2021 | LIBRI http://www.libridergi.org/en Epigrafi, Çeviri ve Eleştiri Dergisi Wed, 29 Dec 2021 22:20:15 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 New Honorary Inscriptions from Termessos for Emperor Hadrianus and His Wife Sabina http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0314 Wed, 29 Dec 2021 19:40:55 +0000 http://www.libridergi.org/?p=7135

New Honorary Inscriptions from Termessos for Emperor Hadrianus and His Wife Sabina

Murat ARSLAN

Nihal TÜNER ÖNEN

LIBRI VII (2021) 245-252
Received Date: 02.12.2021 | Acceptance Date: 09.12.2021
DOI: 10.5281/zenodo.5808719 | Online Publication Date: 29.12.2021

Abstract: In this article, three new inscriptions discovered during the Termessos Surveys in 2018 are intro­duced. Two of these document the emperor Hadrianus was honoured through erecting a statue by the previously unknown Nanas and Konoas/Hekonoas(?) phylai of Termessos. The other inscription includes an honorary statue made by the city and public councils for Hadrianus’ wife Sabina. While these inscriptions contribute through adding two new phylai to the four phylai known to date in the city (Idalogbasis, Mer­lastes, Maramotes and Orbles); and, they further strengthen the possibility that Emperor Hadrianus also visited Termessos during his second eastern journey. Therefore, in this article, firstly, the phylai in the city are examined in the context of these new inscriptions and a general analitical evaluation was carried out together with these new phylai. Secondly, the possibility of the emperor and his wife Sabina visiting Termessos are discussed, considering the honorary decisions taken by the surrounding cities along Hadria­nus’ route of travel and the dedicated buildings, within the framework of the cities preparations for the emperor’s visit.

Keywords: Termessos, Honorary, Hadrianus, Sabina, Nanas and Konoas/Hekonoas Phylai

Öz: Bu makalede, 2018 yılı Termessos Yüzey Araştırmaları sırasında tespit edilmiş üç yeni yazıt değer­lendirilmektedir. Bunlardan ikisi Termessos’a bağlı daha önceden bilinmeyen Nanas ve Konoas/Hekonoas(?) phyle’leri tarafından imparator Hadrianus’un heykeli dikilerek onurlandırıldığını belgeler. Diğer yazıt ise kent ve halk meclislerinin Hadrianus’un eşi Sabina için yaptıkları heykel onurlandırmasını içerir. Söz konusu yazıtlar bir yandan kentte bugüne kadar bilinen dört phyle’nin (Idalogbasis, Merlastes, Maramotes ve Orbles) arasına iki yeni phyle’nin eklenmesine hizmet ederken; diğer yandan imparator Hadrianus’un ikinci Doğu Seyahati sırasında Termessos kentine de uğramış olma ihtimalini güçlendirmektedir. Bu sebeple ele alınan makalede, yeni yazıtların içeriği doğrultusunda ilk olarak kentteki phyle’ler incelenmiş ve yeni phyle’lerle ilişkin bir analiz yapılmıştır. Sonrasında, Hadrianus’un seyahat güzergahı üzerinde yer alan çevre kentlerin, imparatoru karşıla­mak için giriştikleri hazırlıklar özelinde imparator ve ailesine ithafen aldıkları onurlandırma kararları ve ithaf yapıları göz önünde tutularak imparator ile karısı Sabina’nın Termessos kentini ziyaret etmiş olma olasılıkları tartışılmıştır.

Anahtar sözcükler: Termessos, Onurlandırma Yazıtları, Hadrianus, Sabina, Nanas ve Konoas/Hekonoas Phyle’leri

Adak M. & Atvur O. 1999, “Epigraphische Mitteilungen aus Antalya II: Die pamphylische Hafenstadt Magydos”. EA 31, 53-68.

Adak M., N. Tüner & S. Şahin 2005, “Neue Inchriften aus Phaselis I”. Gephyra 2, 1-20.

Akşar A. 2019, “İmparator Hadrianus ve Anadolu Gezileri: Seyahatlerinin Amacı ve Güzergahı”. Amisos 4/6, 1-14.

Baz F. 2020, “2018 Yılı Termessos Epigrafik Yüzey Araştırmasının Genel Sonuçları”. AST XXXVII/2, 91-97.

