{"id":3712,"date":"2018-03-08T09:45:10","date_gmt":"2018-03-08T07:45:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.libridergi.org\/2015-en\/trans-2015-en\/lbr-0159"},"modified":"2018-03-08T09:49:46","modified_gmt":"2018-03-08T07:49:46","slug":"lbr-0159","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2018-en\/lbr-0159","title":{"rendered":"Derinlerdeki Portreler – Portraits of the Deep: Underwater Tales of Anatolia"},"content":{"rendered":"
\n\t\t
\n\t\t\"\"<\/a>\n\t\t<\/div><\/div><\/figure>\u00a0<\/div>\n

Derinlerdeki Portreler – Portraits of the Deep: Underwater Tales of Anatolia<\/h2>\n

Mehmet BEZDAN<\/h3>\n
<\/div>\n

ISBN:<\/strong> 9789944264761
\nPage:<\/strong> 477
\nPublication Date:<\/strong>\u00a02016
\nLocation:<\/strong> \u0130stanbul
\nPublisher: <\/strong>Denizler Kitabevi<\/p><\/div>

<\/div>\n
<\/div>\n

LIBRI<\/em>\u00a0III (2017) 145-160<\/strong>
\nDOI<\/strong>:\u00a010.20480\/lbr.2018029
\nReceived Date<\/strong>: 10.02.2018 | Acceptance Date<\/strong>: 01.03.2018
\nOnline Publication Date<\/strong>: 08.03.2018
\nCopyright \u00a9 Journal of Book Notices, Reviews and Translations, 2018<\/p>\n

<\/div><\/div>\n
\n\t
\n\t\t\n

\"pdf\"\u00a0\u00a0Get PDF<\/strong><\/a><\/p>\n

\"references\"\u00a0<\/strong>\u00a0View PDF<\/strong><\/a><\/p>\n

\"info\"\u00a0\u00a0<\/a>Citation<\/a>
\n<\/b><\/p>\n\n\t\t

<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>
<\/div>\n

M.\u00a0BEZDAN, Derinlerdeki Portreler – Portraits of the Deep: Underwater Tales of Anatolia<\/em>. \u0130stanbul 2016. Denizler Kitabevi, 477 sayfa (153 g\u00f6rsel ile birlikte). ISBN: 9789944264761<\/strong><\/p>\n

Denizcilik Arkeolojisi<\/em>, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren insanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel bel\u00adle\u011fini \u015fekillendiren ve kimi zaman da bildiklerimizi tamamen de\u011fi\u015ftiren bir bilim dal\u0131 olarak geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir. S\u00f6z konusu bilim dal\u0131, geli\u015fim s\u00fcrecinin ilk evresinde kimi zaman arkeologlar\u0131n ve bazense antropologlar\u0131n ele\u015ftirel tutum ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine maruz kalm\u0131\u015f olsa da, bu durum uzun s\u00fcredir devam eden ve faydal\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furan bilimsel bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. Bu tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131ndaki soru; \u201cDenizcilik arkeolojisinin tam olarak ne oldu\u011fu ve mevcut Arkeoloji ve Antropoloji disiplinlerine \u00f6zg\u00fc ge\u00adleneksel ara\u015ft\u0131rma, tespit etme, belgeleme ve de muhafaza alt\u0131na alma tek\u00adnikleri ba\u015far\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde uygulan\u0131rken, ani bir \u015fekilde g\u00fcndeme gelen b\u00f6y\u00adlesine yeni bir disipline neden ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fuydu?<\/em>\u201d.<\/p>\n

Bu tart\u0131\u015fma (\u00f6zellikle son elli y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zaman diliminde) hararetli bir bi\u00ad\u00e7im\u00adde s\u00fcr\u00fcp giderken, Denizcilik Arkeolojisi disiplini zaman i\u00e7erisinde geli\u015fe\u00adrek kendine \u00f6zg\u00fc bir ekol yaratm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle ilk ad\u0131m olarak, d\u00fcnya gene\u00adlindeki farkl\u0131 \u00fcniversitelerde (\u00f6ncelikle 1976 y\u0131l\u0131nda, Texas A&M \u00dcniversitesi, Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc b\u00fcnyesinde Nautical Archaeology Program<\/em>\/Denizcilik Ar\u00adke\u00adolojisi Anabilim Dal\u0131<\/em> ad\u0131yla akademik e\u011fitim vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r) Deniz\u00adcilik Arkeolojisi k\u00fcrs\u00fcleri olu\u015fturulmu\u015ftur. Sonras\u0131ndaysa, yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00f6n\u00adc\u00fc\u00adl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc INA<\/em>\u2019n\u0131n (Institute of Nautical Archaeology – Sualt\u0131 Arkeolojisi Ensti\u00adt\u00fcs\u00fc), yurdumuzdakini ise TINA<\/em>\u2019n\u0131n (Turkish Institute of Nautical Archaeo\u00adlogy – T\u00fcrkiye Sualt\u0131 Arkeolojisi Vakf\u0131) yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ve alana \u00f6zg\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma\u00adlar-projeler ger\u00e7ekle\u015ftiren ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcleri ve merkezler kurulmu\u015ftur. Bu s\u00fcreci takiben, \u00e7e\u015fitli \u00fcniversitelerdeki farkl\u0131 akademik birimler b\u00fcnyesin\u00adde, ya da belirli bilimsel enstit\u00fc\/merkezlerin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u00adren bir\u00e7ok bilim insan\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 veyahut denizcilik arkeolojisi \u00e7al\u0131\u015fmala\u00adr\u0131na d\u00e2hil olarak mevcut projelere destek sunan g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, bu alandaki \u00f6nc\u00fcl ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcleri ya da payda\u015flar\u0131 olmu\u015flard\u0131r. \u0130nceleme alt\u0131na al\u0131nan bu \u00e7al\u0131\u015fma da, denizcilik arkeolojisi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden arke\u00ado\u00adlog\u00adlar\u0131n, arkeologlara destek veren ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ba\u015fla\u00admas\u0131na neden olan ke\u015fiflere imza atan ki\u015filerin, ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda \u00e7\u0131\u00adkan eserlerin sergilenmesinde \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fczecilerin ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalara maddi-manevi destek veren g\u00f6n\u00fcll\u00fclerin bilgi birikimlerini, diyaloglar \u015feklindeki s\u00f6y\u00adle\u015filer bi\u00e7iminde okuyucuyla payla\u015fmak amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Arkeolog Mehmet Bezdan taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc niteli\u011findeki bu eserin i\u00e7eri\u011finin olu\u015fturulmas\u0131 a\u015famas\u0131nda M. Bezdan, T\u00fcrkiye ya da Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ve \u00e7al\u0131\u015f\u00adma\u00adda s\u00f6yle\u015fisi bulunan payda\u015flar\u0131 bizzat ziyaret etmi\u015f ve haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu sorular\u0131 belirli bir tema \u00e7er\u00e7evesinde kendilerine y\u00f6neltmi\u015ftir. Bu y\u00f6ntemle yay\u0131na haz\u0131rlanm\u0131\u015f kitab\u0131n bas\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ise T\u00fcrkiye Sualt\u0131 Ar\u00adke\u00adolojisi Vakf\u0131<\/em> taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmi\u015ftir. Yak\u0131n bir zaman \u00f6nce ebediyete inti\u00adkal eden \u00fcnl\u00fc T\u00fcrk i\u015f adam\u0131, ayn\u0131 zamanda da b\u00fcy\u00fck bir denizcilik arkeolojisi sevdal\u0131s\u0131 ve destek\u00e7isi Mustafa Vehbi Ko\u00e7\u2019un son s\u00f6yle\u015fisini i\u00e7ermekte olan bu eser, kendisinin bu aziz hat\u0131ras\u0131na ithaf olarak, \u015fahs\u0131na adanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015f\u00admadaki s\u00f6yle\u015filer d\u00e2hilinde, denizcilik arkeolojisine \u00f6nemli hizmetlerde bulu\u00adnan akademisyenlerin yan\u0131 s\u0131ra, arkeologlar, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, m\u00fczeciler, s\u00fcn\u00adger\u00adciler, sualt\u0131 foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131 ve bu alana maddi manevi destek veren i\u015f adam\u00adlar\u0131ndan olu\u015fan yirmi ki\u015finin meslek\u00ee ge\u00e7mi\u015flerine, tecr\u00fcbelerine ve s\u00f6z ko\u00adnusu alan \u00f6zelinde ge\u00e7irdikleri zaman diliminin izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne de\u011finilmi\u015ftir. \u00d6z\u00fcn\u00adde, meslek\u00ee bir biyografi derlemesi niteli\u011fine sahip bu \u00e7al\u0131\u015fma, bilimsel bir \u00fcslupla kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olmakla birlikte, akademik ve pop\u00fcler hususlar \u00fcze\u00adrine de e\u011filmektedir. Eserde katk\u0131s\u0131 bulunan yirmi ki\u015finin her birine \u00e7e\u015fitli say\u0131larda ve t\u00fcrde, bilhassa i\u015ftirak ettikleri ara\u015ft\u0131rmalar ve de halen \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u00adlar\u0131 konular \u00fczerine \u00f6nem arz eden sorular y\u00f6neltilmi\u015f, bu soru-cevaplar da \u00e7ift dilli bir bi\u00e7imde (T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce olarak) okuyucuya sunulmu\u015ftur.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Sunu\u015f<\/em> (8-9) k\u0131sm\u0131 TINA<\/em> y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131 O\u011fuz Aydemir taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Aydemir burada, T\u00fcrkiye karasular\u0131n\u0131n sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece e\u015fsiz bir birikime sahip oldu\u011funu, bu ne\u00adden\u00adle d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen denizcilik arkeolojisi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fclkemiz kara\u00adsular\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fine dikkat \u00e7ekmektedir. Buna ek olarak, denizcilik arkeolojisi sevdal\u0131s\u0131 Mustafa Vehbi Ko\u00e7\u2019un bu alan\u0131n \u00fclkemizdeki geli\u015fimine dair katk\u0131lar\u0131na ve bu geli\u015fimin \u00f6nemli basamaklar\u0131ndan birini olu\u015fturan TI\u00adNA<\/em>\u2019n\u0131n kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki emeklerine ve desteklerine de\u011finmektedir. Su\u00adnu\u015fun ard\u0131ndan, M. Bezdan taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u00d6ns\u00f6z & Te\u015fekk\u00fcr<\/em> (10-13) k\u0131sm\u0131 yer almaktad\u0131r. Bezdan burada, eseri meydana getirmesindeki ama\u00adc\u0131n\u0131 \u015fu ifadeleriyle \u00f6zetlemektedir;<\/p>\n

