2025 | LIBRI http://www.libridergi.org/en Epigrafi, Çeviri ve Eleştiri Dergisi Wed, 24 Dec 2025 10:49:27 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 New and Revised Funerary Inscriptions from Nikaia XX http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0353 Wed, 24 Dec 2025 10:49:27 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8984

New and Revised Funerary Inscriptions from Nikaia XX

Hüseyin Sami ÖZTÜRK

LIBRI XI (2025) 295-314
Received Date: 29.11.2025 | Acceptance Date: 20.12.2025
DOI: 10.5281/zenodo.18040033
Online Publication Date: 24.12.2025

Abstract: This article presents a compilation of nine unpublished funerary inscriptions discovered in the territory of Nikaia. The first four inscriptions were discovered in the modern-day villages of Akçakoca and Hayrettin, located in the Pamukova District of Sakarya Province. These villages lie within the territory of the ancient settlement of Terbos. The remaining inscriptions were found in the eastern and southern parts of the territory of Nikaia. Notably, one of these latter inscriptions revealed the Cassius family’s connections to the rural hinterland. The inscriptions contain the following: 1) Tomb of Aurelius(?) Demas, 2) Tomb of Khrestos and his wife Maxima, 3) Tomb of an unknown person, 4) Tomb of an unknown person, 5) Tomb of Aristainetos(?), 6) Tomb of Claudia Perigenis, 7) Tomb of Hieronis, 8) Tomb of Longina, 9) Tomb of a man and his wife. In addition to the newly discovered inscriptions, two previously published inscriptions have been corrected (corrigendum): 10) Tomb of Eia and her husband Agathokles, 11) Tomb of Hermione and her husband Timotheos. The inscriptions are dated to the Roman Imperial period.

Keywords: Nicaea, Terbos, Cassii, Claudius/Claudia, Anthroponym, Epitaph

Öz: Makalede Nikaia antik kentinin teritoryumunda keşfedilen dokuz yeni mezar yazıtı tanıtılmaktadır. İlk dört yazıt, Sakarya ilinin Pamukova ilçesinde bulunan Akçakoca ve Hayrettin köylerinde keşfedilmiştir. Modern Türk köyleri, antikçağ’da Terbos yerleşiminin bir parçasıydı. Geri kalan yazıtlar ise Nikaia egemenlik alanının doğu ve güneyinde bulunmuştur. Bu yazıtlardan biri sayesinde Cassius ailesinin kırsal ile olan bağı ortaya çıkarılmıştır. Yazıtların içerikleri şöyledir: 1) Aurelius(?) Demas’ın mezarı, 2) Khrestos ve eşi Maxima’nın mezarı, 3) Bilinmeyen bir kişinin mezarı, 4) Bilinmeyen bir kişinin mezarı, 5) Aristainetos’un(?) mezarı, 6) Claudia Perigenis’in mezarı, 7) Hieronis’in mezarı, 8) Longina’nın mezarı, 9) Bir adam ve eşinin mezarı. Yeni yazıtların yanı sıra, yayımlanmış iki yazıta düzeltme (corrigendum) yapılmıştır: 10) Eia ve eşi Agathokles’in mezarı, 11) Hermione ve eşi Timotheos’un mezarı. Yazıtlar Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenmektedir.

Anahtar sözcükler: Nikaia, Terbos, Cassii, Claudius/Claudia, Anthroponymos, Mezar Yazıtı

Adak M. 2017, “Weitere epigraphische Denkmäler im Museum von Adapazarı”. Philia 3, 49-68.

Akdoğu Arca N. E. 2007, “New Inscriptions from Bithynia”. Gephyra 4, 145-154.

Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2022a, “Neue Inschriften aus Bilecik 1”. Gephyra 23, 101-184.

Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2022b, “Neue Inschriften aus Bilecik 2”. Gephyra 24, 77-118.

Akyürek Şahin N. E. 2005, “Bithynia’dan Yeni Yazıtlar”. Olba 11, 75-102.

BNP 2 Birley A. R. 2003, “[III. 1] L. Cl(audius) C. Dio Cocceianus, historian”. BNP 2, 1171-1172.

Corsten T. 2016, “Die berühmten Kassier in Bithynien”. Eds. B. Takmer, E. Akdoğu Arca & N. Gökalp Özdil, Vir doctus Anatolicus. Studies in Memory of Sencer Şahin. Istanbul, 206-210.

Çokbankir N. 2010, “Modrena ve Nikaia Teritoryumundan Yeni Yazıtlar”. Olba 18, 323-345.

Dana D. 2014, Onomasticon Thracicum (Onom Thrac). Répertoire des noms indigènes de Thrace, Macédoine Orientale, Mésies, Dacie et Bithynie. Athènes.

Dana D. 2024, Onomasticon Thracicum ‒ Supplementum, version 11, décembre 2024. ⟨hal-04854941⟩.Url: https://hal.science/HISOMA/hal-04854941v1

Demirhan Öztürk E. 2022, “The Physicians of Nikaia (Bithynia) in Light of the Inscriptions”. Libri 8, 185-197.

Detschew D. 1957, Die Thrakischen Sprachreste. Wien.

Dönmez Öztürk F. & Öztürk H. S. 2015, “Neue Inschriften aus Göynük und Mudurnu II”. Philia 1, 123-128.

Dönmez Öztürk F. 2011, Lykia Bölgesi’nde Roma Vatandaşlık Hakkı Verme Politikası (Principatus’un Başlangıcından M.S. 212’ye Kadar). Yayımlanmamış Doktora Tezi, University of Marmara.

Dönmez Öztürk F. 2012, “Göynük ve Mudurnu’dan Yeni Yazıtlar I”. MJH 1, 67-78.

Haensch R. & Weiß P. 2007, “<Statthaltergewichte> aus Pontus et Bithynia. Neue Exemplare und neue Erkenntnisse”. Chiron 37, 183-218.

IAM Inscriptiones Asiae Minoris, in Acta Classica Mediterranea.

Marek C. 1997, “Grab-, Ehren- und Weihinschriften aus der Gegend von Modrene (Mudurnu) in Bithynien”. EA 28, 81-84.

Nissen C. 2006, Prosopographie des médecins de l’Asie Mineure pendant l’antiquité classique, I. catalogue des médecins. Doctoral diss., University of Liège.

Nutton V. 2004, Ancient Medicine. London – New York.

Oktan M. 2007, “Bithynia Bölgesi’nden Yeni Mezar Yazıtları”. Olba 15, 59-71.

Oral N. Ü. 2022, Roma/Hacı Yolu: Kalkhedon-Nikomedeia-Nikaia-Iuliupolis Güzergâhı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Universitesi. İstanbul.

Öztürk H. S. & Acar S. 2020, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar XIII: Terbos’tan Bir Anıt Mezar ve Buluntuları”. Libri 6, 393-399.

Öztürk H. S. & Bozkurt O. A. 2024, “New Inscriptions from Nikaia XVII”. Phaselis 10, 147-155.

Öztürk H. S. & Demirhan Öztürk E. 2016, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar VI”. Phaselis 2, 167-177.

Öztürk H. S. & Dönmez Öztürk F. 2015, “Göynük ve Mudurnu’dan Yeni Yazıtlar III”. Cedrus 3, 243-256.

Öztürk H. S. & Kılıç Aslan S. 2012, “Nikaia: Yeni Yazıtlar II”. Gephyra 9, 101-110.

Öztürk H. S. & Pilevneli C. 2012, “Nikaia: Yeni Yazıtlar III”. MJH 2/2, 189-203.

Öztürk H. S. 2011, “Nikaia’dan (Bithynia) Yeni Yazıtlar I”. ArkSan 137, 147-154.

Öztürk H. S. 2013, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar IV: İznik Arkeoloji Müzesi (Bursa)”. Cedrus 1, 293-298.

Öztürk H. S. 2015, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar V”. Cedrus 3, 257-267.

Öztürk H. S. 2020, “Nikaia’da (Bithynia) Epigrafik ve Tarihi-Coğrafi Çalışmalar (2010-2019) – A Summary of Epigraphic Studies (2010-2019) in the Territory of Nicaea (Bithynia)”. Eds. H. S. Öztürk, H. Şahin & Z. Çulha, I. Küçükasya Tarihi ve Epigrafyası Sempozyumu, İstanbul 14-15 Ekim, 2010 – I. Asia Minor History and Epigraphy Symposium, İstanbul in 14-15 October, 2010. İstanbul, 108-128; 272-292.

Öztürk H. S. 2022, Nikaia Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, I: Osmaneli/ Lefke (Bilecik). İstanbul.

Öztürk H. S. 2023, Nikaia Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, II: Gölpazarı [Tataios] (Bilecik). İstanbul.

Öztürk H. S., E. Demirhan Öztürk, H. Nikolayidis & A. Gündüz 2018, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar VII”. TÜBA-AR 22, 231-243.

TIB 13 Belke K. 2020, Tabula Imperii Byzantini, 13: Bithynien und Hellespont. Wien.

Yaman H. & Özhan T. 2022, “A Roman Sarcophagus Depicting Scylla in the Çanakkale Troia Museum”. Tekmeria 16, 209-244.

Yıldırım F. 2004, Sakarya Kaleleri. Adapazarı.

Url: http://www.libridergi.org/2025/lbr-0353

Hüseyin Sami ÖZTÜRK

Prof. Dr., Marmara University, Faculty of Humanities and Social Sciences, Department of History, Istanbul, Türkiye. hsoztrk@yahoo.com

]]> Pierres Errantes: Two Latin Inscriptions transported from the Docimium Quarries to Istanbul http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0352 Wed, 24 Dec 2025 07:40:11 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8964

Pierres Errantes: Two Latin Inscriptions transported from the Docimium Quarries to Istanbul

Senem DİNÇ

LIBRI XI (2025) 279-293
Received Date: 10.11.2025 | Acceptance Date: 16.12.2025
DOI: 10.5281/zenodo.18039501
Online Publication Date: 24.12.2025

Abstract: This study presents two Latin inscriptions currently exhibited in Sanatçılar Parkı in Ataköy, Istanbul, which originally belonged to the Roman Imperial marble quarries of Docimium (modern Iscehisar, Afyon). One of the inscriptions was previously discovered in the Bacakale sector of the Docimium quarries and was published in 1991. Although the other inscription remains unpublished, it was most likely brought to Istanbul together with the former piece. After situating these fragments within the broader corpus of quarry inscriptions, they are re-examined here in light of the earlier studies by J. C. Fant, M. Christol, and Th. Drew-Bear, with particular attention to their epigraphic and historical contexts. The inscriptions illustrate the use of standard abbreviations designating quarry sections (bracchium, locus), the workshop engineer (officina), and the quarry engineer (caesura), thereby providing evidence for the complex bureaucratic system that regulated production and transport. The paper also addresses the transfer of these inscriptions to Istanbul, while expressing concerns about the ongoing threats that modern quarrying activities pose to archaeological evidence.

Keywords: Docimium, Marble Quarries, Bracchium, Officina, Caesura, Marble Trade

Öz: Bu çalışmada, günümüzde İstanbul Ataköy Sanatçılar Parkı’nda sergilenen ve kökeni Roma İmparatorluk Dönemi Dokimeion (İscehisar/Afyon) mermer ocaklarına uzanan iki Latince yazıt ele alınmaktadır. Yazıtlardan biri daha önce Dokimeion taş ocaklarının Bacakale sektöründe tespit edilmiştir ve 1991 yılında yayımlanmıştır. Diğeri ise yayımlanmamış olup muhtemelen onunla birlikte İstanbul’a getirilmiştir. Bu fragmanlar, taş ocağı yazıtlarının daha geniş bir külliyatı içinde konumlandırıldıktan sonra, J. C. Fant, M. Christol ve Th. Drew-Bear’ın önceki çalışmaları ışığında epigrafik ve tarihsel bağlamları açısından yeniden incelenmektedir. Yazıtlar, taş ocağı bölümlerini (bracchium, locus), atölye mühendisini (officina) ve taş ocağı mühendisini (caesura) belirten standart kısaltmaların kullanımını göstermekte ve üretim ve nakliyeyi düzenleyen karmaşık bürokratik sistemin kanıtını sunmaktadır. Makalede ayrıca, söz konusu yazıtların İstanbul’a taşınması ele alınmakta olup modern taş ocağı faaliyetlerinin arkeolojik kanıtlar üzerinde oluşturduğu süreğen tehditlere ilişkin endişeleri de dile getirilmektedir.

Anahtar sözcükler: Dokimeion, Mermer Ocakları, Bracchium, Officina, Caesura, Mermer Ticareti

Albustanlıoğlu T. 2006, Dokimeion Işığı Altında Roma İmparatorluk Döneminde Mermer Kullanımı; İmparatorluk Yöntemindeki Anadolu Mermer Ocaklarının İşletme Stratejisi ve Organizayonu. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara University. Ankara.

