{"id":3344,"date":"2017-12-24T22:03:18","date_gmt":"2017-12-24T20:03:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.libridergi.org\/2015-en\/trans-2015-en\/lbr-0124"},"modified":"2018-01-17T09:19:21","modified_gmt":"2018-01-17T07:19:21","slug":"lbr-0124","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2017-en\/lbr-0124","title":{"rendered":"\u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u043e\u0435 \u0418\u0437\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 \u041f\u043e\u0434\u0440\u043e\u0431\u043d\u043e\u0433\u043e \u041e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0414\u0435\u043b \u0418\u043c\u0430\u043c\u0430 \u0428\u0430\u043c\u0438\u043b\u044f"},"content":{"rendered":"<div class=\"one_fourth\"><figure class=\"image_styled image_fit_mobile\" style=\"width:177px;\">\n\t\t<div class=\"image_frame effect-zoom\"><div class=\"image_shadow_wrap\">\n\t\t<a data-fittoview=\"true\" class=\"image_size_medium lightbox\" title=\"\" href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/lbr.2017042.jpg\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/strikingr\/images\/3142_lbr.2017042-175.jpg\" data-thumbnail=\"3142\" \/><\/a>\n\t\t<\/div><\/div><\/figure><\/div>\n<div class=\"three_fourth last\"><h2><em>\u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u043e\u0435 \u0418\u0437\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 \u041f\u043e\u0434\u0440\u043e\u0431\u043d\u043e\u0433\u043e \u041e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0414\u0435\u043b \u0418\u043c\u0430\u043c\u0430 \u0428\u0430\u043c\u0438\u043b\u044f<\/em><\/h2>\n<h3>\u0410\u0431\u0434\u0443\u0440\u0430\u0445\u043c\u0430\u043d \u0430\u043b-\u0413\u0430\u0437\u0438\u0433\u0443\u043c\u0443\u043a\u0438<\/h3>\n<div class=\"divider_line\"><\/div>\n<p><strong>ISBN:<\/strong><br \/>\n<strong>Page:<\/strong>\u00a0316<br \/>\n<strong>Publication Date:<\/strong>\u00a02002<br \/>\n<strong>Location:<\/strong> \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430<br \/>\n<strong>Publisher:\u00a0<\/strong><\/p><\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<div class=\"two_third\"><div class=\"divider_line\"><\/div>\n<strong><em>LIBRI<\/em>\u00a0III (2017) 505-510<\/strong><br \/>\n<strong>DOI<\/strong>:\u00a010.20480\/lbr.2017042<br \/>\n<strong>Received Date<\/strong>: 02.12.2017 | <strong>Acceptance Date<\/strong>: 21.12.2017<br \/>\n<strong>Online Publication Date<\/strong>: 24.12.2017<br \/>\nCopyright \u00a9 Journal of Book Notices, Reviews and Translations, 2017<\/p>\n<div class=\"divider_line\"><\/div><\/div>\n<div class=\"one_third last\"><div id=\"framed_box_a10b7d2562830025214d21184cb30f33\" class=\"framed_box\">\n\t<div class=\"framed_box_content\">\n\t\t\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-45\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/pdf.jpg\" alt=\"pdf\" width=\"18\" height=\"18\" \/>\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/lbr.2017042.pdf\"><strong>Get PDF<\/strong><\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-46\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/references.jpg\" alt=\"references\" width=\"18\" height=\"18\" \/><strong>\u00a0<\/strong>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/lbr.2017042.pdf\"><strong>View PDF<\/strong><\/a><\/p>\n<p><a href=\"#refs\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-44\" src=\"http:\/\/journal.phaselis.org\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/info.jpg\" alt=\"info\" width=\"18\" height=\"18\" \/>\u00a0\u00a0<\/a><b><a