\u201cElinizdeki kitap, denizcilik arkeolojisinin tarihini anlatmay\u0131 ama\u00e7\u00adlam\u0131yor. O tarihe imza atan ya da tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f ki\u015filere dokun\u00admay\u0131; emek veren ki\u015fileri bir arada sunmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Denizcilik arkeolojisini destekleyen, do\u011fru bilgiye ula\u015fan, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen, ser\u00adgileyen, d\u00fcnyaya anlatan insanlar\u0131n hik\u00e2yesi bir bak\u0131ma\u2026 Sayfa\u00adlar aras\u0131nda seslerini duyup y\u00fczlerini g\u00f6rece\u011finiz ki\u015filerin an\u0131lar\u0131n\u0131 en saf haliyle sizlere aktarmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor bu kitap<\/em>\u201d.<\/p>\n

\u201c\u015eimdi kar\u015f\u0131n\u0131zda denizcilik arkeolojisinin s\u00f6zl\u00fc tarihi var; bundan sonra s\u00f6z, suyun\u2026\u201d<\/em>.<\/p>\n

Eserdeki s\u00f6yle\u015filerin ilki, George F. Bass<\/em> (16-53) ile 2014 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ek\u00adle\u015ftirilmi\u015ftir. T\u0131pk\u0131 Romal\u0131 \u00fcnl\u00fc hatip Marcus Tullius Cicero\u2019nun, Halikarnas\u00adsoslu tarih\u00e7i Herodotos\u2019u \u2018tarihin babas\u0131<\/em>\u2019 (pater<\/em> historiae<\/em> [bk. de Legibus<\/em> I. 5 ve ayr\u0131ca bk. de Divinatione<\/em> II. 116]) olarak addetti\u011fi gibi, yine bir ba\u015fka Hali\u00adkar\u00adnassoslu George F. Bass da, bir\u00e7ok bilim insan\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan \u2018denizcilik arkeolojisinin babas\u0131<\/em>\u2019 olarak kabul g\u00f6rmektedir. Denizcilik arkeolo\u00adji\u00adsi \u00f6zelindeki bu de\u011ferine binaen, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n George F. Bass ile ger\u00e7ekle\u015ftiri\u00adlen r\u00f6portaj ile ba\u015flat\u0131lmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir. S\u00f6yle\u015fide G. F. Bass\u2019a, gerek akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, gerek meslek\u00ee tecr\u00fcbe-g\u00f6zlemleri gerekse de \u00f6zel hayat\u0131, dostluklar\u0131 ve an\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda y\u00f6neltilmi\u015f k\u0131rk sekiz soruya ve bu sorular\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 cevaplar\u0131na yer verilmektedir. Kendisinin 1960 y\u0131l\u0131nda T\u00fcr\u00adki\u00adye karasular\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, 2010 y\u0131l\u0131na kadar aktif bir \u015fekilde elli y\u0131l boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve sonucunda da karanl\u0131\u011fa y\u00fcz tutmu\u015f denizcilik tarihini ayd\u0131n\u00adlatmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nc\u00fcl ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, bu soru ve cevaplar \u00f6zelinde etrafl\u0131 bir bi\u00e7imde g\u00fcndeme getirilmektedir. Bu minvalde \u00f6ncelikle; kendisinin akade\u00admik kimli\u011fine, saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve \u00e7al\u0131\u015fma-ara\u015ft\u0131rmalara finansman sa\u011flan\u00adma\u00ads\u0131 esnas\u0131nda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcklere ve bu g\u00fc\u00e7l\u00fckleri a\u015fabilmek ad\u0131\u00adna geli\u015ftirdi\u011fi y\u00f6ntemlere de\u011finilmektedir. Akabinde; G. F. Bass\u2019\u0131n, bulundu\u00ad\u011fu akademik ortamda denizcilik arkeolojisini hususi bir bilim disiplini olarak kabul ettirebilme m\u00fccadelesi, \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n onun bu m\u00fccadelesine ve ayr\u0131ca y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc oldu\u011fu \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rma-projelere sundu\u011fu katk\u0131lar ve de INA<\/em> ile Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi gibi kurulu\u015flar\u0131n bilimsel temelleri\u00adnin at\u0131lmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerindeki payda\u015fl\u0131klar\u0131 bahis konusu edilmektedir.<\/p>\n