Albustanlıoğlu T. 2007, “Roma İmparatorluk Mermer Ocağında Locus’un İşlevi”. Eds. E. Öztepe & M. Kadıoğlu, Patronus: Coşkun Özgünel’e 65. Yaş Armağanı / Festschrift für Coşkun Özgünel zum 65. Geburtstag. İstanbul, 29-33.

Alföldy G. 1976, “Consuls and Consulars under the Antonines: Prosopography and History”. AncSoc 7, 263-299.

Alföldy G. 1977, Konsulat und Senatorenstand unter den Antoninen. Bonn.

Baccini Leotardi P. 1979, Marmi di cava rinvenuti ad Ostia e considerazioni sul commercio dei Marmi in età romana (Scavi di Ostia X). Rome.

Baccini Leotardi P. 1989, Nuove testimonianze sul commercio dei marmi in età imperiale (Studi pubblicati dall’Istituo italiano per la storia antica 44). Rome.

Bruzza L. 1870, “Iscrizioni dei marmi grezzi”. Annali dell’Instituto di Corrispondenza Archaeologica 42, 106–204.

Christol M. & Drew-Bear Th. 1986, “Documents latins de Phrygie”. Tyche 1, 41-96.

Christol M. & Drew-Bear Th. 1987, “Inscriptions de Dokimeion”. Anatolia Antiqua – Eski Anadolu I, 83-137.

Christol M. & Drew-Bear Th. 1991, “Les carriéres de Dokimeion a l’epoque severienne”. Epigraphica 53, 113-174.

Coulton J. J. 1977, Ancient Greek Architects at Work: Problems of Structure and Design. New York.

Drew-Bear Th. 1994, “Nouvelles Inscriptions de Dokimeion”. Mélanges d’Archéologie et d’Histoire de l’École française de Rome 106, 747–844.

Dubois C. 1908, Étude sur l’administration et l’exploitation des carrie`res marbres, porphyre, granit, etc. dans la monde romain. Paris.

Eck W. 1996, “Zu lateinischen Inschriften aus Caesarea in Iudaea / Syria Palaestina”. ZPE 113, 129-143.

Eck W. 1999, “Flavius Iuncus, Bürger von Flavia Neapolis, ein Kaiserlicher Prokurator? Zur Integration der Führungsschichten der Provinz Iudaea ins Römische Imperium”. AClass 42, 67-75.

Fant J. C. 1984, “Seven Unedited Quarry Inscriptions from Docimium (İscehisar, Turkey)”. ZPE 54, 171-182.

Fant J. C. 1985, “Four Unfinished Sarcophagus Lids at Docimium and the Roman Imperial Quarry System in Phrygia”. AJA 89/4, 655-662.

Fant J. C. 1989, Cavum Antrum Phrygiae: The Organization and Operations of the Roman Imperial Marble Quarries in Phrygia (BAR International Series 482). Oxford.

Frier W. B. 1989, A Casebook on the Roman Law of Delict. Atlanta.

HeilStrobach 1933-2015, III (Ed.  Hirt A. M. 2010, Imperial Mines and Quarries in the Roman World Organizational Aspects 27 BC – AD 235. Oxford.

Hirt A. M. 2017, “The Marble Hall of Furius Aptus: Phrygian Marble in Rome and Ephesus”. CCG 28, 231-248.

Honoré T. 2002, Emperors and Lawyers. Oxford.

Johnston D. 2004, Roman Law in Context. Cambridge.

Kienast D., W. Eck & M. Heil 2017, Römische Kaisertabelle: Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt.

Kraus T. 1993, “Steinbruch- und Blockinschriften”. Ed. F. Rakob, Simitthus I. Die Steinbrüche und die Antike Stadt. Mainz, 55–64.

Kunkel W. 1966, An Introduction to Roman Legal and Constitutional History. Oxford.

Lawrence A. W. 1996, Greek Architecture (5th ed.). New Haven.

Lewis A. D. E. 1973, “The Trichotomy in locatio conductio”. Irish Jurist 8/1, 164-177.

Monge A. P. 2001, “Algunos aspectos de las canteras imperiales de Dokimeion (Frigia) Durante los Antoninos y los Severos”. Memorias de Historia Antigua 21-22, 185-210.

PIR2  Heil M., K. Wachtel, E. Groag, A. Stein, L. Petersen & A. Strobach 1933-2015. Prosopographia Imperii Romani saec. I. II. III (Ed. altera). Berlin.

Peacock D. P. S. & Maxfield V. A. 1997, Survey and Excavation. Mons Claudianus 1987–1993. Vol. I. Topography and Quarries (FIFAO 37). Cairo.

Robert L. 1962, “Les Kordakia de Nicée, le combustible de Synnada et les poissons-scies. Sur des lettres d’un metropolite de Phrygie au Xe siècle. Philologie et réalités”. JS 1, 5-74.

Röder J. 1971, “Marmor Phrygium. Die antiken Marmorbrüche von Iscehisar in Westanatolien”. JDAI 86, 253-312.

Russell B. 2008, “The Dynamics of Stone Transport Between the Roman Mediterranean and its Hinterland”. Facta: A Journal of Late Roman, Medieval and Post-Medieval Material Culture Studies 2, 107-126.

Russell B. 2013, The Economics of the Roman Stone Trade. Oxford.

“Sanatçılar Parkı Açıldı”. Milliyet, 22 Mayıs 2018. Kaynak: https://www.milliyet.com.tr/gundem/ sanatcilar-parki-acildi-2673566

Schiller A. A. 1978, Roman Law: Mechanisms of Development. New York.

Schulz F. 1961, Classical Roman Law. Oxford.

Stein P. 2004, Roman Law in European History. Cambridge.

Syme R. 1989, “A Lost Legate of Aquitania”. ZPE 79, 181-187.

Varner E. R. 2004, Mutilation and Transformation: Damnatio Memoriae and Roman Imperial Portraiture. Leiden.

Waelkens M. 1982, Dokimeion. Die Werkstatt der repräsentativen kleinasiatischen Sarkophage. Chronologie und Typologie ihrer Produktion. Berlin.

Waelkens M., P. De Paepe & L. Moens 1988, “Quarries and the marble in Antiquity”. Eds. N. Herz & M. Waelkens, Classical Marble: Geochemistry, Technology, Trade. Dordrecht, 11-28.

Wallace-Hadrill A. 2008, Rome’s Cultural Revolution. London.

Ward-Perkins J. 1980a, “The Marble Trade and its Organization: Evidence from Nicomedia”. MAAR 36, 325-338.

Ward-Perkins J. 1980b, “Nicomedia and the Marble Trade”. PBSR 48, 23-69.

Url: http://www.libridergi.org/2025/lbr-0352

Senem DİNÇ

Assist. Prof., Kırşehir Ahi Evran University, History Department, Kırşehir, Türkiye. senemdinc@ahievran.edu.tr

]]> Three New Inscriptions from Phaselis: An Imperial Dedication, an Honorific Inscription for Aurelia Apphia, and Christian Dipinto http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0351 Tue, 23 Dec 2025 20:04:44 +0000 http://www.libridergi.org/2015-en/trans-2015-en/lbr-0351

Three New Inscriptions from Phaselis: An Imperial Dedication, an Honorific Inscription for Aurelia Apphia, and Christian Dipinto

Murat ARSLAN
Nihal TÜNER ÖNEN

LIBRI XI (2025) 267-277
Received Date: 01.12.2025 | Acceptance Date: 12.12.2025
DOI: 10.5281/zenodo.18039149
Online Publication Date: 23.12.2025

Abstract: This study presents three inscriptions from Phaselis. The first, a fragmentary limestone statue base discovered west of Hadrianus’s Gate during the 2017 excavation season, is tentatively attributed to Emperor Marcus Aurelius. Although the imperial titulature is only partially preserved, paleographic analysis points to similarities to a securely dated dedication to Lucius Verus discovered in proximate context, suggesting a possible attribution to the period of joint rule (166-169 CE). The second inscription, documented in 2012 near the acropolis gateway, preserves two chronologically distinct epigraphic phases. Phase A comprises an original eighteen-line carved honorific text for Aurelia Apphia, a member of the Phaselite civic elite who served as priestess of the Roman Imperial Cult and endowed the Palladeios Agon and associated prize competition (themis). The dedicator is restored as Apion, whose precise relation­ship to Apphia remains uncertain. Phase B consists of painted inscription (dipinto) preserved in five lines executed over plaster and fresco decoration, identified as a biblical citation from the Gospel of John (1:1, 1:3), reflecting Christian appropriation during Late Antiquity. The monument’s tertiary incorporation into the acropolis fortification walls attests to profound urban transformations at Phaselis during the Late Antique Period, providing critical evidence for civic benefaction, religious change, and spatial reconfiguration.

Keywords: Phaselis, Marcus Aurelius, Dedicatory/Honorific Inscriptions, Dipinto

Öz: Bu çalışma Phaselis’ten üç yazıt sunmaktadır. Birincisi, 2017 kazı sezonunda Hadrianus Kapısı’nın ba­tısında keşfedilen parçalı kireçtaşı heykel kaidesidir ve imparator Marcus Aurelius’a ihtiyatlı bir şekilde atfe­dilmektedir. İmparatorluk unvanı yalnızca kısmen korunmuş olsa da, paleografik analiz, yakın bağlamda keşfedilen ve kesin olarak tarihlenen bir Lucius Verus adağıyla  benzerlikler içermekte ve yazıtın impara­torların ortak hükümdarlık dönemine (MS 166-169) ait olabileceğini göstermektedir. 2012 yılında akro­polis kapısı yakınında belgelenen ikinci yazıt, kronolojik olarak farklı iki epigrafik evre içermektedir. Evre A, Roma İmparatorluk Kültü rahibesi olarak görev yapmış ve Palladeios Agon’u ile ilişkili ödüllü yarışmayı (themis) bağışlamış olan Phaselisli sivil seçkinlerden Aurelia Apphia için yazılmış orijinal on sekiz satırlık onurlandırma metnini içermektedir. Adayan kişi, Apphia ile kesin ilişkisi belirsiz olan Apion olarak restore edilmiştir. Evre B, sıva ve fresko dekorasyonu üzerine uygulanmış ve beş satırı korunmuş boyalı bir yazıttan (dipinto) oluşmakta ve Yuhanna İncili’nden (1:1, 1:3) bir alıntı olarak tanım­lanmaktadır. Bu durum Geç Antikçağ’da Hristiyan temellükünü yansıtmaktadır. Anıtın akropolis tahkimat duvarlarına üçüncül olarak dahil edilmesi, Phaselis’te Geç Antikçağ’da yaşanan derin kentsel dö­nüşümlere tanıklık etmekte ve sivil bağış, dinsel değişim ve mekânsal yeniden yapılanma için kritik kanıt sağlamaktadır.

Anahtar sözcükler: Phaselis, Marcus Aurelius, İthaf/Onurlandırma Yazıtları, Dipinto

Adak M., N. Tüner Önen & S. Şahin 2005, “Neue Inschriften aus Phaselis I”. Gephyra 2, 1-20.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2018, “Phaselis, 2017 Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis IV, 295-323.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2019, “2017 Yılı Phaselis Kazı Çalışmaları”. KST 40/3, 13-22.

Balland A. 1981, Fouilles de Xanthos. Tome VII. Inscriptions d’ époque impériale du Létôon. Paris.

Blackman D. J. 1981, “The Inscriptions”. Ed. J. Schäfer, Phaselis. Beiträge zur Topographie und Geschichte der Stadt und ihrer Häfen. Tübingen, 138-163.

Evans C. A. 2024, “Mark’s Incipit in Early Amulets and the Question of Its Original Reading”. Eds. R. J. V. Heibert, D. D. Chang, J. Numada & K. S. Baek, Themes and Texts, Exodus and Beyond Essays in Honour of Larry J. Perkins. London, 189-215.

Gürel B., A. Akçay & N. Tüner Önen 2019, “Phaselis Teritoryumu’nda Kolalemis ve Ailesine Ait Khamosorion ve Çiftlik Yerleşimi”. Phaselis V, 413-424.

Kienast D., W. Eck & M. Heil 2017, Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt.

Liebeschuetz W. 1999, “Antik Kentin Sonu”. Ed. J. Rich, Geç Antik Çağda Kent. Çev. S. Güven & E. Güven. İstanbul, 1-47.

Mastino A. 1975, “Potestà tribunicie ed acclamazioni imperiali di Caracalla. Annali delle Facoltà di Lettere”. Filosofia e Magistero della Università di Cagliari 37, 5-70.

Mergen Y. & Bilgin R. 2016, “Phaselis Akropolis’indeki Doğu Roma İmparatorluğu Dönemi Yerleşimine Ait Değerlendirmeler”. Phaselis II, 123-132.

