{"id":2699,"date":"2017-03-31T14:02:40","date_gmt":"2017-03-31T11:02:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.libridergi.org\/?p=2699"},"modified":"2017-03-31T14:29:30","modified_gmt":"2017-03-31T11:29:30","slug":"lbr-0087","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/2017-en\/lbr-0087","title":{"rendered":"\u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler\u2019de Din ve Sanat"},"content":{"rendered":"<div class=\"one_fourth\"><figure class=\"image_styled image_fit_mobile\" style=\"width:177px;\">\n\t\t<div class=\"image_frame effect-zoom\"><div class=\"image_shadow_wrap\">\n\t\t<a data-fittoview=\"true\" class=\"image_size_medium lightbox\" title=\"\" href=\"https:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/lbr.2017005.jpg\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/strikingr\/images\/2637_lbr.2017005-175.jpg\" data-thumbnail=\"2637\" \/><\/a>\n\t\t<\/div><\/div><\/figure><\/div>\n<div class=\"three_fourth last\"><h2 style=\"text-align: left;\">\u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler\u2019de Din ve Sanat<\/h2>\n<h3>\u0130brahim \u00c7E\u015eMEL\u0130<\/h3>\n<div class=\"divider_line\"><\/div>\n<p><strong>ISBN: <\/strong>9786053238683<br \/>\n<strong>Page:<\/strong>\u00a0131<br \/>\n<strong>Publication Date:<\/strong>\u00a02016<br \/>\n<strong>Location:<\/strong>\u00a0\u0130stanbul<br \/>\n<strong>Publisher:<\/strong> Cinius Yay\u0131nlar\u0131<\/p><\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><div class=\"two_third\"><div class=\"divider_line\"><\/div>\n<strong><em>LIBRI<\/em> II (2017) 31-35<\/strong><br \/>\n<strong>DOI<\/strong>:\u00a010.20480\/lbr.2017005<br \/>\n<strong>Received Date<\/strong>: 25.02.2017 | <strong>Acceptance Date<\/strong>: 22.03.2017<br \/>\n<strong>Online Publication Date<\/strong>: 29.03.2017<br \/>\nCopyright \u00a9 Journal of Book Notices, Reviews and Translations, 2017<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><div class=\"divider_line\"><\/div><\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><div class=\"one_third last\"><div id=\"framed_box_29c2821a37bd1d43745fad0aba3119d9\" class=\"framed_box\">\n\t<div class=\"framed_box_content\">\n\t\t\n<p style=\"text-align: left;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-45\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/pdf.jpg\" alt=\"pdf\" width=\"18\" height=\"18\" \/>\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/lbr.2017005.pdf\"><strong>Get PDF<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-46\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/references.jpg\" alt=\"references\" width=\"18\" height=\"18\" \/><strong>\u00a0<\/strong> <a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/lbr.2017005.pdf\"><strong>View PDF<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"#refs\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-44\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/info.jpg\" alt=\"info\" width=\"18\" height=\"18\" \/>\u00a0 <\/a><b><a href=\"#refs\">Citation<\/a><br \/>\n<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\n\t\t<div class=\"framed_box_space\"><\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<p><strong>\u0130. \u00c7E\u015eMEL\u0130, <em>\u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler\u2019de Din ve Sanat<\/em>. \u0130stanbul 2016. Cinius Yay\u0131nlar\u0131, 131 sayfa (27 resim ile birlikte). ISBN: 9786053238683<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrk tarihinin \u00f6nemli yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan olan \u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131n ve sanatsal faaliyetlerinin irdelendi\u011fi <em>\u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6k\u00adt\u00fcrkler&#8217;de Din ve Sanat<\/em> adl\u0131 bu kitab\u0131 Do\u00e7. Dr. \u0130brahim \u00c7e\u015fmeli kaleme