\u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde, George F. Bass\u2019\u0131n elli y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 boyunca, ken\u00addisinin en yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131ndan biri olan Frederick van Doorninck<\/em> (54-71) ile 2013 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiye yer verilmektedir. Van Do\u00adornick\u2019e y\u00f6neltilen otuz d\u00f6rt soru \u00f6zelinde \u00f6ncelikle, kendisinin G. F. Bass ve denizcilik arkeolojisiyle tan\u0131\u015fma s\u00fcreci ve Bodrum\u2019daki ilk an\u0131lar\u0131, INA<\/em>\u2019n\u0131n ku\u00adrul\u00admas\u0131nda ve ayn\u0131 zamanda Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi\u2019ndeki mevcut ser\u00adgilerin olu\u015fturulmas\u0131nda sahip oldu\u011fu \u00f6nemli paylar bahis konusu edil\u00admektedir. Ayr\u0131ca, van Doorninck\u2019in bilimsel idealleri-hayalleri, alana y\u00f6nelik g\u00f6zlemleri ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131ndaki \u015fahsi g\u00f6r\u00fc\u015f-g\u00f6zlemleri de mer\u00adcek alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Sualt\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 halen aktif bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrmeye devam eden van Doorninck; \u201chayallerimden biri de Ser\u00e7e Liman\u0131 gemisindeki insanlar\u0131n kim oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karmak. Bug\u00fcn hala onlar hakk\u0131nda yeni \u015feyler \u00f6\u011frenmeye devam ediyorum<\/em>\u201d \u015feklin\u00adde\u00adki ibaresiyle gelece\u011fe dair planlar\u0131n\u0131n oldu\u011funu da okuyucularla payla\u015f\u00admakta ve s\u00f6yle\u015fi kendisinin bu payla\u015f\u0131m\u0131yla sonland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, George F. Bass\u2019\u0131n elli y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n sualt\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 boyunca, kendisinin yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131ndan bir di\u011feri olan Donald Frey<\/em> (72-93) ile 2013 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli sualt\u0131 foto\u011fraf\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olarak g\u00f6sterilen ve yazar\u0131n tabiriyle \u2018INA\u2019n\u0131n sualt\u0131ndaki g\u00f6z\u00fc<\/em>\u2019 olarak an\u0131lan D. Frey\u2019e y\u00f6neltilen otuz soru \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6ncelikle, kendisinin bir Fizik \u00f6\u011fretmeni olarak be\u015f sene boyunca \u0130stanbul\u2019da g\u00f6rev yapmas\u0131n\u0131 takiben denizcilik arkeolojisiyle nas\u0131l ve ne zaman tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair anlat\u0131ya yer verilmektedir. Akabinde, Bodrum\u2019a geli\u015f s\u00fcrecine, ayr\u0131ca INA<\/em> ve G. F. Bass ile yollar\u0131n\u0131n nas\u0131l kesi\u015fti\u011fine yer verilmektedir. Son olarak, ken\u00addi\u00adsinin denizcilik arkeolojisi kariyerindeki tecr\u00fcbeleri, g\u00f6zlemleri ve an\u0131lar\u0131 \u00e7e\u015fitli sorular \u00f6zelinde s\u00f6yle\u015finin g\u00fcndemine d\u00e2hil edilmektedir. B\u00f6ylece; Ulu\u00adburun, Yass\u0131ada ve \u015eeytan Deresi gibi bilimsel anlamda son derece b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip ara\u015ft\u0131rmalarda g\u00f6rev yapm\u0131\u015f bir bilim insan\u0131 olan D. Frey, denizcilik arkeolojisi disiplininin varolu\u015fu, geli\u015fimi, mevcut durumu ve gele\u00adce\u011fi hakk\u0131nda kapsaml\u0131 bir bilgi birikimini ve sualt\u0131 foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u0131sa bir meslek\u00ee tarih\u00e7esini okuyuculara aktarmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm; Bodrum denince haf\u0131zalarda yer edinmi\u015f ilk fig\u00fcrlerden biri olarak an\u0131lan, Halikarnas Bal\u0131k\u00e7\u0131s\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok yazar\u0131n da hik\u00e2yelerinde-romanlar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla ba\u015frolde bulunan s\u00fcngercilerden biri olan Mehmet \u0130mbat<\/em> (94-103) ile 2013 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve yirmi dokuz soru-cevaptan olu\u015fan s\u00f6yle\u015fiyi b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. S\u00f6yle\u015fi \u00f6zelin\u00adde, Yadig\u00e2r<\/em> isimli teknesiyle tam k\u0131rk sene boyunca s\u00fcngercilik yapan ve bu s\u00fcre zarf\u0131nda Bodrum Sualt\u0131 Arkeolojisi M\u00fczesi\u2019nde sergilenen bir\u00e7ok ampho\u00adra<\/em>ya ek olarak, Afrikal\u0131 Gen\u00e7<\/em> ismi verilen \u00fcnl\u00fc heykeli de bularak m\u00fczeye tes\u00adlim eden \u0130mbat Kaptan\u2019\u0131n an\u0131lar\u0131 bahis konusu edilmektedir. Ayr\u0131ca, amcas\u0131 s\u00fcngerci Ahmet Erbil\u2019in de yine ayn\u0131 tekneyle, di\u011fer bir \u00f6nemli eser niteli\u011fine sahip olan Demeter<\/em> heykelini bulmas\u0131na ve \u0130zmir Arkeoloji M\u00fczesi\u2019ne teslim etmesine dair ayr\u0131nt\u0131lara de\u011finilmektedir. Bu hususlara ek olarak, \u0130mbat Kap\u00adtan\u2019\u0131n George F. Bass ve Peter Throckmorton ile an\u0131lar\u0131na yer verilmektedir. Di\u011fer yandan, Bodrum\u2019daki s\u00fcngercili\u011fin geli\u015fim s\u00fcrecinin neredeyse tama\u00adm\u0131\u00adna \u015fahitlik etmi\u015f \u0130mbat Kaptan\u2019\u0131n, s\u00f6z konusu mesle\u011fin avantaj – dezavan\u00adtajlar\u0131na y\u00f6nelik g\u00f6r\u00fc\u015fleri, izlenimleri ve tecr\u00fcbeleriyle alakal\u0131 bilgi payla\u015f\u0131\u00adm\u0131n\u00adda bulunularak, s\u00fcngercili\u011fin k\u0131sa bir tarih\u00e7esi okuyucuya \u00f6zetlenmekte\u00addir. Son olarak \u00fclkemizin \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri haline gelen tarihi eser ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n mevcut k\u00fclt\u00fcr miras\u0131m\u0131za-birikimimize vermi\u015f oldu\u011fu zarar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nacak oldu\u011funda bu s\u00f6yle\u015fi, \u2018yurtta\u015fl\u0131k bilinciyle ve sosyal sorumlu\u00adluk ilkesiyle<\/em>\u2019 hareket ederek kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 materyal k\u00fclt\u00fcr kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ivedilikle resmi makamlara teslim etmi\u015f olan \u0130mbat Kaptan\u2019a bir te\u015fekk\u00fcr maiyetine de sahiptir.<\/p>\n

Bir sonraki ve be\u015finci b\u00f6l\u00fcmde, Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi\u2019nin kurul\u00admas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden, \u00fclkemizdeki sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n korunmas\u0131ndaysa son derece \u00f6nemli bir paya sahip O\u011fuz Alp\u00f6zen<\/em> (104-131) ile 2013 senesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olan s\u00f6yle\u015fi okuyucuya sunulmaktad\u0131r. S\u00f6yle\u015fide, arkeolog unvan\u0131yla denizcilik arkeolojisinin geli\u015fimine tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f O. Alp\u00f6zen\u2019in k\u0131rk y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fczecilik faaliyetleri ve terkedilmi\u015f du\u00adrumdaki Bodrum Kalesi\u2019nin d\u00fcnyan\u0131n en fazla ziyaret\u00e7i \u00e7eken m\u00fczelerin\u00adden biri olan Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi s\u00fcreci otuz \u00fc\u00e7 soru-cevap \u00f6zelinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde bahis konusu edilmektedir. Bu hususlara ek olarak, O. Alp\u00f6zen\u2019in denizcilik arkeolojisi, INA <\/em>ve George F. Bass ile tan\u0131\u015fma hik\u00e2yesine de yer verilmektedir. Di\u011fer bir yandan O. Alp\u00f6zen, altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llardaki do\u011fall\u0131\u011f\u0131yla ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki gibi betonla\u015fmaya -hen\u00fcz- ma\u00adruz kalmam\u0131\u015f haliyle, eski Bodrum\u2019un ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir tasvirini s\u00f6yle\u015fi \u00f6zelindeki sorular vas\u0131tas\u0131yla okuyucuya sunmaktad\u0131r. Son olarak, kendisinin George F. Bass, Frederick van Dorninck, Donald Frey, Cemal Pulak ve Nergis G\u00fcnsenin ba\u015fta olmak \u00fczere, \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131yla an\u0131lar\u0131na, ayr\u0131ca da m\u00fcze m\u00fcd\u00fcr\u00adl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revinden emekli olduktan sonra maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli su\u00e7lamalara kar\u015f\u0131 uzun bir s\u00fcre boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hukuk\u00ee m\u00fccadeleye de\u011finilmektedir.<\/p>\n

Alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm eserin en kapsaml\u0131, ayn\u0131 zamanda da en geni\u015f i\u00e7eri\u011fe ve sayfa say\u0131s\u0131na sahip k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu k\u0131s\u0131m, kitaptaki s\u00f6yle\u015filerin hemen hemen tamam\u0131nda \u00fclkemizin ve ayn\u0131 zamanda da d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen denizcilik arkeolojisi uzmanlar\u0131ndan biri olarak an\u0131lan ve Texas A&M \u00dcniversitesi, Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Denizcilik Arkeolojisi Anabilim Dal\u0131\u2019nda profes\u00f6r unvan\u0131yla g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcrmekte olan Cemal Pulak<\/em> (132-221) ile 2013\u2019te ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi ihtiva etmektedir. Bu s\u00f6yle\u015fi kapsam\u0131nda C. Pulak\u2019a birbirinden farkl\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak akademik i\u00e7eri\u011fe sahip altm\u0131\u015f be\u015f soru y\u00f6neltilmekte ve kendisinin bu sorulara son derece ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde verdi\u011fi cevaplar neticesinde okuyuculara denizcilik arkeolojisi \u00fczerine didak\u00adtik bir de\u011ferlendirme sunulmaktad\u0131r. Soru-cevaplar \u00f6zelinde \u00f6ncelikle, lisans-y\u00fcksek lisans e\u011fitimini makine m\u00fchendisli\u011fi alan\u0131nda tamamlayan C. Pulak\u2019\u0131n 1975 y\u0131l\u0131nda, G. F. Bass ve denizcilik arkeolojisiyle tan\u0131\u015fmas\u0131na dair an\u0131lar\u0131na de\u011finilmektedir. Akabinde C. Pulak\u2019\u0131n be\u015f sene boyunca \u00e7e\u015fitli sualt\u0131 ara\u015ft\u0131r\u00admalar\u0131nda yer almas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, 1980 y\u0131l\u0131nda Texas A&M \u00dcniversitesi, Ant\u00adropoloji B\u00f6l\u00fcm, Denizcilik Arkeolojisi Anabilim Dal\u0131 b\u00fcnyesinde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 lisans\u00fcst\u00fc tahsil s\u00fcreci hakk\u0131nda aktar\u0131mda bulunulmaktad\u0131r. Buna ek olarak kendisinin, denizcilik arkeolojisi d\u0131\u015f\u0131nda tarih, zooloji ve botanik gibi farkl\u0131 di\u00adsiplinlere y\u00f6nelik ilgisine de\u011finilmekte, ayr\u0131ca uzun y\u0131llar boyunca i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk ve Amerikan akademik e\u011fitim sistemleri \u00f6zelindeki arkeoloji alg\u0131s\u0131\u00adn\u0131n de\u011fi\u015fkenlikleri hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve mukayeseleri okuyucuyla payla\u00ad\u015f\u0131lmaktad\u0131r. R\u00f6portaj genelinde C. Pulak\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131k otuz y\u0131ld\u0131r \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u00admalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Uluburun Gemisi<\/em> ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 esnas\u0131nda (dal\u0131\u015f ve kaz\u0131 s\u00fcreci, 1984-1994 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda on bir sezon boyunca aral\u0131ks\u0131z olarak de\u00advam etmi\u015ftir) kullan\u0131lan y\u00f6ntemlere, bu y\u00f6ntemlerin geli\u015ftirilmesine, b\u00f6yle\u00adlik\u00adle elde edilen verilere ve ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7lara ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde de\u011finil\u00admektedir. Ayr\u0131ca C. Pulak\u2019\u0131n, Marmaray Projesi kaz\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda 2005 y\u0131l\u0131nda kal\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131lan Yenikap\u0131 Bat\u0131klar\u0131 (farkl\u0131 t\u00fcr ve yap\u0131daki toplam 37 gemiden olu\u015fmaktad\u0131r) ile Theodosius Liman\u0131 hakk\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fma\u00adlar\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve g\u00f6zlemleri hakk\u0131nda g\u00fcncel bilgiler de okuyucular\u0131n ilgisine sunulmaktad\u0131r. T\u00fcm bu hususlara ek olarak, kendisinin INA<\/em> ve Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi gibi farkl\u0131 kurum ve kurulu\u015flar\u0131n kurulmas\u0131-kalk\u0131nmas\u0131ndaki paylar\u0131na ve de \u00fcstlendi\u011fi sorumluluklara yer verilmektedir. Son olarak, \u00e7a\u00adl\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131ndaki an\u0131lar\u0131, tarihi eser ve di\u011fer materyal k\u00fclt\u00fcr kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n muhafazas\u0131 hususundaki \u00f6nerileri, ayr\u0131ca T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut sualt\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00fcn\u00fc, bug\u00fcn\u00fc ve yar\u0131n\u0131 hakk\u0131ndaki genel izlenimi-\u00f6ng\u00f6r\u00fc\u00adleri bahis konusu edilmektedir.<\/p>\n