Mergen Y. 2017, “Phaselis 2016 Yılı Çalışmaları Işığında Akropolis Özelinde Doğu Roma Dönemi Kent Planı ve Mimarisi Üzerine Ön Değerlendirmeler”. Phaselis III, 163-173.

Mergen Y. 2018, “Phaselis Antik Kentinin Dönüşüm Sürecine Dair Yeni Bulgular”. Phaselis IV, 147-159.

Mitchell S. 2003, “Inscriptions from Melli (Kocaaliler) in Pisidia”. AS 53, 139-159.

Schäfer J. (Ed.) 1981, Phaselis. Beiträge zur Topographie und Geschichte der Stadt und ihrer Häfen. Tübingen.

Tüner Önen N. 2008, Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.

Tüner Önen N. 2013, “Hadrians Reisen im östlichen Mittelmeer anhand neuer Inschriften aus Phaselis”. Adalya 16, 93-106.

Tüner Önen N. 2015a, “Yeni Buluntular Işığında Phaselis Epigrafi Çalışmaları”. Phaselis I, 19-38.

Tüner Önen N. 2015b, “Annäherungen zur Geschichte der Stadt Phaselis auf onomastischer Grundlage: Ein Studium der Namen aus Phaselis und ihrem Territorium”. Phaselis I, 39-67.

Tüner Önen N. & Yılmaz F. 2015, “A New Athena Polias Votive Inscription from the Phaselis’ Acropolis”. Adalya 18, 121-131.

Tüner Önen N. 2016, “Phaselis’ten İmparator Lucius Verus İçin Yeni Bir Adak Yazıtı”. Eds. B. Takmer, E. N. Akdoğu Arca & N. Gökalp, Vir Doctus Anatolicus. Studies in Memory of Sencer Şahin. İstanbul, 874-881.

Url: http://www.libridergi.org/2025/lbr-0351

Murat ARSLAN

Prof. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of History, Antalya, Türkiye. marslan@akdeniz.edu.tr

Nihal TÜNER ÖNEN

Prof. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of Ancient Languages and Cultures, Antalya, Türkiye. nihaltuner@akdeniz.edu.tr

]]> Neue Inschriften aus Blaundos http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0350 Tue, 23 Dec 2025 19:18:06 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8929

Neue Inschriften aus Blaundos

Şenkal KİLECİ

LIBRI XI (2025) 245-266
Received Date: 05.11.2025 | Acceptance Date: 07.12.2025
DOI: 10.5281/zenodo.18038561
Online Publication Date: 23.12.2025

Zusammenfassung: In diesem Artikel wird eine Gruppe von Inschriften vorgestellt, die in den Jahren 2018 bis 2023 bei Grabungen in Blaundos gefunden wurde. Zu diesen Inschriften gehören Ehreninschriften für die Kaiser Marcus Aurelius, Licinius II., Konstantin den Großen, Fl. Cl. Constantius, Fl. Arcadius und Theodosius II. (Nr. 1-4) sowie Graffiti (Nr. 5-6), ein christliches Symbol auf einem Ambo (Nr. 7), verschiedene griechische (Nr. 8-17) und lateinische (Nr. 19-21) Fragmente und Steinmetzzeichen (Nr. 18). Die Inschrift Nr. 4 wurde zuvor auch schon als Grabinschrift verwendet. Der Großteil der Inschriften wurde während der Ausgrabungen an der Hauptstraße, in der Badeanlage und im Demeter-/Ceresheiligtum freigelegt. Es ist im archäologischen Befund erkennbar, dass vor allem in der Spätzeit Grabsteine und Podiumsblöcke innerhalb des Heiligtums wiederverwendet wurden. Mehrere dieser Blöcke wurden in verschiedenen Bauphasen mehrfach genutzt und zugleich als Inschriftenträger verwendet.

Schlüsselwörter: Blaundos, Ehreninschriften, Marcus Aurelius, Licinius II, Konstantin der Große, Fl. Cl. Constantius, Fl. Arcadius, Theodosius II, Graffiti

Öz: Bu makalede Blaundos kazılarında 2018-2023 yılları arasında açığa çıkarılan bir grup yazıt tanıtılmaktadır. Söz konusu yazıtlar arasında imparatorlar Marcus Aurelius, II. Licinius, Büyük Constantinus, Fl. Cl. Constantius, Fl. Arcadius, II. Theodosius için onurlandırma metinleri (Nos. 1-4), grafiti (Nos. 5-6), Hristiyanlık sembolü bir ambon işlemesi (No. 7), Hellence (Nos. 8-17) ve Latince fragmanlar (Nos. 19-21) ve taşçı işaretleri (No. 18) yer almaktadır. 4 numaralı yazıt önceden aynı zamanda bir mezar yazıtı olarak kullanılmıştır. Bulunan yazıtların çoğu anacadde kazılarında, Hamam ve Demeter/Ceres Temenos’u içerisindeki kazılar sırasında açığa çıkarılmıştır. Özellikle geç antikçağda, arkeolojik bağlamda temenos içerisindeki düzenlemelerde bazı mezar taşlarının ve podyum bloklarının devşirildiği görülmüştür. Buna karşın bu blokların ilk kullanım evrelerinden son kullanım evrelerine kadar birkaç kez devşirildiği ve birer yazıt taşıyıcısı olarak da kullanıldığı gözlemlenmiştir.

Anahtar sözcükler: Blaundos, Onurlandırma Yazıtları, Marcus Aurelius, II. Licinius, Büyük Constantinus, Fl. Cl. Constantius, Fl. Arcadius, II. Theodosius, Grafiti

Arkwright W.G. 1918. “Lycian and Phrygian Names”. JHS 38, 45-73.

Asamoah E. F. 2020. “A Comparative Study of to Alfa Kai to Omega in the Greek New Testament (Revelation 1:8) and Asante-Twi Bible”. Journal of Mother-Tongue Biblical Hermeneutics and Theology (MOTBIT) 2/1, 70-77. Doi: 10.38159/motbit.2020049

Brixhe C. 1987. Essai sur le grec anatolien au début de notre ère. Nouv. éd. rev. et augm. Nancy.

Can B. & Can C. 2025. “Blaundos KD1/17 Numaralı Kaya Mezarı (Asmalı Mezar) ve Freskoları: İkonografik ve Stilistik Bir Değerlendirme”. JMR 18, 49-77. Doi: 10.26658/jmr.1813771

Can B. 2017, “Blaundos Antik Kenti”. Eds. R. M. Czichon, Ş. Söyler, B. Can & İ. Çavuş, Yüzey Araştırmaları ve Kazılar Işığında Uşak. İstanbul, 73-82.

Can B. 2023, “Blaundos Antik Kenti 2019-2021 Çalışmaları (İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Sezon)”. KST 42/1, 453-470.

Can B., D. Beşikçi & C. Can 2024, “Blaundos Antik Kenti 2022 Çalışmaları (Beşinci Sezon)”. KST 43/4, 427-44.

Can B., Ş. Söyler & G. Keklik Dündar 2020, “Blaundos Antik Kenti 2018 Yılı (İlk Sezon) Çalışmaları”. KST 41/1, 393-409.

Can C. 2025. Blaundos Nekopolü Freskolu Kaya Mezarları. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Uludağ Üniversitesi, Bursa.

DNP 7 Bleckmann B. 1999. “[II 5] Valerius Licinianus L.”. DNP 7, 175.

Filges A. 2006, Blaundos. Berichte zur Erforschung einer Kleinstadt im lydisch-phrygischen Grenzgebiet (IstForsch 48). Tübingen.

Gignac F. Th. 1976, A Grammer of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods. Vol. I: Phonology. Milano.

Gür G. C. 2024, Uşak İli Blaundos Antik Kenti Ceres (Demeter) Kutsal Alan Propylonu Anastilosis Çalışması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi. İzmir.

Kienast D., W. Eck & M. Heil 2017, Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt.

Kileci Ş. & Can B. 2020, “A New Honorific Inscription from Blaundos Tiberius Claudius Lucius, the Priest of Dionysos Kathegemon”. Adalya 23, 297-310.

le Rider G. 1990. “Un groupe de cistophores de l’époque attalide”. BCH 114/2, 683-701.

LSJ Liddell H.G. & Scott R. 1996. A Greek-English Lexicon. 9th ed. Oxford.

Oikonomides A. N. 1974, Abbreviations in Greek Inscriptions: Papyri, Manuscripts and Early Printed Books. Chicago.

Ramsay W. M. 1890. The Historical Geography of Asia Minor. Vol. 4. London.

RE II,1  Habel P. 1895. “Arcarius” RE II,1, 429-431.

RE VII,1 Groag E. 1910. “Fulvius 49”. RE VII,1, 238.

RE XIII,1 Seeck O. 1926. “31b) Licinius”. RE XIII,1, 231.

Solin H. & Salomies O. 1994. Repertorium nominum gentilium et cognominum Latinorum. 2. Auflage. Hildesheim, Zürich, New York.

Takmer B. 2004. “Two Milestones on the Road from Myra to Limyra”. Gephyra 1, 107-117.

Walser A. V. 2013. “Kaiserzeitliche und frühbyzantinische Inschriften aus der Region von Germia in Nordwestgalatien”. Chiron 43, 527-619.

Url: http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0350

Şenkal KİLECİ

Dr., Unabhängiger Wissenschaftler, Eğitim Mah. Aşık Şermi Sok. No: 8, 35330 Balçova, İzmir, Türkei. senkalkileci@gmail.com

]]> A New Pankration Inscription from Attouda http://www.libridergi.org/en/general/lbr-0349 Tue, 23 Dec 2025 09:11:13 +0000 http://www.libridergi.org/2015-en/trans-2015-en/lbr-0349

A New Pankration Inscription from Attouda

Emine BİLGİÇ KAVAK
Bilge YILMAZ KOLANCI
Hulusi ÜNSAL

LIBRI XI (2025) 235-243
Received Date: 11.11.2025 | Acceptance Date: 27.11.2025
DOI: 10.5281/zenodo.18038295
Online Publication Date: 23.12.2025

Abstract: This paper presents the editio princeps of a newly discovered agonistic inscription from Attouda, commemorating Marcus Aurelius Eutykhos II, recorded as victor in the men’s pankration at games designated as Olympia. The inscription, carved on a marble base unearthed during the 2025 excavations in the area known as Aşağı Mezarlık (“Lower Cemetery,” cadastral block 126, parcel 82), constitutes the fourth known pankration text from Attouda. To date, eleven agonistic inscriptions, most of them relating to combat sports (pankration and pale), have been documented from the site, marking an unusually prominent epigraphic interest in athletic commemoration for a modest inland city. The new text, taken together with the three previously published pankratiasts (M. Aurelius Attikos Alexandros, M. Aurelius Karminios Kataplous, and Alexandros, grandson of Attikos), points to a sustained local tradition of athletic training and success over a period of roughly five decades (ca. 215-265 CE). Onomastic evidence places this group in the post–Constitutio Antoniniana era, when the gentilicium Aurelius became widespread across the eastern provinces. The inscription of Eutykhos, with its concise formula and absence of civic honorifics, illustrates both the prestige attached to these contests and Attouda’s participation in the broader agonistic networks of Roman Asia Minor most plausibly at the level of regional isolympic festivals rather than the Panhellenic games.

Keywords: Attouda, Phrygia, Karia, Agonistic Inscription, Pankration, Constitutio Antoniniana

Öz: Bu makale, Attouda’dan ele geçen yeni bir agonistik yazıtın ilk bilimsel yayımını (editio princeps) sunmaktadır. Yazıt, erkekler pankration yarışmalarında ‘Olympia’ olarak adlandırılan oyunlarda zafer kazanmış Marcus Aurelius Eutykhos II’yi anmaktadır. Yazıt, 2025 kazı sezonunda Aşağı Mezarlık olarak bilinen alanda (kadastral 126 ada, 82 parsel) açığa çıkarılan mermer bir kaide üzerine kazınmış olup, Attouda’dan bilinen dördüncü pankration yazıtıdır. Bugüne kadar kentten toplam on bir agonistik yazıt belgelenmiştir; bunların çoğu pankration ve pale gibi dövüş sporlarıyla ilişkilidir. Bu durum, küçük bir iç bölge yerleşimi için dikkate değer bir atletik anıtlaşma pratiğine işaret eder. Yeni yazıt, daha önce yayımlanmış üç pankratiast (M. Aurelius Attikos Alexandros, M. Aurelius Karminios Kataplous ve Attikos’un torunu Alexandros) ile birlikte değerlendirildiğinde, yaklaşık elli yıla (yaklaşık MS 215-265) yayılan bir atletik gelenek ortaya koyar. Onomastik veriler, bu grubun Constitutio Antoniniana (MS 212) sonrasına tarihlendiğini, Aurelius gentilicium’unun yaygınlaştığı döneme ait olduğunu gösterir. Eutykhos’un yazıtının kısa ve öz formülü, hem bu yarışmaların yerel düzeydeki prestijini hem de Attouda’nın Roma Dönemi Küçük Asyası’ndaki agonistik ağlara, muhtemelen Panhellenik değil, bölgesel isolympik festivaller aracılığıyla katıldığını göstermektedir.