href=\"#refs\">Citation<\/a><br \/>\n<\/b><\/p>\n\n\t\t<div class=\"framed_box_space\"><\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u0410\u0431\u0434\u0443\u0440\u0430\u0445\u043c\u0430\u043d \u0430\u043b-\u0413\u0430\u0437\u0438\u0433\u0443\u043c\u0443\u043a\u0438, <em>\u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u043e\u0435 \u0418\u0437\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 \u041f\u043e\u0434\u0440\u043e\u0431\u043d\u043e\u0433\u043e \u041e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0414\u0435\u043b \u0418\u043c\u0430\u043c\u0430 \u0428\u0430\u043c\u0438\u043b\u044f<\/em>. \u041a\u0430\u043b\u0443\u0433\u0430 1281 \u041d (Hulasat At-Tafsil An Ahval Al-\u0130mam \u015eamuyl), \u041f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434 \u0441 \u0430\u0440\u0430\u0431\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e, \u0432\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435, \u043a\u043e\u043c\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0438\u0438 \u0438 \u0443\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b\u0438 \u041d.\u0410. \u0422\u0430\u0433\u0438\u0440\u043e\u0432\u043e\u0439, \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430, 2002. \u0418\u0437\u0434. \u00ab\u0412\u043e\u0441\u0442\u043e\u0447\u043d\u0430\u044f \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u00bb \u0420\u0410\u041d, 316 sayfa.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00ad<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eeyh \u015eamil, Kafkasya \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin sembol\u00fc olarak, sadece Kafkas\u00adya\u2019da de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Osmanl\u0131 \u00fclkesi ve di\u011fer \u0130slam toplumlar\u0131nda da b\u00fcy\u00fck bir \u00fcn ve sayg\u0131ya nail olmu\u015f ve Kafkasya tarihinin m\u00fcmtaz bir \u015fahsiyeti olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar bu \u00f6zelli\u011fini yitirmeden ya\u015famay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Ay\u00adr\u0131ca, \u015eamil bilindi\u011fi \u00fczere, Rus subay, b\u00fcrokrat ve \u00c7ar \u00fczerinde de b\u00fcy\u00fck sayg\u0131 uyand\u0131rm\u0131\u015f olan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tarihsel \u015fahsiyettir. Nitekim \u015eamil yakaland\u0131ktan sonra kendisi Rusya\u2019da bir esirden ziyade misafir gibi kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve bu kim\u00adseler nezdinde b\u00fcy\u00fck sayg\u0131 uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eamil teslim oldu\u011fu s\u0131rada ve sonras\u0131nda Rus asker ve devlet adamlar\u0131 ta\u00adraf\u0131ndan olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f ve kendisine bir esir gibi de\u011fil misa\u00adfir gibi davran\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Knez Baryatinkiy, \u0130mam \u015eamil teslim olduktan sonra, onu ilk \u00f6nce Tiflis\u2019e daha sonra ise Harkov\u2019a g\u00f6ndermi\u015f ve nihayet \u00c7ar II. Ale\u00adks\u00adandr\u2019\u0131n emri ile \u00c7ar\u2019\u0131n bu s\u0131rada bulundu\u011fu \u00c7uguyev\u2019e getirilmi\u015fti. \u00c7ar burada \u015eamil\u2019i kucaklam\u0131\u015f ve hatta onu \u00f6pm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu arada \u00c7ar \u015eamil\u2019in ya\u015fayaca\u011f\u0131 yer olarak da Kaluga\u2019y\u0131 belirledi ve \u015eamil bir m\u00fcddet burada ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hayat\u0131 ve m\u00fccadelesi efsanele\u015fmi\u015f olan bu kadar \u00f6nemli bir tarihsel \u015fah\u00adsiyete ili\u015fkin elbette ki b\u00fct\u00fcn bilgi ve kaynaklar b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemi haizdir. \u0130\u015fte bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131za konu olan \u201c\u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u043e\u0435 \u0418\u0437\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 \u041f\u043e\u0434\u0440\u043e\u0431\u043d\u043e\u0433\u043e \u041e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0414\u0435\u043b \u0418\u043c\u0430\u043c\u0430 \u0428\u0430\u043c\u0438\u043b\u044f. \u041a\u0430\u043b\u0443\u0433\u0430 1281 \u041d (Hulasat At-Tafsil An Ahval Al-\u0130mam \u015eamuyl)\u201d isimli eser, \u015eeyh \u015eamil\u2019in damad\u0131 Abdurrahman Al-Gazigumuk taraf\u0131ndan \u015eeyh \u015eamil\u2019in yan\u0131nda ya\u015farken Kaluga\u2019da Arap\u00e7a kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olan hat\u0131rat\u0131n\u0131n Rus\u00e7a\u2019ya terc\u00fcmesi ve Arap\u00e7a t\u0131pk\u0131bas\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. El yazma eserin Rus\u00e7a terc\u00fcmesi ve bu eserin yay\u0131ma haz\u0131rlanmas\u0131 N. A. Tagiro\u00adva taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Abdurrahman Al-Gazigumuk\u2019un hat\u0131rat t\u00fcr\u00fcndeki bu el yazma eseri \u015eeyh \u015eamil\u2019in esir edilmesinden Rusya\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6ne\u00admi de ayd\u0131nlatan \u00f6nemli bir ilk kaynak niteli\u011findedir. Zira bu s\u00fcrece bizzat kendisi \u015eamil\u2019in yan\u0131nda tan\u0131kl\u0131k etmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Abdurahman Al-Gazigumuki\u2019nin kaleme alm\u0131\u015f oldu\u011fu Arap\u00e7a yaz\u0131lm\u0131\u015f olan hat\u0131rat t\u00fcr\u00fcndeki eser 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n 20\u201350. y\u0131llar\u0131nda Kafkasya\u2019n\u0131n Kuzey Do\u011fu halklar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131n\u0131n lideri \u0130mam \u015eamil i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015f\u00adt\u0131r. Kaluga\u2019da birka\u00e7 y\u0131l ya\u015fayan el yazmas\u0131n\u0131n yazar\u0131 Abdurrahman al-Gazigu\u00admuki, \u0130mam \u015eamil\u2019in Kafkasya\u2019daki son d\u00f6nem faaliyetleri ve esir edilmesi ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda olduk\u00e7a detayl\u0131 bilgiler vermektedir. Eserde \u015eamil ve ailesi\u00adnin Rusya\u2019ya gelmeleri ve Kaluga\u2019daki ya\u015famlar\u0131 ve ayr\u0131ca eser d\u00f6nemin Sank-Petersburg ve Kaluga \u015fehirlerinin y\u00fcksek z\u00fcmresi ve bu z\u00fcmrenin \u00fcnl\u00fc esir \u015eamil ile olan ili\u015fkisi hakk\u0131nda da \u00f6nemli bilgiler i\u00e7ermektedir. \u00c7eviri Rus Bilimler Akademisi Sankpetersburg Do\u011fu \u0130limleri Enstit\u00fcs\u00fc Elyazmalar\u0131 \u015fube\u00adsindeki n\u00fcshadan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A. Tagirova taraf\u0131ndan yay\u0131ma haz\u0131rlanan eser on ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda olu\u015ftu\u00adrul\u00admu\u015ftur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0410\u0431\u0434\u0443\u0440\u0430\u0445\u043c\u0430\u043d \u0438\u0437 \u0413\u0430\u0437\u0438\u0433\u0443\u043c\u0443\u0445\u0430 \u0438 \u0435\u0433\u043e \u0441\u043e\u0447\u0438\u043d\u0435\u043d\u0438\u0435 \u00ab\u0425\u0443\u043b\u0430\u0441\u0430\u0442 \u0430\u0442-\u0442\u0430\u0444\u0441\u0438\u043b \u0430\u043d \u0430\u0445\u0432\u0430\u043b \u0430\u043b-\u0438\u043c\u0430\u043c \u0428\u0430\u043c\u0443\u0439\u043b\u00bb (ss. 5-42); \u0425\u0443\u043b\u0430\u0441\u0430\u0442 \u0430\u0442-\u0442\u0430\u0444\u0441\u0438\u043b \u0430\u043d \u0430\u0445\u0432\u0430\u043b \u0430\u043b-\u0438\u043c\u0430\u043c \u0428\u0430\u043c\u0443\u0439\u043b (43-145); \u041a\u043e\u043c\u0430\u043d\u0442\u0430\u0440\u0438\u0438 (145-171); \u0421\u043f\u0438\u0441\u043e\u043a \u0441\u043e\u043a\u0440\u0430\u0449\u0435\u043d\u0438\u0439 (ss. 171-172); \u041b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430 (ss.172-178); \u0423\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b \u0438\u043c\u0435\u043d (ss. 178-185); \u0423\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b \u0433\u0435\u043e\u0433\u0440\u0430\u0444\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u0439 (ss. 185-190); \u0421\u043b\u043e\u0432\u0430\u0440\u044c \u0442\u0435\u0440\u043c\u0438\u043d\u043e\u0432 \u0438 \u0437\u0430\u0438\u043c\u0441\u0442\u0432\u043e\u00ad\u0432\u0430\u043d\u043d\u044b\u0445 \u0441\u043b\u043e\u0432 (190-193); \u041f\u0440\u0438\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435. \u0424\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0438\u043b\u0435 \u0442\u0435\u043a\u0441\u0442\u0430 (ss. 193-317); Summary (s.317). k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan olu\u015fan kitap toplam 316 sayfad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birinci ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda Kafkas halklar\u0131n\u0131n ve \u00f6zellikle Da\u011f\u0131stan tarihine ili\u015fkin kaynaklar aras\u0131nda Arap\u00e7a kaynaklar\u0131n \u00f6nemi vurgulanmakta ve bu kaynaklar hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiler sunulduktan sonra Abdurahman Al-Gazigumuk ve eseri \u201cHulasat At-Tafsil An Ahval Al-\u0130mam \u015eamuy\u201d hakk\u0131nda olduk\u00e7a doyu\u00adrucu bilgiler verilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7evirmenin verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re, Abdurrahman al-Gazigumuki \u015eeyh \u015eamil hareketinin aktif kat\u0131l\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131. Abdurrahman \u015eamil\u2019in e\u015fi Zahide\u2019nin karde\u015fi ve \u015eamil\u2019in b\u00fcy\u00fck k\u0131z\u0131 Nafisat\u2019\u0131n e\u015fiydi. Yani \u015eamil\u2019in damad\u0131 idi. Ab\u00addur\u00adrahman \u015eamil\u2019i terk etmemi\u015f ve \u015eamil\u2019in esir al\u0131nmas\u0131ndan sonra da Kaluga\u2019daki onun b\u00fct\u00fcn esirlik zorluklar\u0131n\u0131 onunla birlikte payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Abdur\u00adrahman al-Gazigumuki eserini burada yani Kaluga\u2019da kaleme alm\u0131\u015ft\u0131. Tagi\u00adrova, Abdurrahman\u2019\u0131n do\u011fum tarihine ili\u015fkin literat\u00fcrde farkl\u0131 bilgiler oldu\u00ad\u011funu s\u00f6ylemekle birlikte babas\u0131n\u0131n verdi\u011fi 1 \u015eubat 1862 tarihinin do\u011fru ol\u00addu\u011fu inanc\u0131ndad\u0131r. Abdurrahman geleneksel bir e\u011fitim alm\u0131\u015ft\u0131. O \u0130slam huku\u00adkunu, Arap\u00e7a grameri ve \u015fiirini \u00e7ok iyi bilmekteydi. Abdurrahman 1900 y\u0131l\u0131n\u00adda vefat etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eserin Rus\u00e7a\u2019ya terc\u00fcme eden ve yay\u0131na haz\u0131rlayan