Yedinci b\u00f6l\u00fcm, TINA<\/em>\u2019n\u0131n kurucusu ve ayn\u0131 zamanda da iyi bir dalg\u0131\u00e7 ve sualt\u0131 foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131 olarak tan\u0131nan Ayhan Sicimo\u011flu<\/em> (222-241) ile 2014 senesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiden m\u00fcte\u015fekkildir. S\u00f6yle\u015fi \u00f6zelinde A. Sicimo\u011flu\u2019na on sekiz farkl\u0131 soru y\u00f6neltilmektedir. Bu sorular ve cevaplar d\u00e2hi\u00adlinde genel olarak, A. Sicimo\u011flu\u2019nun denizcilik arkeolojisiyle tan\u0131\u015fma s\u00fc\u00adrecine, \u015eeytan Deresi bat\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndaki ilk denizcilik arkeolojisi dene\u00adyim\u00adlerine, Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerine, sualt\u0131 fo\u00adto\u011f\u00adraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusundaki tecr\u00fcbelerine ve TINA<\/em>\u2019n\u0131n kurulu\u015f s\u00fcrecinden g\u00fcn\u00fc\u00adm\u00fc\u00adze de\u011fin mevcut sualt\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na sundu\u011fu katk\u0131 ve desteklere de\u011finil\u00admektedir. Son olarak; O\u011fuz Aydemir\u2019in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, Ali R\u0131za \u0130\u015fipek\u2019in katk\u0131\u00ads\u0131yla ve TINA<\/em>\u2019n\u0131n destek\u00e7ili\u011finde Avrupa\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli kentleri-m\u00fczelerinde ser\u00adgilenmi\u015f Sultan S\u00fcleyman’\u0131n Kartograf\u0131 Piri Reis<\/em> Sergisi<\/em>\u2019ne dair g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u00ad\u015finde bulunulmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda A. Sicimo\u011flu, serginin \u00fclkemizin ayr\u0131ca da denizcilik k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve tarihimizin ulusal\/uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte tan\u0131t\u0131\u00adm\u0131ndaki \u00f6nemine dair de\u011ferlendirmede bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sekizinci b\u00f6l\u00fcm, T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli i\u015f adamlar\u0131ndan ve son derece tutkulu bir sualt\u0131 sevdal\u0131s\u0131, ayr\u0131ca denizcilik arkeolojisi alan\u0131ndaki proje ve \u00e7a\u00adl\u0131\u015fmalara gerek maddi gerek manevi a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli katk\u0131larda bulunan mer\u00adhum Mustafa V. Ko\u00e7<\/em> (242-267) ile 2015 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi ihtiva etmektedir. M. V. Ko\u00e7\u2019a sorulan on \u00fc\u00e7 soru \u00f6zelinde, kendisinin denizcilik arkeolojisine y\u00f6nelik ilgisinin nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na ve bu ilgisi ba\u011flam\u0131nda Ulubu\u00adrun bat\u0131\u011f\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 dal\u0131\u015flar sonucunda edindi\u011fi g\u00f6zlem ve de deneyimlerine yer verilmektedir. Akabinde, TINA<\/em>\u2019n\u0131n kurucular\u0131ndan biri olarak vakf\u0131n mev\u00adcut icraatlar\u0131 hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmelerine ve Ankara \u00dcniversitesi b\u00fcnye\u00adsinde Urla\u2019da faaliyete ge\u00e7irilen ve \u015fu an kendi ismiyle an\u0131lan Mustafa Vehbi Ko\u00e7<\/em> Deniz Arkeolojisi Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi<\/em>\u2019nin kurulmas\u0131 amac\u0131yla sarf etmi\u015f oldu\u011fu emeklere ve sunmu\u015f oldu\u011fu katk\u0131lara de\u011finilmektedir. Bunlara ek olarak, kendisinin Claude Duthuit ve George F. Bass gibi sualt\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl isimleriyle meslek\u00ee ili\u015fkilerine ve an\u0131lar\u0131na dair akta\u00adr\u0131mlarda bulunulmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, \u00fclkemizin sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131n\u00addan sahip oldu\u011fu de\u011ferlerle ilintili d\u00fc\u015f\u00fcnceleri okuyucularla payla\u015f\u0131lmakta\u00add\u0131r. S\u00f6yle\u015finin sonundaysa, kendisiyle yollar\u0131 kesi\u015fmi\u015f ve de denizcilik arkeo\u00adlojisi konusunda ara\u015ft\u0131rma-\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ki\u015filer (genellikle akade\u00admis\u00adyenler, i\u015f adamlar\u0131 ve vak\u0131f \u00fcyeleri), ebediyete intikal eden Mustafa Vehbi Ko\u00e7 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini aktarmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Dokuzuncu b\u00f6l\u00fcmde, TINA<\/em> ba\u015fkan\u0131 O\u011fuz Aydemir<\/em> (268-301) ile 2013\u2019te ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiye yer verilmektedir. O. Aydemir\u2019e sorulan otuz \u00fc\u00e7 soru \u00f6zelinde, kendisinin denizcilik arkeolojisine ilgisinin ne zaman ve nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na, TINA<\/em>\u2019n\u0131n kurulu\u015f s\u00fcrecine, ama\u00e7lar\u0131na ve gelecekteki hedefleri\u00adne de\u011finilmektedir. Buna ek olarak O. Aydemir\u2019in ve ayn\u0131 zamanda TINA<\/em>\u2019n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi bilimsel yay\u0131nlar, projeler ve sergiler \u00fczerine de\u011ferlendirme\u00adlerde bulunulmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, \u00fclkemizin sahip oldu\u011fu sualt\u0131 materyal k\u00fclt\u00fcr kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n mevcut durumu ve bu kal\u0131nt\u0131lar\u0131n yerinde tespit edilip kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra muhafaza edilebilmesi hususunda O. Aydemir\u2019in g\u00f6\u00adr\u00fc\u015flerine yer verilmektedir. Di\u011fer taraftan, T\u00fcrkiye\u2019de sualt\u0131 kaz\u0131s\u0131 s\u00fcrd\u00fcren (\u00f6zellikle yabanc\u0131) ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n s\u0131kl\u0131kla maruz kald\u0131klar\u0131 tarihi eser ka\u00e7ak\u00e7\u0131\u00adl\u0131\u011f\u0131 su\u00e7lamalar\u0131 ve arkeolojik bat\u0131klara sahip karasular\u0131n\u0131n dal\u0131\u015f turizmine a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n yol a\u00e7abilece\u011fi k\u00fclt\u00fcrel tahribat gibi s\u0131kl\u0131kla g\u00fcndeme gelen ve tart\u0131\u015f\u0131lan g\u00fcncel meselelere yer verilmektedir. Son olarak bu b\u00f6l\u00fcmde, her a\u00e7\u0131dan olduk\u00e7a k\u0131ymetli bir sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 birikimine sahip T\u00fcrkiye\u2019de kapsaml\u0131 bir denizcilik-gemicilik tarihi m\u00fczesinin olmay\u0131\u015f\u0131na ya da makul seviyedeki donan\u0131ma veya te\u00e7hizata sahip konservasyon\/preservasyon labo\u00adratuvarlar\u0131n\u0131n bulunmay\u0131\u015f\u0131na dair tespit-g\u00f6zlemler ve detayl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Onuncu b\u00f6l\u00fcm, T\u00fcrkiye\u2019de bat\u0131k kaz\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ilk T\u00fcrk bilim insan\u0131 olarak \u00f6nemli projelerde imzas\u0131 bulunan ve ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bilimsel ara\u015ft\u0131r\u00admalar sonucunda olu\u015fturdu\u011fu (X-XIII. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131ndaki \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemi kapsayan) amphora <\/em>tipolojisi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f Nergis G\u00fcnsenin<\/em> (302-311) ile 2016 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi kapsamaktad\u0131r. Kendisine sorulan on iki soru \u00f6zelinde, N. G\u00fcnsenin\u2019in INA<\/em>, denizcilik arkeolo\u00adji\u00adsi ve George F. Bass ile tan\u0131\u015fma hik\u00e2yesi, Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi hak\u00adk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri, sualt\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndaki ge\u00e7mi\u015fine y\u00f6nelik tecr\u00fcbeleri\u00adnin yan\u0131nda gelece\u011fe dair planlar\u0131 da bahis konusu edilmektedir. Bu husus\u00adlara ek olarak, T\u00fcrkiye\u2019de bat\u0131k kaz\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ilk T\u00fcrk bilim insan\u0131 ola\u00adrak, kendisinin arkeolojik sahada ve akademik ortamda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckler, bu g\u00fc\u00e7l\u00fckleri a\u015fmak i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemleri ve ayr\u0131ca George F. Bass ile Frederick van Doorninck ba\u015fta olmak \u00fczere, \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131yla an\u0131\u00adlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi payla\u015f\u0131m\u0131nda bulunulmaktad\u0131r. Kendisine ayr\u0131lan b\u00f6\u00adl\u00fcm, N. G\u00fcnsenin\u2019in mesleki ve akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fu izlenimle sona ermektedir;<\/p>\n

\u201cArkeolojik kaz\u0131lar zordur. \u0130mk\u00e2n, zaman, sab\u0131r ister: en \u00f6nemlisi de cesaret ister. Bu kaz\u0131lar sualt\u0131ndaysa t\u00fcm bu fakt\u00f6rler en az iki\u00adye katlan\u0131r. Adalar etraf\u0131ndaki y\u0131llar s\u00fcren sualt\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda tek amac\u0131m bir kaz\u0131 ba\u015flatabilmekti. Az \u00f6nce anlatt\u0131\u011f\u0131m fakt\u00f6rlerden, imk\u00e2n hari\u00e7 hepsi vard\u0131 ama cesaret a\u011f\u0131r bast\u0131: bir avu\u00e7 gen\u00e7le Marmara Adas\u0131\u2019n\u0131n \u00c7amalt\u0131 Burnu b\u00f6lgesinde, XIII. y\u00fczy\u0131la tarihledi\u011fim bat\u0131\u011f\u0131 kazmaya ba\u015flad\u0131k<\/em>\u201d.<\/p>\n

On birinci b\u00f6l\u00fcmde, Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi\u2019nde on iki y\u0131l g\u00f6rev yapan, bu s\u00fcre\u00e7te bir\u00e7ok bat\u0131k kaz\u0131s\u0131na kat\u0131lan ve \u015fu an ise Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcni\u00adversitesi \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda Osmanl\u0131 D\u00f6nemi Sualt\u0131 K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131 ve Bat\u0131k Envanteri Projesi<\/em>\u2019ne ba\u015fkanl\u0131k eden Harun \u00d6zda\u015f<\/em> (312-335) ile 2015 senesinde ger\u00e7ek\u00adle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fi okuyucularla payla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. H. \u00d6zda\u015f\u2019a y\u00f6neltilen k\u0131rk iki soru \u00f6zelinde \u00f6ncelikle, kendisinin denizcilik arkeolojisiyle tan\u0131\u015fma hik\u00e2yesi\u00adne yer verilmekte, akabinde Bodrum Sualt\u0131 Arkeolojisi M\u00fczesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde edindi\u011fi ve alana \u00f6zg\u00fc bir \u00f6nem derecesine sahip meslek\u00ee g\u00f6zlem-g\u00f6r\u00fc\u015flerine de\u011finilmektedir. Ayr\u0131ca, kendisinin ilk sualt\u0131 kaz\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftir\u00addi\u00ad\u011fi Uluburun bat\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki an\u0131lar\u0131 ve g\u00f6zlemleri de bahis konusu edilmektedir. Bu hususlara ek olarak, uzunca bir s\u00fcredir \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etti\u011fi Sualt\u0131 K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131 ve Bat\u0131k Envanteri Projesi<\/em> \u00fczerine bilgilendir\u00admede de bulunulmaktad\u0131r. Son olarak, H. \u00d6zda\u015f\u2019\u0131n \u00fclkemizin sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik g\u00f6r\u00fc\u015flerine ve kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda yollar\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi ara\u015ft\u0131rmac\u0131larla aras\u0131ndaki meslek\u00ee yak\u0131nl\u0131k-an\u0131lara de\u011fi\u00adnil\u00admektedir.<\/p>\n