Anahtar sözcükler: Attouda, Phrygia, Karia, Agonistik Yazıt, Pankration, Constitutio Antoniniana

Bilgiç E. 2025, “Yazıtlar Işığında Agonistik Bir Dağ Kenti: Attouda”. Ed. B. Yılmaz Kolancı, Disiplinlerarası Çalışmalarla Attouda Araştırmaları I. Ankara, 35-54.

Bilgiç Kavak E. & Yılmaz Kolancı B. 2022, “Attouda Kentinden Yeni Bir Agonistik Yazıt”. Olba 30, 396-406.

Camia F. 2011, “Spending on the Games. The Financing of Festivals in the Cities of Roman Greece”. Tyche 26, 41-76.

Chaniotis A. 1995, Untersuchungen zur kaiserzeitlichen Gesellschaft von Aphrodisias. Bonn.

Crowther N. B. 2007, Sport in Ancient Times. Westport, CT.

Çokbankir N. 2016, Yazıtlar Işığında Roma İmparatorluk Çağı Küçük Asya Agonları ve Sporcuları. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.

Ekmekçi M. 2025, “Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi”. Sanat Tarihi Dergisi 34/1, 69-97.

Golden M. 2004, Sport in the Ancient World from A to Z. London.

Jones C. P. 1994, “Greek Athletics under the Roman Empire”. Eds. S. Walker & P. Higgs, Hellenism in the East. London, 134-146.

Kern O. 1900, Die Inschriften von Magnesia am Maeander. Berlin.

Kyle D. G. 2014, Sport and Spectacle in the Ancient World (2nd ed.). Chichester.

Liddle H. G. & Scott R. 1996, A Greek-English Lexicon. Oxford.

IAph  McCabe D. F. 1991, Aphrodisias Inscriptions. Texts and List. The Princeton Project on the Inscriptions of Anatolia. Princeton.

Milet McCabe D. F. 1984, Miletos Inscriptions. Texts and List. The Princeton Project on the Inscriptions of Anatolia. Princeton.

Miller S. G. 2004, Ancient Greek Athletics. New Haven – London.

Mitchell S. 1990, “Festivals, Games, and Civic Life in Roman Asia Minor”. JRS 80, 183-193.

Moretti L. 1953, Iscrizioni Agonistiche Greche, Studi Pubblicati Dall’Istituto Italiano Per La Storia Antica. Roma.

Moretti L. 1968-1990, Inscriptiones Graecae Urbis Romae. Vol. 4. Rome.

Nielsen T. H. 2016, “A Note on the Number of Events in Classical Greek Athletics”. Nikephoros 29, 215-223.

Pleket H. W. 1975, “‘Games, Prizes, and Ideology’, In Some Aspects of the History of Sport in the Greek and Roman World”. ZPE 10, 49-89.

Pleket H. W. 1995, “Mass – Sport and Local Infrastructure in the Greek Cities of Roman Asia Minor”. Stadion 24, 151-171.

Poliakoff M. B. 1987, Combat Sports in the Ancient World: Competition, Violence, and Culture. New Haven.

Radet G. A. 1890, “Inscriptions de la region du Meandre”. BCH 14, 224-239.

Robert L. 1940, Les gladiateurs dans l’Orient grec. Paris.

Roueché Ch. 1993, Performers and Partisans at Aphrodisias in the Roman and Late Roman Periods (JRS Monographs 6). London.

Wörrle M. 1988, “Stadt und Fest im kaiserzeitlichen Kleinasien”. Chiron 18, 1-97.

Url: http://www.libridergi.org/2025/lbr-0349

Emine BİLGİÇ KAVAK

Assist. Prof., Sakarya University, Faculty of Humanities and Social Sciences, Dept. of History, Sakarya, Türkiye. bilgickavak@sakarya.edu.tr

Bilge YILMAZ KOLANCI

Assoc. Prof. Dr., Pamukkale University, Faculty of Humanities and Social Sciences, Dept. of Archaeology, Denizli, Türkiye. bilgeeyilmaz@gmail.com

Hulusi ÜNSAL

Director of Denizli Museum, Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism, Denizli, Türkiye. hulusi.unsal@ktb.gov.tr

]]> The Themis Leonideios in the Light of a New Inscription http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0348 Tue, 23 Dec 2025 08:32:54 +0000 http://www.libridergi.org/2015-en/trans-2015-en/lbr-0348

The Themis Leonideios in the Light of a New Inscription

Mehmet OKTAN

Mehmet TEKOCAK

LIBRI XI (2025) 211-233
Received Date: 26.10.2025 | Acceptance Date: 14.11.2025
DOI: 10.5281/zenodo.18030839
Online Publication Date: 23.12.2025

Abstract: A newly discovered inscription from Antiokheia Paralios, commonly known as Antiochia ad Cragum, commemorates an athlete named Aur(elius) Salvianus, who won the pankration competition in the boys’ category during the first celebration of the themis Leonideios, established by Aur(elius) Leonidas. The inscription proves a crucial role in resolving uncertainties surrounding the themis, and significantly enhances the understanding of its nature and scope. It offers fresh interpretations of expressions found in other related inscriptions and it enables more precise inferences regarding the founding process of the themis and the life of its founder, Leonidas. Moreover, it establishes a clear timeline for both the founding and concluding dates of the themis. Additionally, it provides the basis for essential corrections and updates to previously published inscriptions related to the themis Leonideios.

Keywords: Antiochia, Rough Cilicia, Leonidas, Themis Leonideios, Pankration, Salvianus

Öz: Resmi belgelerde Antiokheia Paralios olarak geçen, ancak genel olarak Antiochia ad Cragum adıyla bilinen kentte bulunan yeni bir yazıt, Aur(elius) Leonidas tarafından kurulan themis Leonideios’un ilk kutlamasında, çocuklar kategorisinde pankration yarışmasını kazanan Aur(elius) Salvianus adlı bir sporcuyu onurlandırmaktadır. Bu yazıt, themis Leonideios’a ilişkin belirsizliklerin giderilmesinde kritik bir rol oynamakta; bunun kapsamına, niteliğine ve diğer ilgili yazıtlarda geçen ifadelere dair yeni ve açıklayıcı yorumlar sunmaktadır. Themis’in kuruluş süreci ve kurucusu Leonidas’ın yaşamı hakkında daha ke­sin çıkarımlar yapılmasına olanak tanımaktadır. Themis’in kuruluş ve sona erme tarihleri için açık ve güvenilir bir zaman çizelgesi oluşturulmasını sağlamaktadır. Themis Leonideios ile ilgili daha önce yayımlanmış yazıtlar üzerinde bazı zorunlu düzeltmeler ve güncellemeler yapılmasını mümkün kılmakta­dır.

Anahtar sözcükler: Antiochia, Dağlık Kilikia, Leonidas, Themis Leonideios, Pankration, Salvianus

Altın R. 2022, Roma İmparatorluk Çağı Küçük Asya’sında Özel Şahıs İsmiyle Anılan Agon’lar. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, Bursa.

Avcu F. & Uzunoğlu H. 2024, “New Inscriptions from Rough Cilicia”. Adalya 27, 193-211.

Bai S. 2024, “The Subdivision of Boys in the Leonidean Decree (IG V.1.19)”. Mnemosyne 77/1, 75-95.

Baker P. & Thériault G. 2014, “La vie agonistique xanthienne: nouvel apport épigraphique”. Revue des Études Grecques 127/1, 97-118.

Baz F. & Öztürk H. S. 2025, “A New Agonistic Honorific Inscription for Dioteimos from Termessos”. Gephyra 30, 71-78.

Baz F. 2025, “New Honorific and Religious Inscriptions from Colonnaded Street of Termessos”. Libri XI, 131-147.

Bean G. E. & Mitford T. B. 1962, “Sites Old and New in Rough Cilicia”. AnatSt. 12, 185-217.

Bean G. E. & Mitford T. B. 1965, Journeys in Rough Cilicia in 1962 and 1963. Wien.

Bean G. E. & Mitford T. B. 1970, Journeys in Rough Cilicia 1964-1968. Wien.

Blanco-Pérez A. 2016, “Nomenclature and Dating in Roman Asia Minor: (M.) Aurelius/a and the 3rd Century AD”. ZPE 199, 271–293.

Chaniotis A. 2011, “Epigraphic Bulletin for Greek Religion 2008 (EBGR 2008)”. Kernos 24, 205-261.

Couvenhes J.-Ch. 1998, “Le stratège Derkylos, fils d’Autoklès d’Hagnous et l’éducation des paides à Éleusis”. Cahiers du Centre Gustave Glotz 9, 49-69.

Crowther N. B. 2009, “Observations on Boys, Girls, Youths and Age Categories in Roman Sports and Spectacles”. The International Journal of the History of Sport 26/2, 343–364.

Çelgin V. 2007, “Termessos Örneği Bağlamında Agon’ların Antik Kent Yaşamındaki Yeri ve Son Epigrafik Araştırmaların Agonistik Yazıt Repertuvarına Katkısı”. Colloquium Anatolicum 6, 27-47.

Çokbankir N. 2011, “Pamphylia, Lykia, Kilikia ve Pisidia’da Epigrafik Verilerle Roma İmparatorluk Dönemi’nde Atletik Oyunların Finansı”. Olba 19, 313-331.

Dagron G. & Feissel D. 1987, Inscriptions de Cilicie. Paris.

Dmitriev S. 2005, City Government in Hellenistic and Roman Asia Minor. Oxford.

Dodd E. K. 2020, Roman and Late Antique Wine Production in the Eastern Mediterranean A comparative archaeological study at Antiochia ad Cragum (Turkey) and Delos (Greece). Summertown.

Doğancı K. & Altın R. 2023, “Principatus Devri Küçük Asya’sında Romalı Magistratus’ların İsmiyle Anılan Agon’lar”. Archivum Anatolicum 17/1, 143-171.

Erdemgil S. & Özoral F. 1975, “Antiochia ad Cragum”. Türk Arkeoloji Dergisi 38, 55-71.

Erdoğmuş E., Pulatsu B., Gaggioli A. & Hoff M. C. 2020, “Reverse Engineering a Fully Collapsed Ancient Roman Temple through Geoarchaeology and DEM”. International Journal of Architectural Heritage 15/12, 1-21.

Farrington A. 2008, “ΘΕΜΙΔΕΣ and the Local Elites of Lycia, Pamphylia and Pisidia”. Eds. A. D. Rizakis & F. Camia, Pathways to Power. Civic Elites in the Eastern Part of the Roman Empire Proceedings of the International Workshop held at Athens, Scuola Archeologica Italiana di Atene, 19 december 2005 (Tripodes 6). Athens, 241-249.

Favuzzi A. 1989, “Nota a Cassio Dione LII, 26, 1”. Athenaeum 67/1-2, 282-283.

Feissel D. 2009, “Bulletin épigraphique, Inscriptions Chrétiennes et Byzantines”. Revue des Études Grecques 122, 567-587.

Frisch P. 1988, “Die Klassifikation der παῖδες bei den griechischen Agonen”. ZPE 75, 179-185.

Giobbe Ch. 2013, “Roman temples in Rough Cilicia: a diachronic analysis”. Eds. M. C. Hoff & Rh. F. Townsend, Rough Cilicia, New Historical and Archaeological Approaches, Proceedings of an International Conference held at Lincoln, Nebraska, October 2007. Oxford, 128-144.

Grünbart M. 2023, “Dionysios von Antiocheia und das Schicksal einer spätantiken Briefsammlung”. Frühmittelalterliche Studien 57/1, 251-262.

Hagel S. & Tomaschitz K. 1998, Repertorium der westkilikischen Inschriften: nach den Scheden der kleinasiatischen Kommission der österreichischen Akademie der Wissenschaften. Vienna.

Head B. V. 1911, Historia Numorum. A Manual of Greek Numismatics. Oxford.

Heberdey R. & Wilhelm A. 1896, Reisen in Kilikien. Wien.

Heberdey R. 1923, “Gymnische und andere Agone in Termessus Pisidiae”. Eds. W. H. Buckler & W. M. Calder, Anatolian Studies, presented to Sir William Mitchell Ramsay. London & New York, 195-206.

Heberdey R. 1929, Termessische Studien. Wien.

Heberdey R. 1934, “Termessos”. RE 5/A1, 732-778.