Tagirova bu b\u00f6l\u00fcmde Abdurrahman\u2019\u0131n babas\u0131 hakk\u0131nda da bilgiler vermektedir. Buna g\u00f6re onun ba\u00adbas\u0131 Da\u011f\u0131stan din \u00e2limleri i\u00e7erinde \u00f6nemli bir yere sahipdi ve \u00f6nemli bir Da\u00ad\u011f\u0131stanl\u0131 ilim adam\u0131 ve hocayd\u0131. Abdurrahman\u2019n\u0131n babas\u0131 Camaluddin, Arap edebiyat\u0131 hususunda bir otorite ve ayn\u0131 zamanda \u015eeyh \u015eamil\u2019in de M\u00fcr\u015fidi idi. \u015eey Camaluddin 1862 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne gelmi\u015f ve 1866 tarihinde \u0130stanbul\u2019da vefat etmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda, Abdurrahman\u2019\u0131n el yazmas\u0131 hakk\u0131nda olduk\u00e7a geni\u015f bilgiler verilmektedir. Verilen bilgilere g\u00f6re \u015eey \u015eamil\u2019\u00een damad\u0131 Abdur\u00adrahman\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bu el yazma hat\u0131rat\u2019\u0131n bilinen 3 n\u00fcshas\u0131 bulunuyor. Bu n\u00fcshalardan biri Rusya Bilimler Akademisi Do\u011fu \u0130limleri Enstit\u00fcs\u00fc Sankpe\u00adtersburg \u015fubesi el yazmalar\u0131 koleksiyonunda bulunmaktad\u0131r. Bu n\u00fcsha 122 sayfal\u0131k bir defter olup \u00f6l\u00e7\u00fcleri 11&#215;17,5 cm\u2019dir. Her sayfada 11 sat\u0131r bulun\u00admakta (sadece 1a\u2019da<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> 12 sat\u0131r) ve b\u00fct\u00fcn metin siyah m\u00fcrekkep ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Abdurrahman al-Gazigumuki kendi hat\u0131ralar\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 1279 H\/1862 M tarihinde ba\u015flam\u0131\u015f ve 1281 H\/1864-1865 y\u0131l\u0131nda tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u00adzar el yazmas\u0131nda daha sonra ger\u00e7ekle\u015fen olaylar hakk\u0131nda baz\u0131 eklemeler ve yorumlar da yapm\u0131\u015ft\u0131r. Eserde ge\u00e7en en ge\u00e7 tarih 1300 H\/1883M (101a) tarihidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eserin ikinci n\u00fcshas\u0131 Rusya Bilimler Akademisi Da\u011f\u0131stan Bilim merkezi Ta\u00adrih, Arkeoloji ve Etnografya Enstit\u00fcs\u00fc Do\u011fu el yazmalar\u0131 koleksiyonunda bu\u00adlun\u00admaktad\u0131r. Bu n\u00fcsha 95 sayfa olup 17,5&#215;27,5 cm \u00f6l\u00e7\u00fclerinde olup her sayfa\u00adda 13 sat\u0131r bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eserin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00fcshas\u0131 ise SSSR Bilimler Akademisi Tarih, Dil ve Edebiyat Enstit\u00fcs\u00fc Da\u011f\u0131stan \u015eubesi\u2019nin bir bilim adamlar\u0131 komisyonu taraf\u0131ndan 1970 y\u0131l\u0131nda Kuli kasabas\u0131nda ya\u015fayan Ali Abdullayev adl\u0131 bir \u015fah\u0131sta bulunmu\u015ftur. Bu n\u00fcsha 216 sayfa olup her sayfada 11 sat\u0131r bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tagirova, Abdurrahman\u2019\u0131n el yazmas\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fine ili\u015fkin bilgiler de bu ba\u015f\u00adl\u0131k alt\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re: Abdurrahman\u2019\u0131n hat\u0131rat\u0131 iki b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lmaktad\u0131r. \u0130lk b\u00f6l\u00fcmde (43b d\u00e2hil) \u0130lk giri\u015ften (1b) ve kitab\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f amac\u0131 anlat\u0131ld\u0131ktan (1b-3b) sonra \u015eeyh \u015eamil\u2019in son d\u00f6nem faaliyetlerini ve onun tes\u00adlim