{"id":3587,"date":"2018-01-27T16:36:32","date_gmt":"2018-01-27T14:36:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.libridergi.org\/2015-en\/trans-2015-en\/lbr-0149"},"modified":"2018-02-09T10:49:46","modified_gmt":"2018-02-09T08:49:46","slug":"lbr-0149","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2018-en\/lbr-0149","title":{"rendered":"Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk Devletlerinde Hanedan Evlilikleri"},"content":{"rendered":"<div class=\"one_fourth\"><figure class=\"image_styled image_fit_mobile\" style=\"width:177px;\">\n\t\t<div class=\"image_frame effect-zoom\"><div class=\"image_shadow_wrap\">\n\t\t<a data-fittoview=\"true\" class=\"image_size_medium lightbox\" title=\"\" href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/lbr.2018019.jpg\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/strikingr\/images\/3440_lbr.2018019-175.jpg\" data-thumbnail=\"3440\" \/><\/a>\n\t\t<\/div><\/div><\/figure>\u00a0<\/div>\n<div class=\"three_fourth last\"><h2>Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk Devletlerinde Hanedan Evlilikleri<\/h2>\n<h3>Ergin AYAN<\/h3>\n<div class=\"divider_line\"><\/div>\n<p><strong>ISBN:<\/strong> 9786052880050<br \/>\n<strong>Page:<\/strong> 223<br \/>\n<strong>Publication Date:<\/strong>\u00a02017<br \/>\n<strong>Location:<\/strong>\u00a0Ankara<br \/>\n<strong>Publisher: <\/strong>Gece Kitapl\u0131\u011f\u0131<\/p><\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<div class=\"two_third\"><div class=\"divider_line\"><\/div>\n<p><strong><em>LIBRI<\/em>\u00a0III (2017) 95-101<\/strong><br \/>\n<strong>DOI<\/strong>:\u00a010.20480\/lbr.2018019<br \/>\n<strong>Received Date<\/strong>: 16.01.2018 | <strong>Acceptance Date<\/strong>: 23.01.2018<br \/>\n<strong>Online Publication Date<\/strong>: 25.01.2018<br \/>\nCopyright \u00a9 Journal of Book Notices, Reviews and Translations,\u00a02018<\/p>\n<div class=\"divider_line\"><\/div><\/div>\n<div class=\"one_third last\"><div id=\"framed_box_1633a4280889a7c94bacd232fbcac827\" class=\"framed_box\">\n\t<div class=\"framed_box_content\">\n\t\t\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-45\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/pdf.jpg\" alt=\"pdf\" width=\"18\" height=\"18\" \/>\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/lbr.2018019.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Get PDF<\/strong><\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-46\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/references.jpg\" alt=\"references\" width=\"18\" height=\"18\" \/><strong>\u00a0<\/strong>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/lbr.2018019.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>View PDF<\/strong><\/a><\/p>\n<p><a href=\"#refs\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-44\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/info.jpg\" alt=\"info\" width=\"18\" height=\"18\" \/>\u00a0\u00a0<\/a><b><a href=\"#refs\">Citation<\/a><br \/>\n<\/b><\/p>\n\n\t\t<div class=\"framed_box_space\"><\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>E.\u00a0AYAN<em>, Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk Devletlerinde Hanedan Evlilikleri<\/em>. Ankara 2017. Gece Kitapl\u0131\u011f\u0131, 223 sayfa. ISBN: 9786052880050<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarih boyunca devletlerin ve toplumlar\u0131n siyasi g\u00fc\u00e7 elde etmek amac\u0131yla \u00e7e\u00ad\u015fitli devletlerle akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 kurmak i\u00e7in evlilik yoluna gittikleri bilinmekte\u00addir. Bunun en bariz \u00f6rneklerini de Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk devletlerinde g\u00f6rmekteyiz. Nitekim burada tan\u0131t\u0131lacak olan \u00e7al\u0131\u015fma uzmanlar ve konuya ilgi duyanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00d6ns\u00f6z<\/em> (7-11) k\u0131sm\u0131nda yazar, tarihsel ba\u011flamda T\u00fcrklerin sosyo-k\u00fclt\u00fcrel olarak en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinin aile yap\u0131lar\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtir. Yazar eseri yazma amac\u0131n\u0131n Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk devletlerinden olan Sel\u00e7uk\u00adlular, Irak Sel\u00e7uklular\u0131, Karahanl\u0131lar, Harezm\u015fahlar ve Gazneliler devletlerinin kurulu\u015flar\u0131ndan y\u0131k\u0131l\u0131\u015flar\u0131na kadar hanedan i\u00e7i veya d\u0131\u015f\u0131 evlilik meselelerini, bunlar\u0131n sosyal veya siyasal ama\u00e7 ve tesirlerini, hangi \u015fartlarda ger\u00e7ekle\u015ftiri\u00adlip, hangi yeni \u015fartlar\u0131 do\u011furduklar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak oldu\u011funu a\u00e7\u0131klar. <em>Giri\u015f<\/em>\u2019te (11-14) ise yazar, Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk devletleri olan B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular, Irak Sel\u00ad\u00e7uklular\u0131, Karahanl\u0131lar, Harezm\u015fahlar ve Gaznelilerde hanedan evliliklerine k\u0131\u00adsaca de\u011finirken ayn\u0131 zamanda bu evliliklerin sosyal ama\u00e7larla da ger\u00e7ek\u00adle\u015ftiril\u00addi\u011finin yan\u0131 s\u0131ra a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak siyasi ama\u00e7larla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgi verir. Bu \u015fekilde ba\u015flat\u0131lan eser, <em>B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular <\/em>(17-100), <em>Irak Sel\u00e7uklular\u0131<\/em> (105-128), <em>Karahanl\u0131lar<\/em> (133-147), <em>Harezm\u015fahlar <\/em>(151-184) ve <em>Gazneliler<\/em> (189-214) olarak be\u015f b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bu be\u015f b\u00f6l\u00fcmse, kendi i\u00e7inde s\u0131ralanm\u0131\u015f alt ba\u015fl\u0131klardan olu\u015fmakta ve \u00e7al\u0131\u015fma <em>Kaynak\u00e7a<\/em> (215-223) k\u0131sm\u0131yla sona ermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular <\/em>(17-100) isimli birinci b\u00f6l\u00fcm sekiz alt ba\u015fl\u0131ktan olu\u015f\u00admaktad\u0131r. <em>Tu\u011frul Bey<\/em> (17-29) ilk alt ba\u015fl\u0131kt\u0131r ve burada yazar, Tu\u011frul Bey\u2019in Sel\u00ad\u00e7uklu Devleti\u2019nin ilk h\u00fck\u00fcmdar\u0131 oldu\u011funu belirtmektedir. Akabinde, h\u00fc\u00adk\u00fcm\u00addarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devletin te\u015fekk\u00fcl etti\u011fi 1040 y\u0131l\u0131ndan 1063 y\u0131l\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar yirmi \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, Gaznelilerle yap\u0131lan ve Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nin kurulu\u00ad\u015funu simgeleyen Dandanakan Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonras\u0131nda Tu\u011frul Bey\u2019in Harezm \u00fczerine harekete ge\u00e7ip buray\u0131 fethetti\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Devam\u0131nda, Ha\u00adrezm\u015fah \u015eahmelik\u2019in kar\u0131s\u0131 Altuncan Hatun ile evlenmesi hakk\u0131nda bilgi vermektedir. <em>Alp Arslan<\/em> (30-32) ikinci alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaysa Alp Arslan\u2019\u0131n abisi S\u00fc\u00adleyman ile girdi\u011fi k\u0131sa s\u00fcren taht m\u00fccadelesini kazan\u0131p tahta \u00e7\u0131kmas\u0131na de\u011finilmektedir. Ayr\u0131ca, Tu\u011frul Bey\u2019in, veziri Amid\u00fclm\u00fck Kunduri\u2019nin mal ve m\u00fclklerine el koyup onu Merverrud\u2019a g\u00f6nderip hapse att\u0131rmas\u0131 s\u00fcreci akta\u00adr\u0131l\u00admaktad\u0131r. Sonras\u0131nda, Nizam\u00fclm\u00fclk\u2019\u00fcn B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devleti vezirli\u011fine atanmas\u0131 ve Alp Arslan\u2019\u0131n Tu\u011frul Bey\u2019le siyasi ama\u00e7lar g\u00fcd\u00fclerek evlendirilen Halifenin k\u0131z\u0131 Seyyide\u2019yi Ba\u011fdat\u2019a g\u00f6ndermesi ve Alp Arslan\u2019\u0131n bu hizmetine kar\u015f\u0131l\u0131k Ba\u011fdat\u2019ta ad\u0131na hutbe okutuldu\u011fundan bahsedilmektedir. Eserin <em>Sel\u00e7uklular ile Devam Eden \u0130zdiva\u00e7 S\u0131ras\u0131nda Ya\u015fanan \u00c7irkin Olay <\/em>(33-51) adl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda Alp Arslan\u2019\u0131n Harzem\u015fah\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 ile evlenerek akrabal\u0131k kurmak istedi\u011fi ve bunun i\u00e7in vezir Amid\u00fclm\u00fclk\u2019\u00fc vekil ilan edip Harzem\u00ad\u015fah\u2019\u0131n huzuruna