Heller A. 2015, “Membership of the boulē in the inscriptions of Asia Minor: A mark of elevated social status?”. Ed. A. B. Kuhn, Social Status and Prestige in the Greco-Roman World. Stuttgart, 247–267.

Hoff M. C. & Howe T. 2020, “What’s in a Name? New Inscriptions from Antiochia ad Cragum in Western Rough Cilicia”. EA 53, 163-167.

Hoff M. C., Townsend Rh. F. & Can B. 2013, “Antiochia ad Cragum Arkeolojik Araştırma Projesi: 2012 Sezonu”. Anmed 11, 154-163.

Hoff M. C., Townsend Rh. F. & Erdoğmuş E. 2009, “Antiocheia ad Cragum Arkeolojik Araştırma Projesi: Kuzeydoğu Tapınağı 2008 Sezonu”. Anmed 7, 6-11.

Hoff M. C., Townsend Rh. F. & Howe T. 2021, “New old stones at Antiochia in Rough Cilicia: A novel city name and a proposed visit by Hadrian and Sabina”. Journal of Roman Archaeology 34, 130-150.

Hoff M. C., Townsend Rh. F., Can B. & Erdoğmuş E. 2015, “The Antiochia ad Cragum Archaeological Research Project: 2013 Season”. KST 36/3, 295-307.

Imhoof-Blumer F. 1895, “Griechische Münzen”. The Numismatic Chronicle and Journal of the Numismatic Society 15, 269-289.

Kah D. 2018, “The Gymnasiarchia from the Hellenistic Age to the Roman Empire: the Example of Rhodes”. Eds. U. Mania & M. Trümper, Development of Gymnasia and Graeco-Roman. Berlin, 273-299.

Klee Th. 1918, Zur Geschichte der gymnischen Agone an griechischen Festen. Leibzig & Berlin.

Kleijwegt M. 1991, Ancient Youth, The ambiguity of youth and the absence of adolescence in Greco-Roman society. Amsterdam.

Kosior W. 2016, “Age and notions related to it in Greek non-legal sources – the contribution to the research of Roman Law”. Roczniki Administracji i Prawa 15/1, 85-96.

Laes Ch. & Strubbe J. 2014, Youth in the Roman Empire, The young and the restless years? Cambridge.

Levy I. 1902, “Les πατρόβουλοι dans l’épigraphie grecque et la littérature talmudique”. Revue de Philologie 26, 272-278.

Lifshitz B. 1963, “Weitere Beiträge zur palästinischen Epigraphik”. Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins 79/1, 90-97.

Mantas K. 2006, “Children as Office Holders and Benefactors in the Eastern Part of the Roman Empire”. POLIS. Revista de ideas y formas políticas de la Antigüedad Clásica 18, 163-186.

Mascellari R. 2018, “Il saluto finale delle petizioni nei papiri di epoca romana: da εὐτύχει a διευτύχει”. Archiv für Papyrusforschung und Verwandte Gebiete 64/2, 294-305.

Masson O. 2000, Onomastica graeca selecta. Tome III. Eds. C. Dobias & L. Dubois. Genève.

Mitchell S. 1990, “Festivals, Games, and Civic Life in Roman Asia Minor”. JRS 80, 183-193.

Papakonstantinou Z. 2019, Sport and Identity in Ancient Greece. London & New York.

Paribeni R. & Romanelli P. 1914, “Studi e ricerchi archaeologiche nell’Anatolia meridionale”. Monumenti Antichi 23, 5-274.

Pfeijffer L. 1998, “Athletic age categories in victory odes”. Nikephoros 11, 21–38.

Pilhofer S. 2005, Romanisierung in Kilikien? Das Zeugnis der Inschriften. München.

Pleket H. W. 1969, Epigraphica, Texts on the social history of the Greek world. Vol. II. Leiden.

Pleket H. W. 1998, “Varia Agonostica”. EA 30, 129-132.

Pleket H. W. 2014, “Sport in Hellenistic and Roman Asia Minor”. Eds. P. Christesen & D. G. Kyle, A Companion to Sport and Spectacle in Greek and Roman Antiquity. London, 364-377.

Pleket H. W. 2014b, “On the Sociology of Ancient Sport PREFACE (originally to the Nikephoros 2001 reprint; notes updated passim for this publication)”. Ed. Th. F., Sport in the Greek and Roman Worlds Volume 2, Greek Athletic Identities and Roman Sports and Spectacle. Oxford, 29-81.

Quaß F. 1993, Die Honoratiorenschicht in den Städten des griechischen Ostens: Untersuchungen zur politischen und sozialen Entwicklung in hellenistischer und römischer Zeit. Stuttgart.

Queyrel F. 2001, “Inscriptions et scènes figurées peintes sur le mur de fond du xyste de Delphes”. BCH 125/1, 333-387.

Remijsen S. 2019, “Only Greeks at the Olympics? Reconsidering the Rule against Non-Greeks at ‘Panhellenic’ Games”. Classica et Mediaevalia 67, 1-61.

Robert J. & Robert L. 1967, “Bulletin épigraphique”. REG 80/379-383, 453-573.

Robert J. & Robert L. 1968, “Bulletin épigraphique”. REG 81/386-388, 420-549.

Robert L. 1960a, Hellenica XI-XII. Paris.

Robert L. 1960b, “Recherches épigraphiques”. Revue des Études Anciennes 62/3-4, 276-361.

Robert L. 1965, D’Aphrodisias à la Lycaonie, Compte rendu du volume VIII des Monumenta Asiae Minoris Antiqua (Hellenica 13). Paris.

Robert L. 1966, Documents de l’Asie mineure méridionale. Inscriptions, monnaies et géographie. Genève & Paris.

Robert L. 1967, “Des Carpathes a la Propontide”. Studii Clasice 9, 107-120.

Robert L. 1967, “Sur une liste de Couretes a Ephese”. Αρχαιολογική Εφημερίς 106, 129-136.

Robert L. 1969, Opera Minora Selecta, Épigraphie et antiquités grecques. Tome II. Amsterdam.

Rouché Ch. 1984, “Acclamations in the Later Roman Empire: New Evidence from Aphrodisias”. JRS 74, 181-199.

Rouché Ch. 1993a, Performers and Partisans at Aphrodisias in the Roman and Late Roman Periods (with appendix IV by Nathalie de Chaisemartin). London.

Rouché Ch. 1993b, “The Ages of Man”. Ktema 18, 159-169.

Scharff S. 2024, Hellenistic Athletes, Agonistic Cultures and Self-Presentation. Cambridge.

Scholz J. 1901, “Griechische Münzen aus meiner Sammlung”. Numismatische Zeitschrift 33, 17-51.

Schwark J. 1970, Das Martyrium des heiligen Kalliopios. Regensberg.

Seve M. 2004, “Chronique d’étymologie grecque 9”. Revue de philologie 78/1, 155-179.

Shear J. L. 2021, The Festival of the Panathenaia and the Construction of Athenian Identities. Cambridge.

Siekierka P., Stebnicka K. & Wolicki A. 2021, Women and the Polis, Public Honorific Inscriptions for Women in the Greek Cities from the Late Classical to the Roman Period. (Volume 2). Berlin.

Strasser Y. V. 2001, “Études sur les concours d’Occident”. Nikephoros 14, 109-155.

Strasser Y. V. 2003, “Inscriptions Agonistiques de Sidé”. EA 35, 63-76.

Tsartsidis Th. 2016, Commentary on Prudentius’ Hymn to Romanus 1-650 (Peristephanon 10). Unpublished Dostoral Diss., University of Edinburgh, Edinburgh.

van Nijf O. 2000, “Athletics, Festivals and Greek Identity in the Roman East”. Proceedings of the Cambridge Philological Society 45, 176–200.

van Nijf O. 2020, “Festivals and Benefactors”. Eds. M. D. Gygax & A. Zuiderhoek, Benefactors and POLIS: The Public Gift in the Greek Cities from the Homeric World to Late Antiquity. Cambridge, 243-264.

Veyne P. 1976, Le Pain et le Cirque, Sociologie Historique d’un Pluralisme Politique. Paris.

Yangaki A. G. 2010, “North Syrian Mortaria and Other Late Roman Personal and Utility Objects Bearing Inscriptions of Good Luck”. Byzantina Symmeikta 19, 247-287.

Yılmaz Erkovan N. 2025, “Antiochia ad Cragum Sütunlu Cadde Çatı Kiremitleri Üzerine İlk Gözlemler”. Tüba-Ar 36, 51-72.

Zgusta L. 1964, Anatolische Personennamensippen. Prag.

Zuiderhoek A. 2009, The Politics of Munificence in the Roman Empire: Citizens, Elites and Benefactors in Asia Minor. Cambridge.

Url: http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0348

Mehmet OKTAN

Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of Ancient Languages and Cultures, Antalya, Türkiye. mehmetoktan@akdeniz.edu.tr

Mehmet TEKOCAK

Prof. Dr., Selçuk University, Faculty of Letters, Department of Archaeology, Konya, Türkiye. mtekocak@yahoo.com

 

 

 

]]> The Stone Memory of Space: Inscription–Architecture Integration and Urban Memory Engineering in Phaselis http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0347 Mon, 17 Nov 2025 11:40:47 +0000 http://www.libridergi.org/2015-en/trans-2015-en/lbr-0347

The Stone Memory of Space: Inscription–Architecture Integration and Urban Memory Engineering in Phaselis

Ayşegül DURUKAN

LIBRI XI (2025) 171-201
Received Date: 07.10.2025 |  Acceptance Date: 10.11.2025
DOI: 10.5281/zenodo.17627421
Online Publication Date: 17.11.2025

Abstract: This study analyzes twenty-two inscriptions along the main street of ancient Phaselis, ap­proach­ing them not solely as philological documents but as architectural components that structure urban memory. Guided by H. Lefebvre’s concept of produced space and K. Lynch’s theory of urban imagea­bility, the anal­ysis examines whether the spatial relationship between inscription types and ar­chitectural contexts reflects intentional civic strategies. Statistical evaluation reveals a clear hierarchy in architectural integration: impe­rial dedications show structural incorporation at 66.7%, hon­orific inscriptions at 25%, and ag­onistic honors at 0%. Chronological clustering indicates that integration is con­centrated between 93 and 146 CE, reaching its peak during Hadrianus’ syn­chronized monumental pro­gram in 130/131 CE. These patterns demonstrate that epigraphic place­ment was shaped not only by local aesthetic or pragmatic considerations but also by broader imperial frameworks influenced by the stability of the Pax Romana and the public sphere of the Second So­phistic. The study conceptualizes inscriptions as an interface that links memory, space, and civic rep­resentation, showing that epigraphic documents functioned as active archi­tectural agents within Ro­man urban design. In doing so, it establishes a theo­retical model for understanding how the epigraphic landscape of Phaselis participated in the production and perpetuation of urban memory.

Keywords: Phaselis, Architectural Epigraphy, Urban Memory, Spatial Practices, Civic Representation, Pax Romana

Öz: Bu çalışma, antik Phaselis’in ana caddesi boyunca yer alan yirmi iki yazıtı yalnızca filolojik belgeler olarak değil, aynı zamanda kentsel hafızayı biçimlendiren mimari bileşenler olarak incelemektedir. H. Le­febvre’nin üretilmiş mekân kavramı ve K. Lynch’in kentsel imaj kuramı doğrultusunda analiz, yazıt tür­leri ile mimari bağlamlar arasındaki ilişkinin kasıtlı sivil stratejileri yansıtıp yansıtmadığını araştır­mak­tadır. İsta­tistiksel değerlendirme, mimari entegrasyonda belirgin bir hiyerarşi olduğunu göster­mektedir: impara­tor­luk ithafları %66,7 oranında yapısal bütünleşme sergilerken, onurlandırma yazıtları %25 ve ago­nistik yazıt­lar %0 oranında mimari bağ kurmaktadır. Kronolojik küme­lenme, entegrasyo­nun MS 93 ile 146 arasında yoğunlaştığını ve MS 130/131’de Hadrianus’un uyumlu anıtsal programı sırasında zir­veye ulaştığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, yazıt yerleşiminin yal­nızca yerel estetik veya pragmatik tercih­lerle değil, aynı zamanda Pax Romana’nın yarattığı siyasal istikrar ve İkinci Sofistik Dö­nem’in kamusal alan anlayışı gibi daha geniş imparatorluk çerçeveleriyle şekillendiğini göstermektedir. Çalışma, yazıtları hafıza, mekân ve kamusal temsil arasında bir arayüz olarak kavramsallaştırmakta ve epigrafik belgelerin Roma kent­sel tasarı­mında etkin mimari unsurlar olarak işlediğini ortaya koymakta­dır. Bu yaklaşım, Phase­lis’in epigra­fik doku­sunun kentsel hafızanın üretimi ve sürekliliğine nasıl katkı sunduğunu açıklayan bir kuramsal mo­del geliş­tirmektedir.