alm\u0131\u015f\u00adt\u0131r. Kitapta yazar\u0131n k\u0131sa \u00f6zge\u00e7mi\u015fi ile kendi anne ve babas\u0131na sevgilerini ilet\u00adti\u011fi ilk sayfalardan sonra <em>\u0130\u00e7indekiler<\/em> (7), <em>\u00d6ns\u00f6z<\/em> (9) ve <em>Giri\u015f<\/em> (11-12) b\u00f6l\u00fcmle\u00adrine ge\u00e7ilmektedir. Kitab\u0131n devam\u0131nda \u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler\u2019den bahsedilen \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131\u011fa ge\u00e7ilmektedir. Kitap daha sonra <em>Sonu\u00e7<\/em> (89-91), <em>Bibli\u00adyografya<\/em> (93-103) ve <em>Resimler<\/em> (105-131) adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmler ile son bulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00d6ns\u00f6z<\/em> (9-12) adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde yazar, g\u00f6\u00e7ebe hayat tarz\u0131 s\u00fcrm\u00fc\u015f olan \u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in dini ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda sistemli bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n ek\u00adsik\u00adli\u011fini vurgulayarak bu eksikli\u011fi kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ile giderdi\u011fini a\u00e7\u0131klamakla birlikte kitapta kullan\u0131lan kaynaklar\u0131n niteliklerine vurgu yapmaktad\u0131r.<em> Giri\u015f <\/em>(11-12) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise uzun y\u0131llar g\u00f6\u00e7ebe hayat tarz\u0131n\u0131 benimsemi\u015f olan \u0130skit, Hun ve G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in do\u011faya olan sayg\u0131lar\u0131ndan ve bu sayg\u0131y\u0131 g\u00f6stermelerinin ba\u015fl\u0131ca sebepleri \u00fczerinde durulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eserin \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan ilki olan <em>\u0130skitler<\/em> (13-15) adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde yazar, \u0130skitlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgeler ve zaman dilimleri hakk\u0131nda M\u00d6 V. y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131lan Here\u00addotos&#8217;un <em>Historiai<\/em> (Tarih) ve MS I. y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131lan Strabon&#8217;un <em>Geographika<\/em> (Co\u011frafya) adl\u0131 eserlerinde \u00f6nemli bilgiler verdi\u011fini belirtmektedir. Yazar ta\u00adrihi kaynaklarda \u0130skitler&#8217;den ilk defa M\u00d6 VIII. y\u00fczy\u0131lda Yunanl\u0131 \u015fair Hesio\u00addos&#8217;un eserinde bahsedildi\u011fine ve daha sonra M\u00d6 VII. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131ndaki Assur metinlerinde \u0130skit ad\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fine vurgu yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birinci ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n, <em>\u0130skitler&#8217;de Din Mit ve Sanat<\/em> (15-32) adl\u0131 ilk alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda ya\u00adzar, \u0130skitler&#8217;in ya\u015famlar\u0131n\u0131 geni\u015f bir co\u011frafya i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrmelirinden dolay\u0131 \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimlere girdi\u011finden ve bu etkile\u015fimler sayesinde farkl\u0131 bir\u00e7ok dine sahip olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130skitler&#8217;in Orta Asya&#8217;da ya\u00ad\u015fayan bir kolu olan Massagetler&#8217;in sadece g\u00fcne\u015fe tapt\u0131klar\u0131n\u0131 yani \u0130skit\u00adler&#8217;deki tek tanr\u0131 inanc\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Di\u011fer taraftan ise yazar, Avrasya&#8217;n\u0131n steplerinde ya\u015fayan \u0130skitler&#8217;in \u00e7ok ilahl\u0131 bir dine sahip olduklar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle Heredotos&#8217;un eserini kaynak g\u00f6stererek