g\u00f6nderdi\u011fi aktar\u0131l\u0131r. Takiben, Amid\u00fclm\u00fclk\u2019\u00fcn k\u0131z\u0131 Alp Ars\u00adlan\u2019a nik\u00e2hlamas\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f yolunda ya\u015fanan \u00e7irkin bir olay, Amid\u00fcl\u00adm\u00fclk\u2019\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve Alp Arslan\u2019\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu evlilikler hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Melik\u015fah <\/em>(52-70) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yazar, Alp Arslan\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011flu Melik\u015fah ad\u0131na Ba\u011fdat\u2019ta hutbe okutulmas\u0131, Melik\u015fah\u2019\u0131n evlilikleri, \u00f6l\u00fc\u00adm\u00fc ve e\u015fi Terken Hatun\u2019un o\u011flu Mahmud\u2019u tahta ge\u00e7irme m\u00fccadelesi hak\u00adk\u0131nda bilgi verir. Be\u015finci alt ba\u015fl\u0131k, <em>Mahmelek Hatun\u2019un \u0130zdivac\u0131<\/em>\u2019nda (71-87) Melik\u015fah\u2019\u0131n halifelikle olan akrabal\u0131k m\u00fcnasebetlerini daha da ileri g\u00f6t\u00fcrerek Abbasi Hilafeti\u2019ni kontrol alt\u0131nda tutmak i\u00e7in k\u0131z\u0131 Mahmelek Hatun\u2019u halife el-Muktedi Billah ile evlendirmesinden bahsedilir. <em>Berkyaruk <\/em>(88-90) alt ba\u015fl\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u00adda yazar, Halife el-Muktedi Biemrillah\u2019\u0131n \u00f6lmeden \u00f6nce, taht m\u00fccadele\u00adsini kazanan Berkyaruk\u2019un halifenin onaylamas\u0131 i\u00e7in saltanat men\u015furu ve tu\u011fray\u0131 halifeye g\u00f6ndermesi ve halifenin de men\u015furu okuyup sonra da tu\u011fra \u00e7ektirip onaylamas\u0131 hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Muhammed Tapar<\/em> (91-96) alt ba\u015fl\u0131\u00ad\u011f\u0131yla devam eden eserde yazar, Muhammed Tapar tahta \u00e7\u0131kmadan evvel Sel\u00e7uklu \u015fehzadesiyken Halife el-Mustazhir\u2019in ona olumlu bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u00addan bahseder. Akabinde, iki taraf aras\u0131ndaki bu dostlu\u011fun Muhammed Ta\u00adpar\u2019\u0131n Sel\u00e7uklu taht\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra da devam etti\u011fi ve bu dostlu\u011fu sa\u011flam bir zemine oturtmak i\u00e7in Muhammed Tapar\u2019\u0131n k\u0131z karde\u015fi Seyyide \u0130smet Hatun\u2019u Halife el-Mustazhir ile evlendirmesi hakk\u0131nda bilgi verilmekte\u00addir. Birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn son alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>Sancar <\/em>(97-100), Sultan Sancar\u2019\u0131n ye\u011feni ile giri\u015fti\u011fi m\u00fccadeleden dolay\u0131 ad\u0131na ancak 4 Eyl\u00fcl 1119\u2019da hutbe okuna\u00adbildi\u011fini, k\u0131z\u0131 Emire Hatun\u2019u halife el- M\u00fcster\u015fid ile evlendirerek akrabal\u0131k te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulundu\u011funu ve kendisinin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu evlilikleri konu al\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Irak Sel\u00e7uklular\u0131<\/em> (105-128) isimli ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilk alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>Irak Sel\u00e7uklu\u00adlar\u0131\u2019n\u0131n Kurulu\u015funu Pen\u00e7inleyen \u0130ki Evlilik<\/em>\u2019de (105-107) yazar, Sultan Muham\u00admed Tapar\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011flu Mahmud\u2019un B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 ilan edildi\u011fini aktar\u0131r. Akabinde, Sultan Muhammed Tapar\u2019\u0131n karde\u015fi Horasan Meliki Sancar\u2019\u0131n ye\u011feni Mahmud\u2019a kar\u015f\u0131 saltanat m\u00fccadelesine giri\u015fmesi, Sa\u00adva Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra taraflar aras\u0131nda bar\u0131\u015f ilan edilmesi ve Sultan Sancar\u2019\u0131n iki k\u0131z\u0131n\u0131 ye\u011feni Mahmud ile evlendirmesi hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Atabeg \u0130ldeniz ile Evlenen Dul Sel\u00e7uklu Melikesi: M\u00fcmine Hatun<\/em> (108-110) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, Sultan Mahmud\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011flu Davud\u2019un Hamedan\u2019da