olunmas\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r. Eserin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015fu geli\u015f\u00admelerden bahsedilmi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eamil\u2019in Dargo\u2019dan Vedeno\u2019ya ge\u00e7mesi (3b); \u015eamil\u2019in Kilatl da\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 (5a); Son nokta olan Gunib\u2019e \u00e7ekilme (8a); Gunib savunmas\u0131 ve \u015eamil\u2019in tes\u00adlim olmas\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131 (8b-42a); \u015eamil\u2019in Baryatinskiy ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 (42a-43b)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eserin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015eamil\u2019in bir esir olarak Rusya\u2019ya gelmesi hadiselerini i\u00e7ermektedir. Eserin bu k\u0131sm\u0131 43a sayfas\u0131ndan ba\u015flamaktad\u0131r. Daha sonra \u015ea\u00admil\u2019in Temir-Han-\u015eure, \u00c7uguyev ve Petersburg\u2019ta bulunmas\u0131 hakk\u0131nda k\u0131sa bilgiler verilmi\u015ftir (53b-54b).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hat\u0131rat\u0131n bu k\u0131sm\u0131nda \u015eamil\u2019in Kaluga\u2019ya gelmesi (55b) , buradaki ya\u015fam\u0131, buradaki g\u00f6r\u00fclmeye de\u011fer yerler ve Petersburg yolculu\u011fu (1277 H\/1860 M.) ana g\u00f6vdeyi olu\u015fturmaktad\u0131r. Petersburg\u2019da k\u00e2\u011f\u0131t fabrikas\u0131n\u0131 ziyareti (60b-62a); \u015eeker fabrikas\u0131n\u0131 ziyaret (62b); Moskova\u2019 Sank-Petersburg aras\u0131 demir\u00adyollar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler bulunmaktad\u0131r (77a-80a);<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Krasn\u0131y Sele\u2019de t\u00f6ren (83a-88b); San-Petersburg\u2019a gelinmesi ve buradaki f\u0131skiyelerin anlat\u0131m\u0131 (89a-90a,93b-95b); Kron\u015ftadt\u2019a yolculuk (95b-99a); Ad\u00admi\u00adrateystva\u2019daki (tersane) demirci hanelerin ziyareti (98b); Cam fabrikas\u0131n\u0131 ziyaret (99a-99b), Darphane ziyareti (99b-101a); Zooloji bah\u00e7esi ziyareti (102a-105b); Rasathane ziyareti (112b-113a);<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kaluga\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015f (109a); \u015eamil\u2019in k\u0131z\u0131 Nacabat\u2019\u0131n tedavisi (110b-112b); Ca\u00admaluddin\u2019in \u015eamil\u2019e ve o\u011fluna mektubu (115b-116a, 119b-121a);<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Hat\u0131rat Sonu\u00e7 (121a-122a) ve Kafkas Valisi Knez Mihail Nikolayev\u2019e ithaf (122b) ile son bulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda ayr\u0131ca Tagirova, Arap\u00e7a\u2019dan Rus\u00e7aya yap\u0131lan \u00e7eviride \u00f6zel ki\u015fi ve yer adlar\u0131n\u0131n vb. verilmesinde takip edilen y\u00f6ntemler gibi teknik bil\u00adgiler de vermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Tagirova\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131n \u0130kinci Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda (43-145. sayfalar) \u201cHulasat At-Tafsil An Ahval Al-\u0130mam \u015eamuy\u201d isimli eserin Rus\u00e7a terc\u00fcmesi verilmektedir. Eserin Rus\u00e7a terc\u00fcme metni el yazmas\u0131 va\u00adrak\u00adlar\u0131n\u0131n numaralar\u0131 g\u00f6sterilmek suretiyle olu\u015fturulmu\u015f ve okuyucunun met\u00adni anlayabilmesi i\u00e7in olduk\u00e7a yo\u011fun bir \u015fekilde dip notlar ile a\u00e7\u0131klamalar getirilmi\u015ftir. Burada harf sistemi ile dipnotlarla metin sayfalar\u0131nda