a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. \u0130skitler&#8217;deki bu panteon inanc\u0131n\u0131n (<em>\u00e7ok tanr\u0131l\u0131<\/em>) Yunan ilahlar\u0131 ile benzerlik g\u00f6stermesi, bize \u0130skitler&#8217;in Yunan inanc\u0131ndan etkilendi\u011finin \u00f6nemli bir g\u00f6stergesidir. Yazar daha sonra \u0130skitler&#8217;in en b\u00fcy\u00fck tanr\u0131 kabul ettikleri &#8220;<em>Tabiti<\/em>&#8221; hakk\u0131nda ve sonra s\u0131rayla <em>Papaios<\/em>, <em>Api<\/em>, <em>Oitosyros<\/em>, <em>Argimpasa<\/em>, <em>Targitaos<\/em>, <em>Ares<\/em> ve <em>Thagimasidas<\/em> isimli ilahlar hakk\u0131nda Yunan ilahlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak bilgiler vermek\u00adtedir. Ayr\u0131ca bu b\u00f6l\u00fcmde ilahlar i\u00e7in \u0130skitler&#8217;in verdikleri kurbanlara da vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zellikle sava\u015f esirlerinin de kurban edilmesinin bilinmesi bize \u0130skitler&#8217;de insan kurban etmeninde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130skit kurganla\u00adr\u0131nda rastlan\u0131lan sanat eserlerinde \u00f6zellikle tap\u0131nd\u0131klar\u0131 ilahlar yan\u0131nda sayg\u0131 duyduklar\u0131 \u00e7e\u015fitli yarat\u0131klar\u0131 da betimlemi\u015flerdir. Yazar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n sonlar\u0131nda \u0130s\u00adkit sanat eserlerinde \u00f6n plana \u00e7\u0131kan realist hayvan fig\u00fcrleri hakk\u0131nda detayl\u0131 bil\u00adgiler vermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u0130skitler&#8217;de Gelenekler ve T\u00f6renler<\/em> (32-35) adl\u0131 ikinci alt ba\u015fl\u0131kta yazar, \u0130skit k\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki falc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemi \u00fczerinde durmakla beraber \u0130skitler&#8217;deki kahra\u00admanl\u0131k ve dostluk ili\u015fkilerini artt\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131lan t\u00f6renlerden bahsetmekte\u00addir. Yazar bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonlar\u0131nda ise \u0130skitler&#8217;in sosyal ya\u015fant\u0131lar\u0131ndan k\u0131saca bahsetmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u0130skitler&#8217;de Cenaze Rit\u00fcelleri ve Mezarlar<\/em> (35-41) adl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alt ba\u015fl\u0131kta ise yazar, \u0130skitler&#8217;in \u00f6l\u00fcmden sonraki ya\u015fama inand\u0131klar\u0131 i\u00e7in cenaze t\u00f6renlerinde yapt\u0131klar\u0131 rit\u00fceller hakk\u0131nda bilgiler vermektedir. Ayr\u0131ca Avrasya steplerinde ya\u015fayan \u0130skitler ile Orta Asya&#8217;da ya\u015fayan di\u011fer kolu Massagetler&#8217;in ve Saka\u00adlar&#8217;\u0131n cenaze rit\u00fcellerinde g\u00f6r\u00fclen farkl\u0131l\u0131klardan bahsetmektedir. Bu bilgilere de\u011finirken Heredotos&#8217;un eserinden yararlanmaktad\u0131r. Yazar, \u0130skit mezarlar\u0131\u00adn\u0131n yap\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda bilgilerin \u00e7o\u011funlukla XIX. y\u00fczy\u0131ldan itibaren b\u00f6lgede yap\u0131lan arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte\u00addir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitab\u0131n ikinci ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olan <em>Hunlar <\/em>(43-45) adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde yazar, \u0130skitler&#8217;den sonra Avrasya steplerinde h\u00e2kimiyet kurmu\u015f olan Hunlar (<em>Hsiung-nular<\/em>) hak\u00adk\u0131nda genel bilgiler vermektedir. Yazar, Hunlar hakk\u0131ndaki bu bilgilerin \u00f6zel\u00adlikle \u00c7in, Bizans ve Latin kaynaklar\u0131ndan \u00f6\u011frenildi\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Bu b\u00f6\u00adl\u00fcmde ayr\u0131ca Hunlar&#8217;\u0131n bir kolu olan Eftalitler&#8217;in (<em>Ak Hunlar<\/em>) \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikle\u00adrine de