tahta \u00e7\u0131k\u00adt\u0131\u011f\u0131na de\u011finilmektedir. Akabinde, Sultan Davud\u2019un amcalar\u0131 Mesud ile Sel\u00ad\u00e7uk\u015fah\u2019\u0131n taht m\u00fccadelesine girmeleri \u00fczerine Azerbaycan\u2019a \u00e7ekilerek taht iddias\u0131ndan vazge\u00e7ti\u011fine de\u011finilir. Ayr\u0131ca, Sultan Sancar\u2019\u0131n, Muhammed Ta\u00adpar\u2019\u0131n di\u011fer o\u011flu I. Tu\u011frul\u2019u tahta \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, I. Tu\u011frul \u00f6ld\u00fckten sonra Irak Sel\u00ad\u00e7uk\u00adlular\u0131 taht\u0131na \u00e7\u0131kan karde\u015fi Sultan Mesud\u2019un onun dul kalan kar\u0131s\u0131 M\u00fc\u00admine Hatun\u2019u Azerbaycan Atabegi \u015eems\u00fcddin \u0130ldeniz ile evlendirmesini konu al\u0131r. <em>Mesud <\/em>(111-114) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaysa Sultan Mesud\u2019un tahta \u00e7\u0131kt\u0131ktan son\u00adra ye\u011feni Melik Davud\u2019u veliaht yap\u0131p, k\u0131z\u0131 Gevher Hatun ile evlendirmesi, Sul\u00adtan Mesud ile Meng\u00fcbars aras\u0131nda ya\u015fanan sava\u015f sonunda Meng\u00fcbars\u2019\u0131n esir edilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve Sultan Mesud\u2019un yapm\u0131\u015f oldu\u011fu evlilikler konu edinilmektedir. <em>Sultan Mesud-Halife H\u0131s\u0131ml\u0131\u011f\u0131 <\/em>(115-118) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yazar, Sultan Mesud devrinde Halife el-M\u00fcster\u015fid\u2019in yirmi d\u00f6rt B\u00e2t\u0131ni taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve yerine o\u011flu Ebu Ca\u2019fer el Mansur\u2019a, er-Ra\u015fid Billah lakab\u0131yla bey\u2019at edilmesi hakk\u0131nda bilgi vermektedir. Sonras\u0131nda er-Ra\u015fid\u2019in halifelik\u00adten azledilmesi ve t\u0131pk\u0131 babas\u0131 gibi onun da B\u00e2t\u0131niler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, er-Ra\u015fid\u2019den sonra el-Muktefi\u2019nin halife ilan edilmesi, Sultan Mesud\u2019un k\u0131z karde\u015fi Fat\u0131ma Hatun\u2019u el-Muktefi ile evlendirip akraba ba\u011f\u0131 kurarak ili\u015fkile\u00adrini geli\u015ftirmek istemesi \u00fczerine bilgi verir. <em>Melik\u015fah-S\u00fcleyman\u015fah-Muham\u00admed\u015fah <\/em>(119-122) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaysa Melik\u015fah, Muhammed\u015fah ve amcalar\u0131 S\u00fcleyman\u015fah\u2019\u0131n aralar\u0131ndaki y\u00f6netimi ele ge\u00e7irme m\u00fccadelesi ile \u00e7e\u015fitli siyasi entrikalardan bahsedilmektedir. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn son alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>Arslan\u015fah &#8211; II. Tu\u011frul <\/em>(123-128) \u00f6zelinde, S\u00fcleyman\u015fah\u2019tan sonra Irak Sel\u00e7uklular\u0131 taht\u0131na Sul\u00adtan Arslan\u015fah\u2019\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na de\u011finilir. Akabinde, Arslan\u015fah\u2019\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu evlilikler, Sultan Arslan\u015fah\u2019\u0131n vefat\u0131ndan sonra Atabeg Cihan Pehlivan\u2019\u0131n Sul\u00adtan Arslan\u015fah\u2019\u0131n yedi ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu II. Tu\u011frul\u2019u tahta \u00e7\u0131kar\u0131p onun ad\u0131na Irak Sel\u00e7uklular\u0131n\u0131 y\u00f6netmeye ba\u015flamas\u0131 ve II. Tu\u011frul\u2019un yapm\u0131\u015f oldu\u011fu evlilikler konu al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Karahanl\u0131lar <\/em>(133-147) isimli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilk alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>Karahanl\u0131lar ve Gazneliler<\/em> (133-141), onuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda Samaniler Devleti\u2019nin y\u0131k\u0131l\u00admaya y\u00fcz tuttu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla bu devletin h\u00e2kimiyet alanlar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131\u00adn\u0131n Karahanl\u0131lar ve Gazneliler gibi iki T\u00fcrk \u0130slam devleti aras\u0131nda \u00f6nemli bir mesele haline geldi\u011fine de\u011finilir. Akabinde; Gazneli Mahmud\u2019un Karahanl\u0131\u00adlar, Harezm\u015fahlar ve Ziyariler ile evlilikler ger\u00e7ekle\u015ftirerek bu devletlerle