orijinal metindeki yaz\u0131m hatalar\u0131, eksik olan k\u0131s\u0131mlar vd. teknik a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131l\u0131rken, b\u00f6l\u00fcm sonunda ise b\u00f6l\u00fcm sonu notlar\u0131nda yorumlar k\u0131sm\u0131nda \u00f6zellikle me\u00adtin\u00adde ge\u00e7en ki\u015fi isimleri, okuyucuya yabanc\u0131 kavramlar, yer isimleri, halk ad\u00adlar\u0131 olduk\u00e7a doyurucu bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r ki, bu b\u00f6l\u00fcm 145-171 sayfalar\u0131 aras\u0131nda 30 sayfa a\u00e7\u0131klamalar\u0131 i\u00e7ermektedir. Kanaatimizce bu a\u00e7\u0131klamalar k\u0131s\u00adm\u0131nda verilen Kafkasya\u2019ya ili\u015fkin bu detayl\u0131 yer ve ki\u015filer hakk\u0131ndaki bilgiler ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir kolayl\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu b\u00f6l\u00fcmden sonra s\u0131ras\u0131yla k\u0131saltmalar listesi, kitab\u0131n kaynak\u00e7a k\u0131sm\u0131 bu\u00adlunmakta bunlar\u0131 Ayr\u0131ca eserde ki\u015fi ve yer indeksi takip etmektedir. Bu b\u00f6l\u00fc\u00adm\u00fcn ard\u0131ndan Arap\u00e7a eserde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan terimler ve baz\u0131 yabanc\u0131 kelimelerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 bir s\u00f6zl\u00fck \u015feklinde verilmi\u015ftir ki bu da okuyucunun i\u015fini olduk\u00e7a kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitapta bu s\u00f6zl\u00fckten sonra Abdurrahman al-Gazigumuki\u2019nin hat\u0131rat\u0131n\u0131n Arap\u00ad\u00e7a metninin t\u0131pk\u0131bas\u0131m\u0131 (kopyas\u0131) verilmi\u015ftir ki bu b\u00f6l\u00fcm 195-316. sayfa\u00adlar aras\u0131 olup 121 sayfay\u0131 kaplamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eser \u0130ngilizce bir \u00f6zet ve ard\u0131ndan i\u00e7indekiler k\u0131sm\u0131 ile son bulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayr\u0131ca eser de 3 resime de yer verilmi\u015ftir. Bunlar: \u015eeyh \u015eamil\u2019in o\u011fullar\u0131 Ga\u00adzi\u00admuhammed ve Muhammed\u015fafi ile birlikte oldu\u011fu bir resim (26); di\u011feri \u0130mam \u015eamil\u2019in Naiblari ile tasavvur edilmi\u015f bir grav\u00fcr(28) ve \u015eamil\u2019in Kalu\u2019ga da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin resmi (28).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonu\u00e7 olarak, Abdurahman Al-Gazigumuki\u2019nin s\u00f6z konusu hat\u0131rat\u0131nda, \u0130mam \u015eamil\u2019in Kafkasya\u2019daki son d\u00f6nem faaliyetleri ve esir edilmesi ko\u015fullar\u0131, \u015eamil\u2019in Petersburg ve Kaluga\u2019daki hayat\u0131na ili\u015fkin olduk\u00e7a detayl\u0131 ve \u00f6nemli bilgiler verilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, Kafkasya tarihinin bu \u00f6nemli d\u00f6nemine ve \u015fahsiyetine ili\u015fkin de\u011ferli bilgiler i\u00e7eren bu eser T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131r\u0131lmal\u0131 ve konuya ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bilgisine sunulmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca el yazmas\u0131 eseri Rus\u00e7a\u2019ya \u00e7eviren ve yay\u0131na haz\u0131rlayan N. A. Tagirova\u2019\u0131n, eserin Arap\u00e7adan Rus\u00e7a\u00adya \u00e7evirisi d\u0131\u015f\u0131nda, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar, yorumlar, haz\u0131rlanan s\u00f6zl\u00fck ve indeksler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulursa b\u00fcy\u00fck bir emek harcad\u0131\u011f\u0131 ve bu birikim ve eme\u011fin \u00f6vg\u00fcye nail oldu\u011funu da ifade etmeliyiz.