de\u011finilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Hunlar&#8217;da Din ve Sanat<\/em> (46-50) adl\u0131 ikinci ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n ilk alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda ise yazar, \u00c7in kaynaklar\u0131na dayanarak Hunlar&#8217;\u0131n g\u00fcne\u015f ve aya tap\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00adla\u00admaktad\u0131r. Hunlar&#8217;\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda ve devlet i\u015flerindeki g\u00fcne\u015f ve ay\u0131n ne denli \u00f6nemli bir yere sahip oldu\u011funu \u00f6rneklerle g\u00f6stermektedir. Yazar, Hun kurganlar\u0131n\u0131n kuzey y\u00f6n\u00fc ile ili\u015fkisini ve bu kurganlardaki g\u00fcne\u015f ve ay i\u015flemeli sanat eserlerini \u00f6rneklerle g\u00f6stermektedir. Bu alt ba\u015fl\u0131kta ayr\u0131ca Hunlar&#8217;\u0131n dini inan\u00e7lar\u0131nda ve geleneklerinde \u0130skitler ile olan benzerlikler \u00fcze\u00adrinde de durulmaktad\u0131r. Hunlar\u0131n sanat eserleri \u00fczerinde de hayvan \u00fcslubu\u00adnun \u00f6n planda oldu\u011fu ve \u00f6zellikle \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisi belirtilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar, <em>Hunlar&#8217;da Cenaze Rit\u00fcelleri ve Mezarlar<\/em> (50-53) adl\u0131 ikinci alt ba\u015f\u00adl\u0131kta ise Hunlar&#8217;da g\u00f6r\u00fclen \u00f6l\u00fc g\u00f6mme rit\u00fcelleri hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli kaynaklarla ve arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalarla desteklenen bilgiler aktarmaktad\u0131r. Bu rit\u00fcellerde de \u0130skitler\u2019dekine benzer \u00f6zellikler g\u00f6r\u00fclmektedir. Yazar, verdi\u011fi baz\u0131 \u00f6l\u00fc g\u00f6m\u00adme \u00f6rnekleri ile bu benzerlikleri g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Ayr\u0131ca bu alt ba\u015fl\u0131kta mezarlar\u0131n fiziksel \u00f6zellikleri \u00fczerinde durulmaktad\u0131r. Yazar, \u0130skit\u00adler&#8217;deki kurgan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonradan gelen Hunlar taraf\u0131ndan da devam etti\u00adrildi\u011fini ancak baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>G\u00f6kt\u00fcrkler<\/em> (55-57) adl\u0131 ba\u015fl\u0131k kitab\u0131n son ba\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Burada T\u00fcrkler (<em>T&#8217;u-k\u00fceler<\/em>) olarak adland\u0131r\u0131lan G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in dini inan\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda bilgi veren \u00e7e\u015fitli \u00c7in kroniklerinin ve Bizans kaynaklar\u0131n\u0131n isimleri zikredilmektedir. Ya\u00adzar ayr\u0131ca <em>Tonyukuk<\/em>, <em>K\u00fcl Tegin<\/em> ve <em>Bilge Ka\u011fan<\/em> mezar yaz\u0131tlar\u0131ndan G\u00f6kt\u00fcrkle\u00adrin dini ya\u015fant\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edildi\u011fini belirtmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n <em>G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;de Din ve K\u00fclt<\/em> (57-72) adl\u0131 ilk alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in demir, kurt, yer, orman ve su gibi do\u011fa varl\u0131klar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6s\u00adterdikleri ama g\u00f6k tanr\u0131 olarak bildikleri g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc tanr\u0131 kabul ettikleri \u00c7in kaynaklar\u0131 ile desteklenerek a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;deki kut anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temelini de g\u00f6k tanr\u0131 inanc\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu belirtilmektedir. Yazar G\u00f6kt\u00fcrk\u00adler&#8217;deki bu g\u00f6k tanr\u0131 inanc\u0131n\u0131n \u00e7evre k\u00fclt\u00fcrlerden etkilendi\u011fini b\u00f6lge toplum\u00adlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen g\u00f6\u011fe