si\u00adyasi ili\u015fkiler kurma yoluna gitti\u011finden bahsedilir. <em>Karahanl\u0131lar &#8211; Sel\u00e7uklular<\/em> (142-147) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yazar, Karahanl\u0131lar ile Sel\u00e7uklular aras\u0131ndaki evlilik ili\u015f\u00adkilerini ba\u015flatan h\u00fck\u00fcmdar\u0131n Tu\u011frul Bey\u2019den sonra Sel\u00e7uklu taht\u0131na \u00e7\u0131kan Sultan Alp Arslan oldu\u011funa vurgu yapar. Son olarak, Karahanl\u0131lar ile Sel\u00e7uklu\u00adlar aras\u0131nda evlilikler yoluyla akrabal\u0131k kurulmas\u0131na ra\u011fmen zaman zaman si\u00adyasi ili\u015fkilerde gerginlik ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgi verir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Harezm\u015fahlar<\/em> (151-184) isimli d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilk alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>Harezm\u00ad\u015fahlar-Gazneliler <\/em>(153-155) \u00f6zelinde, Gazneli Mahmud\u2019un Harezm\u2019i itaat al\u00adt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na de\u011finilir. Bu ama\u00e7la k\u0131z karde\u015fi Hurrey-i Huttali\u2019yi Ha\u00adrezm\u2019deki Memuniler hanedan\u0131n\u0131n ikinci h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Ebu\u2019l-Has Ali ile evlendirdi\u011finden, 1015\u2019te Ebu\u2019l Has \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcnce de Hurre\u2019nin Sultan Mah\u00admud\u2019un izniyle Ebu\u2019l-Abbas Memun ile nik\u00e2hland\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilir. <em>Harezm\u00ad\u015fahlar &#8211; Irak Sel\u00e7uklular\u0131 <\/em>(156-157) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla devam eden eserde yazar, Irak Sel\u00e7uklu sultanlar\u0131n\u0131n Harezm\u015fahlardan k\u0131z almalar\u0131yla iki devlet aras\u0131n\u00adda siyasi ili\u015fkiler kuruldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Melike Terken Hatun <\/em>(158-159) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, Harezm\u015fah \u0130l Arslan\u2019\u0131n 17 Mart 1172 tarihinde \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne ve \u0130l Arslan\u2019\u0131n kar\u0131s\u0131 Melike Terken Hatun\u2019un k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flu Sultan\u015fah\u2019\u0131 Harezm taht\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na de\u011finilir. Akabinde, \u0130l Arslan\u2019\u0131n di\u011fer kar\u0131s\u0131ndan olan Teki\u015f ile Sultan\u015fah\u2019\u0131n taht m\u00fccadelesine giri\u015fti\u011fi ve bu m\u00fccadele sonucunda Sul\u00adtan\u015fah\u2019\u0131n ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131, Melike Terken Hatun\u2019unda yakalanarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczeri\u00adne bilgi verilir. <em>Harezm\u015fah Teki\u015f <\/em>(160-161) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaysa Horasan B\u00f6lge\u00adsi\u2019nde Ni\u015fabur Melikli\u011fi olarak ortaya \u00e7\u0131kan ve M\u00fc\u2019eyyed Ayaba\u2019n\u0131n kurmu\u015f oldu\u011fu hanedan\u0131n Harezm\u015fahlara engel te\u015fkil etti\u011fine vurgu yap\u0131l\u0131r. Sonra\u00ads\u0131nda, Sultan Teki\u015f\u2019in Ni\u015fabur\u2019u M\u00fc\u2019eyyed Ayaba\u2019n\u0131n torunu olan Sancar\u00ad\u015fah\u2019\u0131n elinden alarak, b\u00fcy\u00fck o\u011flu Nas\u0131reddin Melik\u015fah\u2019\u0131 Horasan niyabetine tayin etti\u011fi ve Sultan Teki\u015f\u2019in Sancar\u015fah\u2019\u0131n annesi ile evlendi\u011fi aktar\u0131l\u0131r. <em>Ha\u00adrezm\u015fah Teki\u015f-Kangl\u0131 M\u00fcnasebetleri ve Terken Hatun <\/em>(162-163) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u00adda yazar, Harezm\u015fah Teki\u015f\u2019in Kangl\u0131lar ile kurdu\u011fu m\u00fcnasebetler sonucunda Terken Hatun ile evlendi\u011fini ve bu evlilikten sonra Kangl\u0131lar\u0131n Harezm toprak\u00adlar\u0131na kitleler halinde, b\u00fct\u00fcn aile efrad\u0131 ve hayvanlar\u0131yla gelip yerle\u015ftiklerini ele al\u0131r. <em>Teki\u015f\u2019in \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 Evlendirmesi <\/em>(164-165) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, Mazende\u00adran h\u00e2kimi \u0130sfehbed H\u00fcsam\u00fcddevle