On ikinci b\u00f6l\u00fcmde, Ko\u00e7 Holding\u2019de uzun y\u0131llard\u0131r Ba\u015f Hukuk M\u00fc\u015faviri olarak g\u00f6rev yapmakta olan Kenan Y\u0131lmaz<\/em> (336-347) ile 2014\u2019te ger\u00e7ekle\u015ftiri\u00adlen s\u00f6yle\u015fi bulunmaktad\u0131r. K. Y\u0131lmaz\u2019a sorulan on iki soru \u00f6zelinde genel bir perspektifte, tecr\u00fcbeli bir avukat olarak mesle\u011fini icra etti\u011fi s\u0131rada denizcilik arkeolojisiyle nas\u0131l tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na, TINA<\/em> ile yollar\u0131n\u0131n ne zaman-ne \u015fekilde kesi\u015fti\u00ad\u011fine ve Anadolu k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 birikiminin zen\u00adginli\u011fine de\u011finilmektedir. Bunlara ek olarak, kendisinin George F. Bass ve de Claude Duthuit ba\u015fta olmak \u00fczere, denizcilik arkeolojisi camias\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen isimleriyle dostane ili\u015fkilerine ve an\u0131lar\u0131na yer verilmektedir. Son olarak TINA<\/em>\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki sualt\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na sundu\u011fu ve sunmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 kat\u00adk\u0131lar ile birlikte, vakf\u0131n gelece\u011fe y\u00f6nelik \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri de bahis konusu edilerek s\u00f6yle\u015fi sonland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

On \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, \u0130stanbul \u00dcniversitesi, Edebiyat Fak\u00fcltesi b\u00fcnyesinde bulunan Ta\u015f\u0131nabilir K\u00fclt\u00fcr Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma ve Onar\u0131m B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/em> ile yine bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki Sualt\u0131 K\u00fclt\u00fcr Kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 Koruma-Onar\u0131m Anabilim Dal\u0131<\/em>\u2019n\u0131n ba\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 e\u015f zamanl\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcren \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Ufuk Kocaba\u015f<\/em> (348-375) ile 2016 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi i\u00e7ermekte\u00addir. G\u00f6r\u00fc\u015fme g\u00fcndemi toplamda k\u0131rk \u00fc\u00e7 sorudan olu\u015fmaktad\u0131r. Kitab\u0131n tama\u00adm\u0131 dikkate al\u0131nacak oldu\u011funda, Cemal Pulak\u2019\u0131n s\u00f6yle\u015fi metnine ayr\u0131lan k\u0131s\u0131m\u00addan sonraki en kapsaml\u0131 ve geni\u015f i\u00e7erikli ikinci r\u00f6portaj metni Kocaba\u015f\u2019a aittir. S\u00f6yle\u015fide \u00f6zellikle; \u0130stanbul \u00dcniversitesi ad\u0131na ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc, Mar\u00admaray Projesi hafriyat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 esnas\u0131ndaki ke\u015ffi d\u00fcnya genelinde b\u00fcy\u00fck bir yank\u0131 uyand\u0131ran, buna mukabil kaz\u0131 raporlar\u0131 da merakla takip edilen ve toplamda otuz yedi gemi bat\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran Yenikap\u0131 Bat\u0131klar\u0131 Projesi<\/em>\u2019nin ge\u00e7mi\u015fi-\u00f6nemi hakk\u0131nda U. Kocaba\u015f ile g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulu\u00adnulmaktad\u0131r. Buna ek olarak, s\u00f6z konusu proje esnas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan ve mimari kal\u0131nt\u0131lar\u0131 Ge\u00e7 Antik\u00e7a\u011f – Orta\u00e7a\u011f\u2019a tarihlendirilen Theodosius Liman\u0131 \u00fczerine de bilgilendirmede bulunulmaktad\u0131r. Bu hususlar\u0131 takiben U. Koca\u00adba\u015f, gerek Yenikap\u0131\u2019da bulunan bat\u0131klardaki gemi omurgalar\u0131n\u0131n, gerek bu gemilerden ele ge\u00e7en arkeolojik objelerin gerekse de Theodosius Liman\u0131 kaz\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ula\u015f\u0131lan materyal k\u00fclt\u00fcr kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n muhafaza edilmesi, ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, sergilenmesi ve gelecek nesillere aktar\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz eden donan\u0131ml\u0131 bir denizcilik m\u00fczesinin \u00fclkemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan gereklili\u011fine de\u011finmektedir. Ayr\u0131ca, kendisinin George F. Bass, Nergis G\u00fcnsenin, O\u011fuz Al\u00adp\u00f6zen ve Cemal Pulak gibi ki\u015filerle aras\u0131nda ge\u00e7en an\u0131lar\u0131na, di\u011fer yandan da Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerine yer verilmektedir. S\u00f6y\u00adle\u015finin sonunda, kitaptaki di\u011fer akademisyenlerle de alt\u0131 \u00e7izilen ve tart\u0131\u015f\u0131\u00adlan terminoloji problemi \u00fczerinde durulmaktad\u0131r. Bu do\u011frultuda, Arke\u00adoloji literat\u00fcr\u00fcnde kabul g\u00f6ren Sualt\u0131 Arkeolojisi<\/em> teriminin s\u00f6z konusu alanda yap\u0131\u00adlan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tam olarak kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, bu minvalde alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tan\u0131mlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha uygun bir anlam i\u00e7eren Denizcilik Arkeolojisi<\/em> teri\u00adminin kullan\u0131lmas\u0131yla bu terminolojik karma\u015fan\u0131n giderilebilece\u011fine dair g\u00f6\u00adr\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunulmaktad\u0131r.<\/p>\n

On d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, t\u0131pk\u0131 Mustafa Vehbi Ko\u00e7 gibi bir sualt\u0131 sevdal\u0131s\u0131, ay\u00adr\u0131ca denizcilik arkeolojisi alan\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da \u00f6nde gelen ve daimi destek\u00e7ilerinden bir di\u011feri olan \u00fcnl\u00fc i\u015f adam\u0131 Jeff Hakko<\/em> (376-391) ile 2015 senesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi kapsamaktad\u0131r. S\u00f6yle\u015fi \u00f6zelinde J. Hakko\u2019ya yirmi iki soru y\u00f6neltilmektedir. S\u00f6z konusu sorular genelinde \u00f6nce\u00adlikle, J. Hakko\u2019nun denizcilik arkeolojisi ser\u00fcvenine ba\u015flama hik\u00e2yesine, akabinde TINA<\/em>\u2019n\u0131n y\u00f6netim kuruluna ne zaman ve ne \u015fekilde d\u00e2hil oldu\u011funa de\u011finilmektedir. Ayr\u0131ca, J. Hakko\u2019nun sualt\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rma projelerine kat\u0131lmas\u0131 sonucunda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemler, edindi\u011fi tecr\u00fcbeler ve sahip oldu\u011fu an\u0131lar hakk\u0131nda de\u011ferlendirmede bulunulmaktad\u0131r. Son olarak kendisinin, George F. Bass, Peter Throckmorton, Cemal Pulak ve Donald Frey gibi deniz\u00adcilik arkeolojisi camias\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen isimleriyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131ralara ek ola\u00adrak, Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi\u2019ne y\u00f6nelik g\u00f6zlemlerine yer verilmektedir.<\/p>\n