Anahtar sözcükler: Phaselis, Mimari Epigrafi, Kentsel Bellek, Mekânsal Pratikler, Kamusal Temsil, Pax Romana

Adak M., N. Tüner Önen & S. Şahin 2005, “Neue Inschriften aus Phaselis I”. Gephyra 2, 1-20.

Akçay A. 2021, Arkeolojik Alanlarda Yerinde Sergileme Kavramı: Phaselis Hadrianus Kapısı Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi. Ankara.

Arslan M. & Akçay A. 2022, “Phaselis Hadrianus Kapısı: Belgeleme, Koruma, Sağlamlaştırma ve Yerinde Sergileme Çalışmaları”. Phaselis VIII, 179-196.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2016, “Phaselis”. Eds. H. İşkan & E. Dündar, Lukka’dan Likya’ya. Sarpedon ve Aziz Nikolaos’un Ülkesi. İstanbul, 300-317.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2018, “Phaselis, 2017 Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis IV, 295-323.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2019a, “Phaselis Kenti’nde 2018 Yılında Gerçekleştirilen Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis V, 43-83.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2019b, “Phaselis Kenti’nde 2019 Yılında Gerçekleştirilen Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis V, 425-463.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2020, “Phaselis 2020 Yılı Kazı ve Yüzey Araştırmaları”. Phaselis VI, 251-276.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2021, “Phaselis 2021 Yılı Kazı ve Yüzey Araştırmaları”. Phaselis VII, 147-190.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2022, “2022 Yılı Phaselis Kazıları”. Phaselis VIII, 247-265.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2023, “2023 Yılı Phaselis Kazıları”. Phaselis IX, 107-148.

Barth J. 1850, Reise in Kleinasien und nördlichen Syrien. Berlin.

Beaufort F. 1818², Karamania or a Brief Description of the South Coast of Asia Minor and of the Remains of Antiquity. London.

Bérard V. 1892, “Inscriptions d’Asie Mineure (2)”. BCH XVI, 417-446.

Blackman D. J. 1981, “The Inscriptions”. Ed. J. Schäfer, Phaselis: Beiträge zur Topographie und Geschichte der Stadt und ihrer Häfen. Tübingen, 138–163.

Bodel J. 2010, “Epigraphy”. Eds. A. Barchiesi & W. Scheidel, The Oxford Handbook of Roman Studies. Oxford, 107-122.

Doukellis P. N. 2007, “Hadrian’s Panhellenion: A Network of Cities?”. Mediterranean Historical Review 22/2, 291-304.

Dürr J. 1881, Reisen des Kaisers Hadrianus. Wien.

Evangelidis V. 2008, “The Architecture of the Imperial Cult in the Agoras of the Greek Cities”. Egnatia 12, 125-144.

Fellows Ch. 1975, Travels and Researches in Asia Minor, more particularly in Lycia. Hildesheim & New York.

Gardner E. A. 1885, “Inscription Copied by Cockerell in Grecee-II”. JHS 6, 340–363.

Jackson Williams M. 2020, “Epigraphy and the Built Environment: Rethinking Text–Image–Surroundings”. Word & Image 36-1, 1-15.

Karahan T. 2021, “Phaselis’in Devlet Agorası: Tetragonal Agora”. Phaselis VII, 55-71.

Kinney D. 1997, “Spolia. Damnatio and Renovatio Memoriae”. Memoirs of the American Academy in Rome 42, 117-148.

Kumler A. 2023, “Writing on the World beyond the Page: Medieval Inscriptions as Facta and Ficta”. Deutsche Vierteljahrsschrift für Literaturwissenschaft und Geistesgeschichte 97, 447–484. Doi: 10.1007/s41245-023-00196-8.

Laum B. 1914, Städtisches und staatliches Münzwesen der Griechen bis auf Alexander den Großen. Leipzig.

Lefebvre H. 1991, The Production of Space. Oxford & Cambridge.

Lynch K. 1960, The Image of the City. Cambridge.

Norberg-Schulz C. 1976, Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture. New York.

Roncaglia C. E. 2014, “‘Pliny Country’ Revisited: Connectivity and Regionalism in Roman Italy”. Eds. J. Bodel & N. Dimitrova, Ancient Documents and Their Contexts: First North American Congress of Greek and Latin Epigraphy. Leiden & Boston, 191-212.

Rossi I. 2020, “Qualitative and quantitative approaches in digital epigraphy”. Archeologia e Calcolatori 31/2, 145-156.

Şahin S. 1999, “EMA I: Inschriften aus Pamphylien und Lykien”. EA 31, 40–52.

Tüner Önen N. 2008, Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.

Tüner Önen N. 2013, “Hadrian’s Travels in the Eastern Mediterranean Based on New Inscriptions from Phaselis”. Adalya XVI, 93-106.

Tüner Önen N. 2015, “Yeni Buluntular Işığında Phaselis Epigrafi Çalışmaları”. Phaselis I, 19-38.

van Buren A. W. 1908, “Inscriptions from Asia Minor, Cyprus and the Cyrenaica”. JHS 28, 180-201.

Walpole R. 1820, Travels in Various Countries of the East: Being a Continuation of Memoirs Relating to European and Asiatic Turkey. London.

Weber W. 1907, Untersuchungen zur Geschichte des Kaisers Hadrianus. Leipzig..

URL: http://www.libridergi.org/2025/lbr-0347

Ayşegül DURUKAN

Assoc. Dr., Akdeniz University, Interior Architecture Department, Antalya/Türkiye. ayseguldurukan@akdeniz.edu.tr

 

 

]]> Eine neue Agdistis-Inschrift aus Termessos und einige Gedanken zum Tempel N6 http://www.libridergi.org/en/general/lbr-0346 Wed, 22 Oct 2025 12:34:52 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8816

Eine neue Agdistis-Inschrift aus Termessos und einige Gedanken zum Tempel N6

Emre ERTEN

LIBRI XI (2025) 149-169
Received Date: 03.08.2025 | Acceptance Date: 18.09.2025
DOI: 10.5281/zenodo.17415517
Online Publication Date: 22.10.2025

Zusammenfassung: Diese 2019 unter der Leitung von Prof. Dr. Ferit Baz (Mimar Sinan Universität für Schöne Künste) durchgeführte Studie untersucht einen neuen Agdistis-Votivaltar, der im Rahmen der “Termessos Epigraphy and Historical Geography Research” ganz in der Nähe des Tempels N6 entdeckt wurde. Agdistis erscheint in der Inschrift ohne Beinamen. Die Bedeutung dieser neuen Inschrift liegt darin, dass sie den Agdistis-Kult in Termessos zum ersten Mal dokumentiert und zeigt, dass der Tempel N6 in Termessos möglicherweise dem Kult der Muttergöttin gewidmet war. In der vorliegenden Studie werden auch die bislang zum Tempel geäußerten unterschiedlichen Ansichten behandelt. In diesem Zusammen­hang werden ebenso die unmittelbar neben dem Tempel N6 gelegenen Heiligtümer in die Betrachtung einbezogen. Die Inschrift wurde von Logbasis, der einen anatolischen Personennamen trägt, im Namen seiner Familie gestiftet. Diese Formulierung weist möglich­erweise zugleich auf eine kultische Gemeinschaft hin, die auf familiären Bindungen beruhte. Die Präsenz der Großen Muttergöttin ist in Termessos bezeugt, wo ihr in griechischer Sprache unter dem Namen Meter verehrt wurde. Die vorliegende Inschrift ist daher auch insofern von Bedeutung, als sie darauf hinweist, dass die Göttin in Termessos unter ihrem altanato­lischen Namen Agdistis verehrt wurde, der auf ursprünglich anatolische Wurzeln des Kultes zurückgeht.

Schlüsselwörter: Termessos, Agdistis, Kybele, Meter, antike Religion, Tempel in Termessos

Öz: Bu çalışmada, 2019 yılında Prof. Dr. Ferit Baz (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) başkanlığında yürütülen “Termessos Epigrafya Tarihi Coğrafya Araştırmaları” sırasında N6 tapınağının yakınında tespit edilen yeni bir Agdistis adak sunağı ele alınmaktadır. Yazıtta Agdistis’e ait bir epithet yer almamaktadır. Yazıtın önemi Termessos’ta Agdistis tapınımını ilk defa belgelemesi ve N6 tapınağının olasılıkla Ana Tan­rıça’ya ait olabileceğini göstermesidir. Bu çalışmada tapınağa dair daha önce ileri sürülen çeşitli görüşler de ele alınmaktadır. Bu bağlamda N6 tapınağının hemen yakınındaki tapınaklar da değerlendirilmektedir. Ya­zıt, bir Anadolu şahıs adı taşıyan Logbasis tarafından ailesi adına sunulmaktadır. Bu ifadenin aynı zamanda aile temeline dayalı bir kült birliğine işaret etmesi muhtemeldir. Termessos’ta ana tanrıçanın varlığı bilin­mekte olup, tanrıçaya Hellence olarak Meter adıyla tapınılmaktadır. Dolayısıyla elimizdeki yazıt tanrıçanın Termessos’ta eski Anadolulu köklerine uzanan Agdistis adıyla tapınım gördüğünü göstermesi bakımından da önemlidir.

Anahtar sözcükler: Termessos, Agdistis, Kybele, Meter, Antik Din, Termessos Tapınakları

ACM Acta Classica Mediterranea.

Altın O. 2023, “Frig Siyasetine Matar Kubileya (Kybele) Tapınımının Etkisi/The Effect of Matar Kubileya (Cybele) Worship on Phrygian Politics”. OANNES 5/1, 73-100.

AMS Asia Minor Studien.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2021, “New Honorary Inscriptions from Termessos for Emperor Hadrianus and His Wife Sabina”. Libri VII, 245-252.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2022, “Two New Epitaphs from Termessos”. Libri VIII, 203-208.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2023, “Termessos’tan Ele Geçen İlk Mil Taşı”. Eds. F. Cluzeau, Ö. Acar, N. Ediz-Okur & V. Taşçı, Sophron: Güler Çelgin’e Armağan Yazılar. İstanbul, 63-73.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2024, “New Dedications from Phaselis to Apollon Epidamos, Artemis Pergaia and Hephaistos”. Libri X, 113-128.

Baudy G. 1996, “Agdistis”. DNP 1, 244-245.

Baydur N. 1994, Anadolu’daki Kutsal Dağlar Dağ Tanrılar. İstanbul.

Baz F. 2007, Die Inschriften von Komana (Hierapolis)in Kappadokien. İstanbul.

Baz F. 2009, “Überlegungen zu Münzen aus Hierapolis in Kappadokien und dem dortigen Ma Kult”. Ed. O. Tekin, Ancient History, Numismatics and Epigraphy in the Mediterranean World. Studies in memory of Clemens E. Bosch and S. Atlan and in Honour of N. Baydur. İstanbul, 65-69.

Baz F. 2023, “Two New Graves and Some Fragmentary Inscriptions from Termessus”. Libri IX, 91-97.

Baz F. 2024a, “A New Cult Structure of Artemis and its Altar for Artemis Polias in Termessus”. ACM 7, 37-56.

Baz F. 2024b, “Eine Badeanlage für Frauen (Gynaikeion Balaneion) in Termessos”. ZPE 231, 243-248.

Baz F. 2025, “New Honorific and Religious Inscriptions from Colonnaded Street of Termessos/ Termessos Sütunlu Caddesinden Yeni Onurlandırma ve Dini İçerikli Yazıtlar”. Libri XI, 131-147.

Bean G. E. 1954, “Sculptured and Inscribed Stones at Burdur/Burdur’daki Kabartmalar ve Yazılı Taşlar”. Belleten 18-72, 469-510.

Bean G. E. 1997, Eskiçağda Güney Kıyılar. Çev. İ. Delemen & S. Çokay. İstanbul.

Büyükkolancı M. 1996, Pisidia Bölgesi Tapınak Mimarisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi. İstanbul.

Chiai G. F. 2020, Phrygien und seine Götter. Historie und Religionsgeschichte einer anatolischen Region von der Zeit der Hethiter bis zur Ausbreitung des Christentums (Pharos. Studien zur griechisch-römischen Antike Band 46). Rahden/Westf.

Corsten Th. 2001, “Syngeneia. Epigraphisch-historische Studien zu einem Phänomen der antiken griechischen Diplomatie”. Yazar: S. Lücke, Bonner Jahrbücher des Rheinischen Landesmuseums in Bonn und des Rheinischen Amtes für Bodendenkmalpflege im Landschaftsverband Rheinland und des Vereins von Altertumsfreunden im Rheinlande 201, 520-521.