Erde\u015fir ile Harezm\u015fah\u2019\u0131n ili\u015fkilerinin son derece iyile\u015fti\u011finden ve \u0130sfehbed\u2019in Harezm\u015fah Teki\u015f\u2019in k\u0131z\u0131 ile evlendi\u011finden bahsedilmektedir. <em>Harezm\u015fah Muhammed <\/em>(166) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Harezm Teki\u015f zaman\u0131nda Mazenderan h\u00e2kiminin Sultan\u2019\u0131n k\u0131z\u0131yla evlenmesinin taraflar aras\u0131nda ili\u015fkileri kuvvetlendirdi\u011fi, Teki\u015f\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra tahta o\u011flu Ha\u00adrezm\u015fah Muhammed\u2019in ge\u00e7ti\u011fi ve bu s\u0131rada Mazendera\u2019n\u0131n i\u00e7 i\u015flerinin kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu \u00fczerine bilgi verir. <em>Karahanl\u0131 Osman Han\u2019\u0131n Terken Hatun\u2019un Torunu ile \u0130zdivac\u0131 <\/em>(167-171) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, Karah\u0131taylar\u0131n Harezm \u00fczerindeki bask\u0131la\u00adr\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131, Karahanl\u0131 h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Osman Han\u2019\u0131n kendi devletini korumak i\u00e7in \u00f6nce Karah\u0131taylarla sonra da Harezm\u015fahlarla anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve de Harezm\u015fah Muhammed\u2019in k\u0131z\u0131 Han Sultan\u2019\u0131 Karahanl\u0131 h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Osman Han ile evlen\u00addirdi\u011fi bahsedilmektedir. <em>Karah\u0131taylar ile Siyasi \u0130li\u015fkiler<\/em> (172) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u00addaysa Harezm\u015fah Muhammed\u2019in gayretleriyle Nayman h\u00fck\u00fcmdar\u0131 K\u00fc\u00e7l\u00fck taraf\u0131ndan esir edilen Gur Han\u2019\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Mo\u00ad\u011follar\u0131n Harezm\u015fah K\u0131zlar\u0131yla Evlilikleri<\/em> (173-176) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yazar, Karah\u0131\u00adtay-Harezm \u00e7eki\u015fmesinden sonra Mo\u011follar\u0131n Harezm\u2019i istila edip ba\u015fkent G\u00fcrganc\u2019\u0131 ele ge\u00e7irmesi ve Harezm\u015fah Muhammed\u2019in hastalanarak \u00f6lmesi hakk\u0131nda bilgi verir. Akabinde, Harezm\u015fah Muhammedin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hepsi\u00adnin \u0130lal\u2019\u0131n tesliminde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, sadece en k\u00fc\u00e7\u00fckleri olan Kamac\u0131\u015fah\u2019\u0131n hayatta kald\u0131\u011f\u0131 daha sonra onun da Cengiz Han\u2019\u0131n emriyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve Cengiz Han\u2019\u0131n Harezm\u015fah Muhammed\u2019in k\u0131zlar\u0131n\u0131n her birisini kendi adamla\u00adr\u0131na verdi\u011fi hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Harezm\u015fah Celaleddin<\/em> (177-184) son alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Harezm\u015fah Celaleddin\u2019in babas\u0131 Harezm\u015fah Muhammed\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00adden sonra ba\u015fkent G\u00fcrgen\u00e7\u2019e d\u00f6nmesi, fakat Mo\u011follar\u0131n takibi ve h\u00fccum\u00adlar\u0131ndan dolay\u0131 Hindistan\u2019a ka\u00e7mas\u0131 hakk\u0131nda aktar\u0131mlar i\u00e7erir. Akabinde, Kirman\u2019da tutunmak isteyen Kirman h\u00e2kimi Barak Hacib\u2019in k\u0131z\u0131n\u0131 Harezm\u015fah Celaleddin ile evlendirdi\u011fi, Sind Nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda Harezm\u015fah Celaleddin\u2019in Mo\u00ad\u011follara yenilgisinden sonra ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131, Delhi h\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u015eems\u00fcddin \u0130ltutmu\u015f\u2019un Kabaca ve onlar\u0131n m\u00fcttefiki olan Hind hakimleri\u2019nin Celaleddin Harezm\u015fah\u2019a kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7ti\u011fi \u00fczerine bilgi vermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Gazneliler<\/em> (189-214) isimli be\u015finci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilk alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>Mahmud <\/em>(192-194), Gazneli Sultan Mahmud\u2019un yeti\u015fmi\u015f oldu\u011fu Samaniler muhitinin