tap\u0131nma rit\u00fcellerinden verdi\u011fi \u00f6rneklerle destekle\u00admektedir. G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;de de \u00f6l\u00fcmden sonraki hayata inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 \u00e7e\u00ad\u015fitli \u00f6l\u00fc g\u00f6mme rit\u00fcelleri yaparlard\u0131. Yazar bu rit\u00fcellerden ve mezarlar\u0131n fizik\u00adsel \u00f6zelliklerinden \u0130skit ve Hunlar&#8217;da oldu\u011fu gibi bahsetmektedir. Yazar, ay\u00adr\u0131ca G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;deki Atalar inanc\u0131n\u0131n \u00f6nemine de vurgu yapmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Erken Orta \u00c7a\u011f kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;inde ate\u015fe b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131 g\u00f6ster\u00addikleri baz\u0131 \u00f6rneklerle belirtilmektedir. Yazar, G\u00f6kt\u00fcrk h\u00fck\u00fcmdar\u0131 <em>T&#8217;a-po Ka\u00ad\u011fan<\/em>&#8216;\u0131n VI. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda Budizm&#8217;i se\u00e7ti\u011finin \u00fczerinde durmakla bera\u00adber Budizm d\u0131\u015f\u0131nda baz\u0131 G\u00f6kt\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 benimsedik\u00adlerinden de bahsedilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n<em> G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;de Gelenekler ve T\u00f6renler<\/em> (72-73) adl\u0131 ikinci alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda ise yazar, G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in g\u00f6\u00e7ebe ya\u015famlar\u0131 hakk\u0131nda k\u0131sa bilgi ver\u00addikten sonra dini t\u00f6renlerinin Hunlar&#8217;\u0131n t\u00f6renleriyle benzerlikler g\u00f6sterdi\u011fi\u00adnin \u00fczerinde durmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n <em>G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;de Cenaze Rit\u00fcelleri Mezarlar ve Sanat<\/em> (73-88) adl\u0131 son alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yazar, G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;de uygulanan \u00f6l\u00fc g\u00f6mme rit\u00fcelleri ve yapt\u0131rd\u0131klar\u0131 mezarlar\u0131n fiziksel \u00f6zelliklerine de\u011finmektedir. Yazar, ayr\u0131ca di\u011fer k\u00fclt\u00fcrlerden farkl\u0131 olarak G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;deki \u00f6l\u00fc yakma rit\u00fceline \u00f6zellikle vurgu yapmakla beraber d\u00f6neme ait \u00e7e\u015fitli cenaze rit\u00fcellerinden \u00f6rnekler ve\u00adrerek konuyu desteklemektedir. Yazar, bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n sonlar\u0131nda G\u00f6kt\u00fcrk me\u00adzar\u00adlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ku\u015f fig\u00fcrlerinin kullan\u0131lma ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar getirmekte ve \u00f6l\u00fcm ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Sonu\u00e7<\/em> (79-81) adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde ise yazar \u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in g\u00f6\u00ad\u00e7ebe ya\u015fam tarzlar\u0131 sayesinde kendilerine \u00f6zg\u00fc k\u00fclt\u00fcrlerini uzun y\u0131llar muha\u00adfaza edebildiklerini ve bu g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam tarz\u0131 sonucunda etkile\u015fime girdikleri \u00e7e\u015fitli topluluklardan kendilerine uygun bir dini inan\u0131\u015f meydana getirdikle\u00adrine vurgu yapmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimin sanatsal geli\u015fmelerine etkisine de de\u011finmektedir. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda ise <em>Dinsel S\u0131n\u0131fland\u0131rma<\/em> adl\u0131 bir tablo yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitab\u0131n sonlar\u0131nda ise ara\u015ft\u0131rma a\u015famas\u0131nda yararlan\u0131lan birincil ve ikincil kaynaklar\u0131n g\u00f6sterildi\u011fi <em>Bibliyografya<\/em> (93-103) b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve hemen ard\u0131ndan 27 adet resmin yer ald\u0131\u011f\u0131 <em>Resimler<\/em> (105-131) adl\u0131 b\u00f6l\u00fcm gelmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu kitap \u0130skit, Hun ve G\u00f6kt\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n dini inan\u00e7lar\u0131 ve sanatsal faaliyetleri hakk\u0131nda bilinmeyen bir\u00e7ok detay bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan de\u00ad\u011ferli bir kaynak eser niteli\u011fini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kitap i\u00e7inde verilen kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00f6rnekler ile bu 3 toplulu\u011fun g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131n kendi inan\u0131\u015flar\u0131na etki\u00adsini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Kom\u015fu toplumlarla girdikleri etkile\u015fim sonucu dini t\u00f6renlerinde ne gibi de\u011fi\u015fimler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kitab\u0131n iyi ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmleri i\u00e7erisinden anlayabilmekteyiz. Sonu\u00e7 olarak kitapta Erken Orta \u00c7a\u011f T\u00fcrk\u00adler\u2019inin dini inan\u0131\u015flar\u0131, rit\u00fcelleri ve \u00f6l\u00fc g\u00f6mme y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda doyurucu bilgilere ula\u015fabilmekteyiz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><div class=\"one_half\"><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Akdeniz \u00dcniversitesi<\/strong><br \/>\n<strong>Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<p style=\"text-align: right;\"><div class=\"one_half last\"><p style=\"text-align: right;\"><strong>Taner \u00d6ZT\u00dcRK (Lisans \u00d6\u011frencisi) <\/strong><br \/>\n<strong>tnr_1967_1967@hotmail.com<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><div class=\"divider_padding\"><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"refs\"><\/a><div class=\"tabs_container\"><ul class=\"tabs\"><li><a href=\"#\">Citation<\/a><\/li><li><a href=\"#\">Link<\/a><\/li><\/ul><div class=\"panes\"><div class=\"pane\"><p style=\"text-align: justify;\">T. \u00d6zt\u00fcrk, <em>\u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler\u2019de Din ve Sanat.<\/em> Author: \u0130. \u00c7e\u015fmeli, <em>Libri<\/em> III (2017) 31-35. DOI: 10.20480\/lbr.2017005<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><\/div><div class=\"pane\"><p style=\"text-align: justify;\">Kal\u0131c\u0131 ba\u011flant\u0131 adresi: <a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2017-en\/lbr-0087\">http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2017-en\/lbr-0087<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130. \u00c7E\u015eMEL\u0130, \u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler\u2019de Din ve Sanat. \u0130stanbul 2016. Cinius Yay\u0131nlar\u0131, 131 sayfa (27 resim ile birlikte). ISBN: 9786053238683 T\u00fcrk tarihinin \u00f6nemli yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan olan \u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6kt\u00fcrkler&#8217;in dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131n ve sanatsal faaliyetlerinin irdelendi\u011fi \u0130skitler, Hunlar ve G\u00f6k\u00adt\u00fcrkler&#8217;de Din ve Sanat adl\u0131 bu kitab\u0131 Do\u00e7. Dr. \u0130brahim \u00c7e\u015fmeli kaleme alm\u0131\u015f\u00adt\u0131r. Kitapta yazar\u0131n &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2637,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99,102],"tags":[],"class_list":["post-2699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2017-en","category-booknotice-17-en"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2699"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2699\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}