Cousin G. & Diehl Ch. 1886, “Inscriptions d’Alabanda en Carie”. BCH 10, 299-314.

Curty O. 1995, Les parentés légendaires entre cites grecques. Catalogue raisonné des inscriptions contenant le terme συγγένεια et analyse critique (Hautes etudes du monde gréco-romaine 20). Genève.

Çelgin A. V. & Arslan M. 2022, “Termessos’tan Yurt Dışına Kaçırılan Sıra Dışı Bir Kültür Varlığı: Tanrıça Ma Tauropolos’a Adak Olarak Sunulmuş Minyatür Rahip Pektorali”. Eds. M. Demirel, M. Arslan, S. Atalay & U. Orhan, Antalya’nın Arkeolojik Mirası Antalya Müzesi 100 Yaşında. Ankara, 380-402.

Çelgin A. V. & Kürkçü M. 2016, “Termessos’ta Yeni Keşfedilen Pan Temenosu”. Eds. B. Takmer, E. N. Akdoğu Arca & N. Gökalp Özdil, Vir Doctus Anatolicus: Studies in Memory of Sencer Şahin/Sencer Şahin Anısına Yazılar. İstanbul, 238-258.

Çelgin A. V. 1997, Termessos Tarihi. İstanbul.

Çelgin A. V. 2001/2002, “Termessos Tanrıları ve Kent Alanından Artemis’in Yeni Epithet ve Kültlerini Belgeleyen Üç Yazıt (Bir Ön Değerlendirme)”. Adalya 5, 121-136.

Çelgin A. V. 2002, “Termessos’taki Artemis Tapınakları. Epigrafik Verilere Göre Genel Bir Değerlendirme”. Anadolu Araştırmaları 16, 87-114.

Çelgin A. V. 2003a, “Termessos Egemenlik Alanında Artemis Kültleri I: Ahırtaş-Örentepe (Kelbessos) Antik Yerleşmesindeki ‘Artemis Kelbessis’ Kültü. Son Epigrafik Araştırmaların Katkılarına Bir Bakış”. Adalya 6, 119-140.

Çelgin A. V. 2003b, “Termessos Egemenlik Alanında Artemis Kültleri II: Keldağ/Göldağ (Neapolis) Antik Yerleşmesindeki ‘Aspalos-Artemis Akraia’ Kültü. Epigrafik ve Arkeolojik Veriler Işığında Bir Değerlendirme”. Adalya 6, 141-170.

Çelgin A. V. 2023, “Termessos’tan Yeni Onur ve Mezar Yazıtları”. Eds. F. Cluzeau, Ö. Acar, N. Ediz-Okur & V. Taşçı, Sophron: Güler Çelgin’e Armağan Yazılar. İstanbul, 145-172.

Çelgin G. 1986, Eski Yunan Dininde ve Mitolojisinde Artemis. İstanbul.

Dağlı Dinçer İ. 2020, Cults and Religious Life of Pamphylia from the Archaic to the Late Antique Period. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Koç Üniversitesi. İstanbul.

de Hoz M.P. 2024, “Doumoi, sacred villages, and indigenous gods in Roman Asia Minor”. Eds. M. Vernet, I.-X. Adiego, J. V. G. Trabazo, M.-Paz de Hoz & B. Obrador-Cursach, Gods and Languages in Ancient Anatolia (Monographica Orientalia 25, Series Anatolica et Indogermanica 5). Barcino, 405-436.

Deissmann-Merten M.-L. 2002, “Verwandschaft”. DNP 12/2, 118-121.

Fleischer R. 1973, Artemis von Ephesos und verwandte Kultstatuen aus Anatolien und Syrien. Leiden.

Gasparro G. S. 1985, Soteriology and Mystic Aspects in the Cult of Cybele and Attis, EPRO. Leiden.

Graf F. 1996, “Akraia”. DNP 1, 408.

Hartmann A. 1928, “Ma. Kleinasiatische Göttin”. RE 27, 77-91.

Heberdey R. 1934, “Termessos”. RE 5/A.1, 732-778.

Herbordt S. 2011, “Šauška, B. Archäologisch”. Ed. M. P. Streck, Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 12. Band. Berlin–Boston, 103-106.

Isager S. 2014, “New Inscriptions in the Bodrum Museum. A Hellenistic foundation from the area of Mylasa”. Opuscula 7, 185-192.

Işık F. 2008, “Die anatolisch-altphrygische Muttergottheit vom Neolithikum bis zur Klasik”. AMS 61, 33–68.

İplikçioğlu B., Çelgin G. & Çelgin A. V. 1991, Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium I (Österreichische Akademie der Wissenschaften Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte 575. Band). Wien.

İplikçioğlu B., Çelgin G. & Çelgin A. V. 2007, Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium 4 (Österreichische Akademie der Wissenschaften Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte, 743. Band). Wien.

James E. O. 1959, The Cult of the Mother Goddess. London.

Karayaka N. 2007, Hellenistik ve Roma Döneminde Pisidia Tanrıları. İstanbul.

Knaack G. 1894, “Agdistis”(2). RE 1.1, 767-768.

Lane E. N. 1971, Corpus Monumentorum Religionis Dei Menis I (CMRDM 1). The Monuments and Inscriptions. Leiden.

Musti D. 1963, “Sull’idea di suggeneia in iscrizioni greche”. Annali della Scuola Normale Superiore di Pisa. Lettere, Storia e Filosofia 32, 225–239.

Mutlu S. 2016, “Tanrıça Ma (Μᾶ) ve Kappadokia Komana’sı”. Phaselis 2, 311-322.

Oppermann H. 1934, “Tauropolos”. RE 5/A.1, 34-38.

Ramsay W. M. 1882, “Studies in Asia Minor”. JHS 3, 1-68.

Rehrenböck G. 2004, “Die Epiklesen der Meter in Lykaonien”. Eds. H. Heftner & K. Tomaschitz, Ad Fontes! Festschrift für Gerhard Dobesch zum fünfundsechzisgsten Geburtstag am 15. September 2004. Wien, 443-453.

Roller L. E. 2004, Ana Tanrıça’nın İzinde Anadolu Kybele Kültü. Çev. B. Avunç, İstanbul.

Röhr B. 2009, Kult und Fest in Lykaonien. Hamburg.

Schwenn Fr. 1922, “Kybele”. RE 11.2, 2250-2298.

Talloen P. 2015, Cult in Pisidia. Religious practice in southwestern Asia Minor from Alexander the Great to the Rise of Christianity. Turnhout.

Tüner Önen N. & Arslan M. 2021, “Two New Epitaphs from Termessos”. Libri VII, 227-234.

Vermaseren M. J. 1977, Cybele and Attis. The Myth and the Cult. London.

Vermaseren M. J. 1987, Corpus Cultus Cybelae Attidisque I. Asia Minor. Leiden.

Wentzel G. 1894, “Akraia”. RE 1, 1193.

Wernicke K. 1895, “Artemis”. RE 2.1, 1336-1440.

Zgusta L. 1964, Kleinasiatische Personennamen. Prag.

URL: http://www.libridergi.org/en/en-2025/lbr-0346

Emre ERTEN

Assoz. Prof. Dr., Universität İstanbul, Fakultät für Human- und Sozialwissenschaften, Fach für Antike Sprachen und Kulturen, İstanbul/Türkei. emre.erten@istanbul.edu.tr

 

]]> New Honorific and Religious Inscriptions from Colonnaded Street of Termessos http://www.libridergi.org/en/2025-en/lbr-0345 Sat, 13 Sep 2025 07:37:26 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8802

New Honorific and Religious Inscriptions from Colonnaded Street of Termessos

Ferit BAZ

LIBRI XI (2025) 131-147
Received Date: 08.07.2025 | Acceptance Date: 30.08.2025
DOI: 10.5281/zenodo.17111701
Online Publication Date: 12.09.2025

Abstract: This article presents three new honorific inscriptions and two new religious inscriptions from the colonnaded street of Termessos. They were discovered during the 2017 and 2018 surveys con-ducted by the author in the city of Termessos. All of the inscriptions belong to the Roman Imperial Period. The first inscriptions belongs to an honorific monument for Marcus Aurelius Ploutarchianus Chares. He triumphed in the wrestling competition of children’s category. The second inscription belongs to an another honorific monument for a statue of the demos erected by Tiberius Claudius Plato alias Tiberius. The third and fourth inscriptions refer to agalmata for Artemis Ephesia, Apollo Patroos and Artemis(?) in the city. The last inscription is for an unknown person, who was honoured as a “son of the city”.

Keywords: Apollo Patroos, Artemis Ephesia, Mousa, Agalma, Demos, Son of City, Termessos

Öz: Bu makalede Termessos’un sütunlu caddesinde bulunan üç adet yeni onurlandırma yazıtı ve iki adet dinsel yazıt ele alınmaktadır. Bu yazıtlar, yazar tarafından 2017 ve 2018 yılları arasında Termessos kentinde yürütülen yüzey araştırmaları sırasında keşfedilmiştir. Yazıtların tamamı Roma İmparatorluk Dönemi’ne aittir. Birinci yazıt, çocuklar kategorisindeki güreş müsabakasında zafer kazanmış olan Marcus Aurelius Ploutarkhianos Khares için dikilen bir onurlandırma anıtına aittir. İkinci yazıt Tibe¬rius Claudius Platon nam-ı diğer Tiberius tarafından dikilen demos heykeline aittir. Dördüncü ve beşinci yazıtlar Artemis Ephesia, Apollon Patroos ve Artemis için kentte dikilen heykellerden bahset¬mektedir. Son yazıt ise kentin oğlu olarak onurlandırılan ve adı bilinmeyen bir kişi içindir.

Anahtar sözcükler: Apollon Patroos, Artemis Ephesia, Mousa, Heykel, Demos, Kentin Oğlu, Termessos

Adak M. 2020, “Pamphylia ve Pisidia’da Kent Eşrafı ve Resmi Unvanları”. Eds. O. Tekin, C. H. Roosevelt & E. Akyürek, Tarih Boyunca Anadolu’da Hayırseverlik. I. Uluslararası Suna & İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Sempozyumu, 26–29 Mart 2019 Antalya, Antalya, 47-72.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2021, “New Honorific Inscriptions from Termessos for Emperor Hadrianus and His Wife Sabina”. Libri 7, 245–252.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2022, “Two New Epitaphs from Termessos”. Libri 8, 203-208.

Arslan M. & Tüner Önen N. 2023, “Termessos’tan Ele Geçen İlk Mil Taşı”. Eds. F. Cluzeau, Ö. Acar, N. Ediz Okur & V. Taşçı, Sophron: Güler Çelgin’e Armağan Yazılar, İstanbul, 63-73.

Baz F. 2020, “2018 Yılı Termessos Epigrafik Yüzey Araştırmasının Genel Sonuçları”. AST 37/2, 91-97.

Baz F. 2023, “Two New Graves and Some Fragmentary Inscriptions from Termessus”. Libri 9, 91-97.

Baz F. 2024a, “Eine Badeanlage für Frauen (gynaikeion balaneion) in Termessos”. ZPE 231, 243-248.

Baz F. 2024b, “A New Cult Structure of Artemis and its Altar for Artemis Polias in Termessus”. AClassMed 7, 37-55.

Corsten T. 2010, ”Names in -ΙΑΝΟΣ in Asia Minor: A Preliminary Study”. Eds. Catling & F. Marchand, Onomatologos: Studies in Greek Personal Names Presented to Elaine Matthews, Oxford, 456-463.

Çelgin A. V. 1997, Termessos Tarihi. Unpublished Associate Professorship Thesis, İstanbul.

Çelgin A. V. 2001–2002, “Termessos Tanrıları ve Kent Alanı’ndan Artemis’in Yeni Epithet ve Kültlerini Belgeleyen Üç Yazıt (Bir Ön Değerlendirme)”. Adalya 5, 121-136.

Çelgin A. V. 2002, “Termessos’taki Artemis Tapınakları: Epigrafik Verilere Göre Genel bir Değerlendirme”. Anadolu Araştırmaları 16, 87-114.

Çelgin A. V. 2003a, “Termessos Egemenlik Alanında Artemis Kültleri I: Ahırtaş Örentepe (Kelbessos) Antik Yerleşmesindeki “Artemis Kelbessis” Kültü. Son Epigrafik Araştırmaların Katkılarına Bir Bakış”. Adalya 6, 119-140.

Çelgin A. V. 2003b, “Termessos Egemenlik Alanında Artemis Kültleri II: Keldağ/Göldağ (Neapolis) Antik Yerleşmesindeki “Aspalos-Artemis Akraia” Kültü. Epigrafik ve Arkeolojik Veriler Işığında Bir Değerlendirme”. Adalya 6, 141-170.