etki\u00adsiyle ya\u015fam\u0131 boyunca gaza ve cihada y\u00f6nelmesini, onun Karahanl\u0131lar, Ha\u00adrezm\u00ad\u015fahlar ve Ziyariler ile evlilikler ger\u00e7ekle\u015ftirerek bu devletlerle siyasi ili\u015fki\u00adler kurma yoluna gitmesini konu al\u0131r. <em>Sultan Mesud <\/em>(195-199) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u00addaysa, Gazneli Mahmud\u2019un \u00f6lmeden \u00f6nce h\u00e2kim oldu\u011fu \u00fclkeleri iki b\u00fcy\u00fck o\u011flu Muhammed ve Mesud aras\u0131nda taksim etti\u011fine, fakat bu taksimde adaletsiz davrand\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131l\u0131r. Sonras\u0131nda, Sultan Mesud\u2019un karde\u015fine kar\u015f\u0131 giri\u015fece\u011fi m\u00fccadele i\u00e7in bat\u0131 b\u00f6lgesine (kendisine ba\u011fl\u0131) \u0130sfahan h\u00e2kimi Kakuyilerden Ala\u00fcddevle Muhammed b. D\u00fc\u015fmenziyar\u2019\u0131 \u0130sfahan\u2019da vekil ola\u00adrak b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131ndan, Gazneliler ile Sel\u00e7uklular\u0131n Nesa\u2019da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldikle\u00adrinden ve sava\u015f sonunda Sel\u00e7uklular\u0131n ma\u011flup oldu\u011fundan bahsedilmekte\u00addir. <em>Mesud\u2019un O\u011flunu Evlendirmesi <\/em>(200-201) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla devam eserde yazar, Sultan Mesud\u2019un siyasi ili\u015fkilerini evlilik ba\u011f\u0131 ile kuvvetlendirmek i\u00e7in o\u011flunu Karahanl\u0131 h\u00fck\u00fcmdar\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131yla evlendirmesi hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Mesud\u2019un \u00d6l\u00fcm\u00fc <\/em>(202) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yazar, Sultan Mesud\u2019un babas\u0131n\u0131n \u00e2deti \u00fczerine Hindistan\u2019da k\u0131\u015flamak \u00fczere yola \u00e7\u0131kmas\u0131ndan ve Sultan Mesud\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bahsetmektedir. <em>Mevdud <\/em>(203-204) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Sultan Mesud\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011fullar\u0131 aras\u0131nda taht m\u00fccadelesi ya\u015fanmas\u0131 ve m\u00fccadele\u00adyi Mevdud\u2019un kazan\u0131p Gazne Sultan\u0131 olu\u015fu \u00fczerine bilgi verir. <em>II. Mesud <\/em>(204) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaysa yazar, Sultan Mevdud\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011flu II. Me\u00adsud\u2019un Gazne Sultan\u0131 oldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi vermektedir. <em>Baha\u00fc\u2019d-Devle Ali <\/em>(204-205) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaysa yazar, Sultan Mevdud\u2019un saltanat\u0131 ele ge\u00e7irdikten sonra amcas\u0131 Abd\u00fcrre\u015fid\u2019i kalede hapsetti\u011fi ve Abd\u00fcrre\u015fid\u2019in kaleden kurtu\u00adlup Gazne\u2019ye y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz bir \u015fah\u0131s olan Sultan Ali\u2019nin Abd\u00fcrre\u015fid kar\u00ad\u015f\u0131s\u0131nda tutunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu al\u0131r. <em>Abd\u00fcrre\u015fid <\/em>(205-206) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Mevdud\u2019un k\u0131z karde\u015fini Tu\u011frul Nazan ad\u0131 verilen bir k\u00f6leyle evlendirmesi ve Tu\u011frul Na\u00adzan\u2019\u0131n Abd\u00fcrre\u015fid\u2019in arzusu olmadan onun kar\u0131s\u0131 ile zorla evlendi\u011finden bah\u00adsetmektedir. <em>Ferruhzad <\/em>(206) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yazar, Ferruhzad\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmdar\u00adl\u0131\u011f\u0131ndan ve alt\u0131 y\u0131l h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fckten sonra 3 Nisan 1059 tarihinde \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bahsetmektedir. <em>\u0130brahim <\/em>(207-209) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, Ferruhzad\u2019dan sonra karde\u015fi \u0130brahim b. Mesud\u2019un saltanata ge\u00e7mesi ve Sultan \u0130brahim\u2019in Sel\u00e7uklularla olan \u00e7eki\u015fmeleri evlilik yoluyla d\u00fczeltmesi hakk\u0131nda bilgi verir. <em>Arslan\u015fah <\/em>(209-212) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaysa, Sultan \u0130brahim\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011flu III. Me\u00adsud\u2019un onun yerine tahta ge\u00e7ti\u011finden, III. Mesud\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonraysa o\u011fullar\u0131 \u015eir\u015fad ve Arslan\u015fah aras\u0131nda ya\u015fanan \u00e7eki\u015fmeden bahsedilmektedir. <em>Behram\u015fah <\/em>(212-213) alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, Behram\u015fah\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 ve onun h\u00fc\u00adk\u00fcm\u00addarl\u0131\u011f\u0131 esnas\u0131nda Gur Devleti\u2019nde saltanat m\u00fccadelesinin ba\u015flamas\u0131 ve de Behram\u015fah\u2019\u0131n Kutbeddin Muhammed ile k\u0131z karde\u015fini evlendirmesi \u00fcze\u00adrine bilgi verir. <em>H\u00fcsrev\u015fah ve H\u00fcsrevmelik <\/em>(213-214) isimli son alt ba\u015fl\u0131kta, Behram\u015fah\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011flu H\u00fcsrev\u015fah\u2019\u0131n tahta ge\u00e7ti\u011finden, Gurlu\u00adlar\u0131n h\u00e2kimiyet sahalar\u0131n\u0131 geni\u015fleterek Gaznelilere ait \u015fehirleri ele ge\u00e7irdi\u011fin\u00adden, H\u00fcsrev\u015fah\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden ve H\u00fcsrevmelik\u2019in son Gazne h\u00fck\u00fcmdar\u0131 oldu\u00ad\u011fundan bahsedilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonu\u00e7 olarak eserde, Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk devletlerindeki hanedan evliliklerinin nas\u0131l ve ne ama\u00e7la ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi konu al\u0131n\u0131rken ayn\u0131 zamanda d\u00f6nemin siyasi olaylar\u0131na da yer verilmektedir. Hanedanlar aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen evli\u00adliklerin \u00f6rf, adet ve geleneklere ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bu ba\u011f\u00adlamda eser konuyla ilgili \u00e7al\u0131\u015fma yapacaklar i\u00e7in ba\u015fvurulmas\u0131 gereken \u00f6nem\u00adli bir kaynakt\u0131r.<\/p>\n<div class=\"one_half\"><p><strong>Akdeniz \u00dcniversitesi<br \/>\nAkdeniz Uygarl\u0131klar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc<br \/>\n<\/strong><\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: right;\"><div class=\"one_half last\"><p style=\"text-align: right;\"><strong>K\u00fcbra AYDIN (MA)<\/strong><br \/>\n<strong>kubbraaydin@gmail.com<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<div class=\"divider_padding\"><\/div>\n<p><a name=\"refs\"><\/a><div class=\"tabs_container\"><ul class=\"tabs\"><li><a href=\"#\">Citation<\/a><\/li><li><a href=\"#\">Link<\/a><\/li><\/ul><div class=\"panes\"><div class=\"pane\"><p>K. Ayd\u0131n, <em>Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk Devletlerinde Hanedan Evlilikleri. <\/em>Yazar: E. Ayan, <em>Libri<\/em> IV (2018) 95-101. DOI: 10.20480\/lbr.2018019<\/p><\/div><div class=\"pane\"><p>Permanent Connection Link: <a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2018-en\/lbr-0149\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2018-en\/lbr-0149<\/a><\/p><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E.\u00a0AYAN, Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk Devletlerinde Hanedan Evlilikleri. Ankara 2017. Gece Kitapl\u0131\u011f\u0131, 223 sayfa. ISBN: 9786052880050 Tarih boyunca devletlerin ve toplumlar\u0131n siyasi g\u00fc\u00e7 elde etmek amac\u0131yla \u00e7e\u00ad\u015fitli devletlerle akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 kurmak i\u00e7in evlilik yoluna gittikleri bilinmekte\u00addir. Bunun en bariz \u00f6rneklerini de Orta\u00e7a\u011f T\u00fcrk devletlerinde g\u00f6rmekteyiz. Nitekim burada tan\u0131t\u0131lacak olan \u00e7al\u0131\u015fma uzmanlar ve konuya ilgi duyanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3440,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[128,129],"tags":[],"class_list":["post-3587","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2018-en","category-booknotice-18-en"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3587"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3587\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3440"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}