On be\u015finci b\u00f6l\u00fcm, INA<\/em>\u2019n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 halen s\u00fcrd\u00fcren ve ayn\u0131 zamanda denizcilik tarihine \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015f Tekta\u015f ve K\u0131z\u0131lburun gibi \u00f6nemli bat\u0131klar\u0131n kaz\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren Deborah Carlson<\/em> (392-401) ile 2016\u2019da ger\u00e7ekle\u015f\u00adtirilen s\u00f6yle\u015fiyi i\u00e7ermektedir. D. Carlson\u2019a y\u00f6neltilen dokuz soru \u00f6zelinde genel olarak, kendisinin denizcilik arkeolojisiyle tan\u0131\u015fma hik\u00e2yesine, akabin\u00adde s\u0131ras\u0131yla Bozburun, Tekta\u015f ve K\u0131z\u0131lburun gibi \u00f6nemli bat\u0131klardaki dal\u0131\u015f ve ara\u015f\u00adt\u0131rmalar\u0131 sonucunda edindi\u011fi g\u00f6zlemlerle tecr\u00fcbelere de\u011finilmektedir. Buna ek olarak, T\u00fcrkiye karasular\u0131n\u0131n sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ne denli de\u011ferli bir \u00e7al\u0131\u015fma sahas\u0131 oldu\u011fu hususunda g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunulmak\u00adtad\u0131r. Son olarak, ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc INA<\/em>\u2019n\u0131n gelecek y\u0131llarda ger\u00e7ekle\u015f\u00adtirmeyi planlad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar-projelerle ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131na ve erkeklerin egemen oldu\u011fu denizcilik arkeolojisi camias\u0131nda \u00f6nemli i\u015flere imza atm\u0131\u015f ba\u015far\u0131l\u0131 bir kad\u0131n denizcilik arkeolojisi uzman\u0131 olarak, gen\u00e7 kad\u0131n meslekta\u015fla\u00adr\u0131na y\u00f6nelik tavsiyelerine de\u011finilmektedir.<\/p>\n

On alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm, Konya Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc b\u00fcnyesinde Sualt\u0131 Arkeolojisi Anabilim Dal\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcni\u00adver\u00adsitelerde s\u00f6z konusu alan\u0131n kurumsalla\u015fmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden ve ayn\u0131 za\u00admanda d\u00fcnya genelinde b\u00fcy\u00fck bir yank\u0131 uyand\u0131ran \u0130znik G\u00f6l\u00fc Bazilikas\u0131\u2019n\u0131 bilim camias\u0131n\u0131n ilgisine sunan Mustafa \u015eahin<\/em> (402-419) ile 2016 y\u0131l\u0131nda ger\u00ad\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi i\u00e7ermektedir. M. \u015eahin\u2019e y\u00f6neltilen on sekiz soru \u00f6ze\u00adlin\u00adde \u00f6ncelikle kendisinin denizcilik arkeolojisi kariyerinin nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na ve ne \u015fekilde ilerledi\u011fine de\u011finilmektedir. Bunlara ek olarak M. \u015eahin, temel de\u00adnizcilik arkeolojisiyle ilgili meslek\u00ee ve akademik e\u011fitimin ba\u015fl\u0131ca esaslar\u0131na y\u00f6nelik g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini okuyucuyla payla\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, s\u00f6z konu\u00adsu disiplininin do\u011fru ya da hatal\u0131 alg\u0131lanmas\u0131na dair baz\u0131 \u00f6rnekler sunmakta\u00add\u0131r. Son olarak, Myndos antik kentindeki liman \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130znik G\u00f6\u00adl\u00fc\u2019nde ke\u015ffedilen bazilikaya y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00f6nc\u00fcl \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yer verilmektedir.<\/p>\n

On yedinci b\u00f6l\u00fcm, hem bir arkeolog, hem deniz ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n yeniden in\u015fa\u00ads\u0131\u00adna hem de bu alanda ger\u00e7ekle\u015ftirilen deneysel arkeoloji projelerine \u00f6nc\u00fc\u00adl\u00fck eden, ayn\u0131 zamanda da son derece tutkulu bir deniz sevdal\u0131s\u0131 Osman Erkurt<\/em> (420-435) ile 2013 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O. Er\u00adkurt\u2019a y\u00f6neltilen on yedi soru \u00f6zelinde \u00f6ncelikle, kendisinin tarihten g\u00fcn\u00fc\u00adm\u00fc\u00adze Anadolu k\u0131y\u0131lar\u0131nda seyr\u00fcsefer yapm\u0131\u015f bir\u00e7ok deniz ta\u015f\u0131t\u0131n\u0131n replikas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131na ve bu replikalar\u0131 a\u00e7\u0131k denizde \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan test etti\u011fine de\u011fi\u00adnilmektedir. Buna ek olarak, 360 Derece Tarih Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi<\/em>\u2019nin de ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcr\u00fcten O. Erkurt ile derne\u011fin ilk deneysel arkeoloji projesi say\u0131lan ve Uluburun a\u00e7\u0131klar\u0131nda M\u00d6 XIV. y\u00fczy\u0131lda batan geminin bir replikas\u0131 niteli\u00ad\u011fine sahip Uluburun 2 gemisinin tasar\u0131m-in\u015fa s\u00fcrecinin yan\u0131nda, test seferleri hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunulmaktad\u0131r. Bununla birlikte, yine kendisi\u00adnin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Ka\u015f karasular\u0131 a\u00e7\u0131klar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen Ka\u015f Sualt\u0131 Arkeo\u00adpark Projesi<\/em> hakk\u0131nda genel bir de\u011ferlendirmeye yer verilmektedir. Ayr\u0131ca, kendisinin ve derne\u011fin di\u011fer bir \u00f6nemli faaliyeti olan \u0130zmir Kay\u0131klar\u0131 Projesi<\/em>, ayr\u0131ca bu projenin kentin denizcilik k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve tarih bilincine katk\u0131lar\u0131 s\u00f6yle\u00ad\u015finin g\u00fcndeminde yer almaktad\u0131r. S\u00f6yle\u015fi, O. Erkurt\u2019un ve ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00add\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc derne\u011fin gelece\u011fe dair hedeflerinin-planlar\u0131n\u0131n ve t\u00fcm d\u00fcnya gene\u00adlinde kendi projelerine benzer \u00f6zelli\u011fe sahip projeler hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ile sonland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

On sekizinci b\u00f6l\u00fcm, 2000 y\u0131l\u0131ndan itibaren Limantepe kaz\u0131lar\u0131n\u0131n sualt\u0131 ara\u015f\u00adt\u0131rmalar\u0131n\u0131n bilimsel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ve arkeoloji alan\u0131nda yar\u0131m asr\u0131 a\u015fk\u0131n bir tecr\u00fcbe birikimine sahip Hayat Erkanal<\/em> (436-449) ile 2013 y\u0131\u00adl\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi kapsamaktad\u0131r. S\u00f6yle\u015fi \u00f6zelinde H. Erkanal\u2019a on yedi soru y\u00f6neltilmektedir. Bu sorular \u00f6zelinde genel olarak, H. Erkanal\u2019\u0131n elli y\u0131ldan daha uzun bir s\u00fcredir aral\u0131ks\u0131z olarak devam ettirdi\u011fi arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n detaylar\u0131na yer verilmektedir. Akabinde Limantepe\u2019de s\u00fcrd\u00fc\u00adr\u00fclen sualt\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucunda ula\u015f\u0131lan bat\u0131klara ve materyal k\u00fclt\u00fcr kal\u0131nt\u0131lar\u0131na de\u011finilmektedir. Bu hususlar\u0131n yan\u0131nda H. Erkanal, sualt\u0131ndaki arke\u00adolojik objelerin yerinde tespiti, uygun bir bi\u00e7imde muhafaza edilmesi ve detayl\u0131 olarak ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar ve yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f payla\u015f\u0131m\u0131nda bulunmakta ve b\u00f6ylelikle s\u00f6y\u00adle\u015fi sonland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