Çelgin A. V. 2007, “Termessos Örneği Bağlamında Agon’ların Antik Kent Yaşamındaki Yeri ve Son Epigrafik Araştırmaların Agonistik Yazıt Repertuvarına Katkısı”. Colloquium Anatolicum VI, 27-47.

Çelgin A. V. 2023, “Termessos’tan Yeni Onur ve Mezar Yazıtları”. Eds. F. Cluzeau, Ö. Acar, N. Ediz Okur & V. Taşçı, Sophron Güler Çelgin’e Armağan Yazılar, İstanbul, 145-172.

Çelgin A. V. & Kürkçü M. 2016, “Termessos’ta Yeni Keşfedilen Pan Temenosu”. Eds. B. Takmer & E. N. Akdoğu-Arca & N. Gökalp-Özdil, Vir Doctus Anatolicus: Studies in Memory of Sencer Şahin/Sencer Şahin Anısına Yazılar, İstanbul, 238-258.

Çelgin A. V. & Arslan M. 2022, “Termessos’tan Yurt Dışına Kaçırılan Sıra Dışı Bir Kültür Varlığı: Tanrıça Ma Tauropolos’a Adak Olarak Sunulmuş Minyatür Rahip Pektorali”. Eds. M. Demirel, M. Arslan, S. Atalay, U. Orhan, Antalya’nın Arkeolojik Mirası, Antalya Müzesi 100 yaşında, Ankara, 380-402.

Çokbankir N. 2011. “Pamphylia, Lykia, Kilikia ve Pisidia’da Epigrafik Verilerle Roma İmparatorluk Dönemi’nde Atletik Oyunların Finansı.” Olba 19, 307-330.

Eck W. 2000, “Latein als Sprache politischer Kommunikation in Städten der östlichen Provinzen”. Chiron 30, 641-660.

Erten E. 2018, “Termessos ve Teritoryumunda Helios Kültü”. Eds. M. Arslan & F. Baz, Arkeoloji, Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler, İstanbul, 401-426.

Farrington A. 2008, “ΘΕΜΙΔΕΣ and the Local Elites of Lycia, Pamphylia and Pisidia”. Eds. A. D. Rizakis & F. Camia, Pathways to Power. Civic Elites in the Eastern Part of the Roman Empire Proceedings of the International Workshop held at Athens, Atina, 241-249.

Hedrick C. W. 1988, “The Temple and Cult of Apollo Patroos in Athens”. AJA 92, 185-210.

Heberdey R. 1934, “Termessos”. RE VA.1, 732-775.

Horsley G. H. R. 1992, “The Mysteries of Artemis Ephesia in Pisidia: A New Inscribed Relief”. AS 42, 119-150.

Karakaya N. 2007, Hellenistik ve Roma Döneminde Pisidia Tanrıları. Unpublished Dissertation, İstanbul University, İstanbul.

Kürkçü M. 2016, “Yeni Bulgular Işığında Termessos Şehirciliğine İlişkin Değerlendirmeler”. Cedrus 4, 127-138.

Parker R. 2008, “πατρῷοι θεοί: The Cults of Sub-Groups and Identity in the Greek World”. Eds. A. H. Rasmussen & S. W. Rasmussen, Religion and Society. Rituals, Resources and Identity in the Ancient Graeco-Roman World, Rome, 201-214.

Talloen P. 2015, Cult in Pisidia: Religious Practice in Southwestern Asia Minor from Alexander the Great to the Rise of Christianity, Turnhout.

Tüner Önen N. 2017, “Yeni Yazıtlar Işığında Ata Yadigarı (Patroos) Tanrı Ksanthos Kültü”. MJH 7/2, 347-357.

Tüner Önen N. & Arslan M. 2021, “Two New Epitaphs from Termessos”. Libri 7, 227-234.

van Nijf, O. 2000a, “Inscriptions and Civic Memory in the Roman East”. Bulletin of the Institute of Classical Studies 44, 21–36.

van Nijf, O. 2000b, ”Athletics, Festivals and Greek Identity in the Roman East”. Proceedings of the Cambridge Philological Society 45, 176-200.

van Nijf, O. 2010, “Being Termessian: Local Knowledge and Identity Politics in a Pisidian City”. Ed. T. Whitmarsh, Local Knowledge and Microidentities in the Imperial Greek World, Cambridge, 163-188.

van Nijf, O. 2011, “Public Space and the Political Culture of Roman Termessos”. Eds. O. M. van Nijf, R. Alston & C. G. Williamson, Political Culture in the Greek City after the Classical Age, Leuven–Paris–Walpole, 215–242.

Url: http://www.libridergi.org/2025/lbr-0345

Ferit BAZ

Prof. Dr., Mimar Sinan Fine Arts University, Faculty of Arts and Sciences, Department of History, İstanbul/Türkiye. feritbaz@yahoo.com

]]> Neue Weihungen an verschiedene Götter im Museum von Eskişehir http://www.libridergi.org/en/general/lbr-0344 Thu, 07 Aug 2025 17:11:47 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8774

Neue Weihungen an verschiedene Götter im Museum von Eskişehir

N. Eda AKYÜREK ŞAHİN
Hüseyin UZUNOĞLU

LIBRI XI (2025) 107-129
Received Date: 01.05.2025 | Acceptance Date: 17.06.2025
DOI: 10.5281/zenodo.16746882
Online Publication Date: 06.08.2025

Zusammenfassung: Dieser Beitrag untersucht einige neue Votivinschriften, die im Archäologischen Museum von Eskişehir aufbewahrt werden. Diese Inschriften, deren Herkunft leider in den meisten Fällen unbekannt ist, wurden an Meter, Apollon, Asklepios, Zeus, Potamos, Hermes, Hosios und Dikaios sowie an einige Gottheiten unbekannten Namens dargebracht. Es ist jedoch wahrscheinlich, dass der Großteil dieser Inschriften aus der Region Eskişehir stammt. Am Ende des Beitrags werden außerdem einige weitere Inschriften vorgestellt, die sich nicht im Museum befinden. Alle Inschriften stammen aus der römischen Kaiserzeit und erweitern unser Verständnis der paganen Kulte in der Region Eskişehir in der Antike.

Schlüsselwörter: Museum von Eskişehir, Votivinschriften, Dorylaion, Meter, Apollon, Asklepios, Zeus, Potamos, Hermes, Hosios und Dikaios

Öz: Bu makale, Eskişehir Arkeoloji Müzesi’nde korunmakta olan bazı yeni adak yazıtlarını incele-mektedir. Buluntu yerleri büyük ölçüde kesin olarak belirlenemeyen bu yazıtlar; Meter, Apollon, Asklepios, Zeus, Potamos, Hermes, Hosios ve Dikaios gibi tanrılara ve adları tam olarak tespit edilemeyen bazı diğer tanrısal varlıklara adanmıştır. Bununla birlikte, yazıtların büyük ölçüde Eskişehir bölgesinden geldiği düşünülmektedir. Makalenin sonunda, müze koleksiyonuna dahil olmayan bazı başka yazıtlar da tanıtılmaktadır. Tamamı Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenen bu yazıtlar, Eskişehir bölgesindeki pagan kültlere dair bilgilerimizi derinleştirmektedir.

Anahtar sözcükler: Eskişehir Müzesi, Adak Yazıtları, Dorylaion, Meter, Apollon, Asklepios, Zeus, Potamos, Hermes, Hosios ve Dikaios

Adak M. 2019, “Eine Weihung an Potamos mit der Darstellung des Flußgottes Tembris”. JES 2, 63-76.

Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2020, “Neue Weihungen an Hosios und Dikaios aus dem Museum von Eskişehir”. Gephyra 19, 189-230.

Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2024, “Neue Weihungen an Zeus Bronton im Museum von Eskişehir”. Phaselis X, 27-51.

Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2025, “Neue Weihungen an Zeus im Museum von Eskişehir”. Olba XXXIII, 267-289.

Belayche N. 2010, “Angeloi in Religious Practices of the Imperial Roman East”. Henoch 32, 45-65.

Belayche N. 2012, “Les dédicaces “au divin (τῷ Θειῷ)” dans l’Anatolie impériale”. Eds. M. de Souza et al., Le sacré dans tous ses états. Catégories du vocabulaire religieux et sociétés, de l’Antiquité à nos jours. Saint-Étienne, 181-194.

Belayche N. 2013, “Individualization and Religious Rhetoric in Imperial Anatolia”. Ed. J. Rüpke, The Individual in the Religions of the Ancient Mediterranean. Oxford, 243-266.

Brixhe C. 1984, Essai sur le grec anatolien au début de notre ère. Nancy.

Brookins T.A. 2003, “The (In)frequency of the Name ‘Erastus’ in Antiquity: A Literary, Papyrological, and Epigraphical Catalog”. NTS 59, 496-516.

Cumont F. 1915, “Les anges du paganisme”. RHR 62, 159-82.

Drew-Bear T. & Naour Ch. 1990, “Divinités de Phrygie”. ANRW II 18.3, 1907-2044.

Eckhardt B. & Lepke A. 2018, “Mystai und Mysteria im kaiserzeitlichen Westkleinasien”. Eds. M. Blömer & Β. Eckhardt, Transformationen paganer Religion in der römischen Kaiserzeit. Rahmenbedingungen und Konzepte. Berlin, 39-79.

Erten E. & Sivas H. 2016, “Eine Neue Weihinschrift für Meter aus Dorylaion”. Eds. B. Takmer, E. N. Akdoğu Arca & N. Gökalp Özdil, Vir Doctus Anatolicus. Studies in Memory of Sencer Şahin / Sencer Şahin Anısına Yazılar. İstanbul, 330-335.

Erten E. 2018, “Seyitgazi/Nakoleia’dan Yeni Bir Asklepios Yazıtı”. Cedrus VI, 265-271.

Frei P. 1988, “Phrygische Toponyme”. EA 11, 9-32.

Frei P. 1991, “Epigraphisch-topographische Forschungen im Raum von Eskişehir”. TAD 25/2, 71-85.

Güney H. 2019, “A New Dedication to Potamos from Parsibey in Northeast Phrygia”. Philia 5, 59-62.

Gürdal T. 2007, Anadolu’da Apollon kültü. Universität Ankara, Unpub. Dissertation. Ankara.

Hall A. S. 1968, “Notes and Inscriptions from Eastern Pisidia”. AS 18, 57-92.

Karahan G., S. Gedük & A. Konak 2022, “Kandıra-Yağbolu Meter/Kybele Mağara Kutsal Alanı”. TÜBA-KED 26, 167-184.

Mirbeau G. 1906, “Dédidaces religieuses de Dorylée”. Echos d’Orient IX, 356-360.

Mitchell S., P. Niewöhner, A. Vardar & L. E. Vardar 2021, “Church Building and Wine Making East of Ankara. Regional Aspects of Central Anatolia in the Early Byzantine Period”. Gephyra 21, 199-229.

Nillson M. P. 1975, The Dionysiac Mysteries of the Hellenistic and Roman Age. New York.

Öztürk H. S. 2023, Nikaia: Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, II: Gölpazarı [Tattaios] (Bilecik). İstanbul.

Parker R. 2023, Religion in Roman Phrygia: From Polytheism to Christianity. Oakland, California.

Perdrizet P. 1900, “Inscriptions de Philippes : Les Rosalies”. BCH 24, 299-323.

Ricl M. 1994, “Inscriptions votives inédites au musée d’Eskişehir”. ŽAnt 44, 157-174.

Ricl M. 1997, “CIG 4142 – A Forgotten Confession-Inscription from North-West Phrygia”. EA 29, 35-43.

Ricl M. 2017, “Cults of Phrygia Epiktetos in the Roman Imperial Period”. EA 50, 133-148.

Samsaris D. C. 1989, “La Vallée du Bas-Strymon à l’époque impériale. Contribution épigraphique à la topographie, l’onomastique, l’histoire et aux cultes de la province romaine de Macédoine”. Dodone [Ioannina] 18, 203-382.

Vermaseren M. J. 1987, Corpus Cultus Cybelae Attidisque (CCCA). I. Asia Minor. Leiden-New York-Kopenhagen-Köln.

Volanaki-Kontoleontos E. 1992-1998, “Μεγάρου ἐπίσκεψις Ι”. Horos 10-12, 473-90.

URL: http://www.libridergi.org/en/2025/lbr-0344

N. Eda AKYÜREK ŞAHİN

Prof. Dr., Universität Akdeniz, Fakultät für Human- und Sozialwissenschaften, Fach für Antike Sprachen und Kulturen, Antalya, Türkei. edasahin@akdeniz.edu.tr

Hüseyin UZUNOĞLU

Doz. Dr., Universität Akdeniz, Fakultät für Human- und Sozialwissenschaften, Fach für Antike Sprachen und Kulturen, Antalya, Türkei. huseyinuzunoglu@akdeniz.edu.tr

]]>