<\/p>\n<div class=\"one_half\"><p><strong>Akdeniz \u00dcniversitesi<br \/>\nTarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: right;\"><div class=\"one_half last\"><p style=\"text-align: right;\"><strong>\u015eahin DO\u011eAN (Do\u00e7. Dr.)\u00a0<\/strong><br \/>\n<strong>sahindogan@akdeniz.edu.tr<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><\/div><div class=\"clearboth\"><\/div>\n<div class=\"divider_padding\"><\/div>\n<p><a name=\"refs\"><\/a><div class=\"tabs_container\"><ul class=\"tabs\"><li><a href=\"#\">Citation<\/a><\/li><li><a href=\"#\">Link<\/a><\/li><\/ul><div class=\"panes\"><div class=\"pane\"><p>\u015e. Do\u011fan, <em>\u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u043e\u0435 \u0418\u0437\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 \u041f\u043e\u0434\u0440\u043e\u0431\u043d\u043e\u0433\u043e \u041e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0414\u0435\u043b \u0418\u043c\u0430\u043c\u0430 \u0428\u0430\u043c\u0438\u043b\u044f.<\/em> Yazar: \u0410. \u0430\u043b-\u0413\u0430\u0437\u0438\u0433\u0443\u043c\u0443\u043a\u0438, <em>Libri<\/em> III (2017) 505-510. DOI: 10.20480\/lbr.2017042<\/p><\/div><div class=\"pane\"><p>Link:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2017-en\/lbr-0124\">http:\/\/www.libridergi.org\/en\/2017-en\/lbr-0124<\/a><\/p><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0410\u0431\u0434\u0443\u0440\u0430\u0445\u043c\u0430\u043d \u0430\u043b-\u0413\u0430\u0437\u0438\u0433\u0443\u043c\u0443\u043a\u0438, \u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u043e\u0435 \u0418\u0437\u043b\u043e\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 \u041f\u043e\u0434\u0440\u043e\u0431\u043d\u043e\u0433\u043e \u041e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0414\u0435\u043b \u0418\u043c\u0430\u043c\u0430 \u0428\u0430\u043c\u0438\u043b\u044f. \u041a\u0430\u043b\u0443\u0433\u0430 1281 \u041d (Hulasat At-Tafsil An Ahval Al-\u0130mam \u015eamuyl), \u041f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434 \u0441 \u0430\u0440\u0430\u0431\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e, \u0432\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435, \u043a\u043e\u043c\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0438\u0438 \u0438 \u0443\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b\u0438 \u041d.\u0410. \u0422\u0430\u0433\u0438\u0440\u043e\u0432\u043e\u0439, \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430, 2002. \u0418\u0437\u0434. \u00ab\u0412\u043e\u0441\u0442\u043e\u0447\u043d\u0430\u044f \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u00bb \u0420\u0410\u041d, 316 sayfa. \u00ad \u015eeyh \u015eamil, Kafkasya \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin sembol\u00fc olarak, sadece Kafkas\u00adya\u2019da de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Osmanl\u0131 \u00fclkesi ve di\u011fer \u0130slam toplumlar\u0131nda da &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3142,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99,102],"tags":[],"class_list":["post-3344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2017-en","category-booknotice-17-en"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3344"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3142"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.libridergi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}