al. Vir Doctus Anatolicus: Studies in Memory of Sencer Şahin. İstanbul, 494-513.
Kunnert U. 2012, Bürger unter sich. Phylen in den Städten des kaiserzeitlichen Ostens. Basel.
Magie D. 1950, Roman Rule in Asia Minor. Princeton.
Marek Chr. 2002, “Die Phylen von Klaudiupolis, die Geshichte der Stadt und die Topographie Ostbithynien”. Museum Helveticum 59, 31-50.
Mortensen S. 2004, Hadrian. Eine Deutungsgeschichte. Bonn.
Plant I. M. 2004, Women Writers of Ancient Greece and Rome. An Anthology. Norman.
RE Paulys Real-Encyclopaedie der classischen Altertumswissenschaft. Stuttgart.
Ruge W. 1914, “Idalogbasios”. RE IX/1, 872.
SEG Supplementum Epigraphicum Graecum. Amsterdam.
TAM Tituli Asia Minoris. Vindobonae.
Tüner-Önen N. 2013, “Hadrians Reisen im östlichen Mittelmeer anhand neuer Inschriften aus Phaselis”. Adalya XVI, 93-106.
Weber W. 1907, Untersuchungen zur Geschichte des Kaiser Hadrianus. Leipzig.
Witulski T. 2007, Kaiserkult in Kleinasien. Die Entwicklung der kultisch-religiösen Kaiserverehrung in der römischen Provinz Asia. Von Augustus bis Antoninus Pius. Göttingen.
Zgusta L. 1964, Kleinasiatische Personennamen. Prag.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2021, “New Honorary Inscriptions from Termessos for Emperor Hadrianus and His Wife Sabina”. Libri VII, 245-252. DOI: 10.5281/zenodo.5809489
Murat ARSLAN
Prof. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of History, Antalya. marslan@akdeniz.edu.tr
Nihal TÜNER ÖNEN
Assoc. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of Ancient Languages and Cultures, Antalya. nihaltuner@akdeniz.edu.tr