On dokuzuncu b\u00f6l\u00fcmde, Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi, Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Sualt\u0131 Ar\u00adke\u00adolojisi Anabilim Dal\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Hakan \u00d6niz<\/em> (450-463) ile 2016\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fi nakledilmektedir. S\u00f6yle\u015fi \u00f6zelinde H. \u00d6niz\u2019e yirmi \u00fc\u00e7 soru y\u00f6neltilmektedir. Sorular d\u00e2hilinde \u00f6ncelikle, arkeolog unvan\u0131yla akade\u00admik kariyerine ba\u015flamadan evvel profesyonel dalg\u0131\u00e7 s\u0131fat\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren H. \u00d6niz\u2019in denizcilik arkeolojisiyle ne zaman ve nas\u0131l tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair bilgilendirmede bulunulmaktad\u0131r. Akabinde, Antalya-Kemer\u2019de yer alan Sel\u00ad\u00e7uk \u00dcniversitesi Sualt\u0131 Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama<\/em> Merkezi<\/em> b\u00fcnyesinde ve ken\u00addisinin y\u00f6netiminde, Anadolu\u2019nun g\u00fcney k\u0131y\u0131lar\u0131 boyunca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sualt\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na de\u011finilmektedir. Son olarak, \u00fclkemizin denizcilik arkeolojisi bak\u0131m\u0131ndan mevcut durumu, stratejik \u00f6nemi ve gelecekteki de\u011feri bahse a\u00e7\u0131l\u00admakta, buna mukabil T\u00fcrk karasular\u0131ndaki sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n korun\u00admas\u0131 amac\u0131yla dal\u0131\u015fa yasak b\u00f6lgelerin olu\u015fturulmas\u0131 gibi \u00f6nlemlere ihtiya\u00e7 duyulup duyulmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Eserin sonunu te\u015fkil eden yirminci b\u00f6l\u00fcm, Japonya karasular\u0131nda ger\u00e7ek\u00adle\u015ftirilen Ertu\u011frul F\u0131rkateyni Bat\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na ba\u015fkanl\u0131k yapan Berta Lledo<\/em> (464-475) ile 2016 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6yle\u015fiyi ihtiva etmektedir. S\u00f6yle\u015fi \u00f6zelinde B. Lledo\u2019ya on \u00fc\u00e7 soru y\u00f6neltilmektedir ve bu sorular \u00f6zelin\u00adde \u00f6ncelikle B. Lledo\u2019nun denizcilik arkeolojine kar\u015f\u0131 duydu\u011fu ilginin nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na ve bu alan \u00fczerinde uzmanla\u015fmaya ne zaman karar verdi\u011fine de\u00ad\u011finilmektedir. Akabinde, denizcilik arkeolojisini daha yak\u0131ndan tan\u0131yabilmek ad\u0131na INA<\/em>\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda yer almas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, s\u00f6z konusu disiplin hakk\u0131nda edindi\u011fi \u00f6nc\u00fcl g\u00f6zlem ve tecr\u00fcbeler bahis konusu edilmek\u00adtedir. Ayr\u0131ca, B. Lledo\u2019nun bu \u00e7al\u0131\u015fmalar esnas\u0131nda ekip arkada\u015flar\u0131yla aras\u0131n\u00adda ge\u00e7en \u015fahsi ve meslek\u00ee an\u0131lar\u0131na yer verilmektedir. Bu hususlara ek olarak; kendisinin INA<\/em>, TINA<\/em> ve Bodrum Sualt\u0131 Arkeoloji M\u00fczesi gibi kurumlar hakk\u0131n\u00addaki de\u011ferlendirmeleri nakledilmekte ve T\u00fcrk karasular\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu sualt\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 \u00fczerine genel bir g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunulmaktad\u0131r. S\u00f6yle\u015fi, B. Lledo\u2019nun ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda 2007 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ve \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7er\u00e7evesinde 2016\u2019ya kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen Ertu\u011frul F\u0131rkateyni Projesi<\/em>\u2019nin ve bu proje d\u00e2hilinde g\u00f6sterime sunulan Ertu\u011frul Projesi: Japonya\u2019da Bir Osmanl\u0131 Gemisi<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 gezici serginin genel bir de\u011ferlendirmesiyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. B. Lledo, s\u00f6z konusu projenin ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini \u015fu ibaresiyle \u00f6zetle\u00adyerek s\u00f6yle\u015fisini sonland\u0131rmaktad\u0131r;<\/p>\n

\u201cErtu\u011frul bir T\u00fcrk gemisi, \u00f6yk\u00fcs\u00fc bar\u0131\u015f ve dostlu\u011fu temsil ediyor. Ta\u00adrihsel an\u0131s\u0131 100 y\u0131l\u0131n \u00fczerinde bir s\u00fcreden beri y\u0131ll\u0131k anma t\u00f6\u00adrenle\u00adriyle, k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimle ve uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fiyle korun\u00admu\u015ftur. Batt\u0131\u011f\u0131ndan beri bir\u00e7ok insan\u0131n ya\u015fam\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u00adm\u0131\u015f olan bir bat\u0131kt\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n bir ucundaki bu Japon k\u00f6y\u00fcndeki halk hobi olarak T\u00fcrk folkloru oynamaktad\u0131r. K\u00f6y\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu biraz T\u00fcrk\u00e7e bilir. \u0130ngilizceden daha fazla<\/em>\u201d.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma, inceleme alt\u0131na al\u0131nan b\u00f6l\u00fcmleri takip eden ve yazar Mehmet Bezdan<\/em> (476-477) hakk\u0131nda genel bir bilgilendirme sunan ek bir k\u0131s\u0131mla sona ermektedir. Son sayfaya ek olarak, arka kapakta yine yazar taraf\u0131ndan kayda al\u0131nm\u0131\u015f ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fiyle ilgili bir belgesel filmi i\u00e7eren DVD yer almakta\u00add\u0131r. Eser genel hatlar\u0131yla de\u011ferlendirilecek oldu\u011funda \u00f6ncelikle, denizcilik arkeolojisi disiplininin var olu\u015f ve geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinin \u00e7e\u015fitli sorular ve cevap\u00adlar \u00f6zelinde, detayl\u0131 bir bi\u00e7imde irdelendi\u011fi g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Bu minval \u00fczere, s\u00f6z konusu disiplinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki mevcudiyetinin \u00f6nde gelen pay\u00adda\u015f\u00adlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve de\u011ferlendirmeleri kimi zaman akademik, kimi zamansa pop\u00fcler bir perspektifte okuyucularla bulu\u015fturulmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle eser akademisyenlere ek olarak, deniz tutkunlar\u0131na, denizcilik arkeolojisi sevdal\u0131\u00adla\u00adr\u0131na ve di\u011fer merakl\u0131lara da hitap edebilen, olduk\u00e7a kolay anla\u015f\u0131labilir bir \u00fcslupla kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Eseri \u00f6nemli k\u0131lan di\u011fer bir \u00f6nemli husus ise, alan\u00addaki \u00f6nc\u00fcl ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 y\u00f6nlendiren akademisyenler d\u0131\u015f\u0131nda, farkl\u0131 meslek gruplar\u0131na mensup olmalar\u0131na ra\u011fmen denizcilik arkeolojisine can-\u0131 g\u00f6n\u00fcl\u00adden destek sunan ve \u00f6nemli katk\u0131larda bulunan s\u00fcngercilerin, i\u015f adamlar\u0131n\u0131n ve sanat\u00e7\u0131lar\u0131n da \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00e2hil edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Eser b\u00f6ylelikle disiplinler aras\u0131 bir perspektif kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Eserde; okuyucular\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7erisinde b\u0131rakan, kimi zaman g\u00fcl\u00fcmseten ki\u00admi zaman ise heyecanland\u0131ran ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye sevk eden, ayr\u0131ca nostaljik bir de\u011fere de sahip \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131lar okuyucularla payla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu ayr\u0131nt\u0131\u00adlara \u00f6rnek olu\u015fturabilecek ve g\u00f6ze \u00e7arpan detaylar \u015funlard\u0131r;<\/p>\n