Birley A. R. 1997, Hadrian. Restless Emperor. London – New York.

Bönisch-Meyer S. 2021, Dialogangebote. Die Anrede des Kaisers jenseits der offiziellen Titulatur (Impact of Empire 39). Leiden-Boston.

Brandt H. 1992, Geselschaft und Wirtschaft Pamphyliens und Pisidiens im Altertum. Bonn.

Brennan T. C. 2018, Sabina Augusta: An Imperial Journey. Women in Antiquity. Oxford-New York.

Canali de Rossi F. 2007, Filius publicus: yios tēs poleōs e titoli affini in iscrizioni greche di età imperiale. Herder.

Çelgin A. V. 1997, Termessos Tarihi. İstanbul.

Dräger M. 2000, “Überlegungen zu den Reisen Hadrians durch Kleinasien”. Klio 82/1, 208–216.

Dürr J.  1881, Die Reisen des Kaisers Hadrian. Wien.

EA   Epigraphica Anatolica. Zeitschrift für Epigraphik und historische Geographie Anatoliens. Bonn.       

Eck W. 1982, “Hadrian als pater patriae und die Verleihung des Augustatitels an Sabina”. Ed. G. Wirth, Romanitas-Christianitas. Festschrift für Straub. Berlin – New York, 217-229.

Gülbay O. 2009, Anadolu’da İmparator Hadrianus Dönemi İmar Faaliyetleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi. İzmir.

Halfman H. 1986, Itinera Principum, Geschichte und Typologie der Kaiserreisen im Römischen Reich. Stutt­gart.

Heberdey R. 1934, “Termessos”. RE V/A,1 732-775.

I.Klaudiupolis  Becker-Bertau F. 1986, Die Inschriften von Klaudiupolis (IK 31). Bonn.

IG   Inscriptiones Graecae, I-XIV. Berlin.

I.Perge I Şahin S. 1999, Die Inschriften von Perge I (IK 54). Bonn.

İplikçioğlu B., G. Çelgin & A. V. Çelgin 1991, Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium I. Wien.

İplikçioğlu B., G. Çelgin & A. V. Çelgin 2007, Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium IV. Wien.

Kaya M. A. & Taşdöner K. 2016, “Roma İmparatoru Hadrianus ve Anadolu: Geziler, Eyaletler ve Kentler”. Eds. B. Takmer et al. Vir Doctus Anatolicus: Studies in Memory of Sencer Şahin. İstanbul, 494-513.

Kunnert U. 2012, Bürger unter sich. Phylen in den Städten des kaiserzeitlichen Ostens. Basel.

Magie D. 1950, Roman Rule in Asia Minor. Princeton.

Marek Chr. 2002, “Die Phylen von Klaudiupolis, die Geshichte der Stadt und die Topographie Ostbithy­nien”. Museum Helveticum 59, 31-50.

Mortensen S. 2004, Hadrian. Eine Deutungsgeschichte. Bonn.

Plant I. M. 2004, Women Writers of Ancient Greece and Rome. An Anthology. Norman.

RE  Paulys Real-Encyclopaedie der classischen Altertumswissenschaft. Stuttgart.

Ruge W. 1914, “Idalogbasios”. RE IX/1, 872.

SEG Supplementum Epigraphicum Graecum. Amsterdam.

TAM  Tituli Asia Minoris. Vindobonae.

Tüner-Önen N. 2013, “Hadrians Reisen im östlichen Mittelmeer anhand neuer Inschriften aus Phaselis”.  Adalya XVI, 93-106.

Weber W. 1907, Untersuchungen zur Geschichte des Kaiser Hadrianus. Leipzig.

Witulski T. 2007, Kaiserkult in Kleinasien. Die Entwicklung der kultisch-religiösen Kaiserverehrung in der rö­mischen Provinz Asia. Von Augustus bis Antoninus Pius. Göttingen.

Zgusta L. 1964, Kleinasiatische Personennamen. Prag.

Arslan M. & Tüner-Önen N. 2021, “New Honorary Inscriptions from Termessos for Emperor Hadrianus and His Wife Sabina”. Libri VII, 245-252. DOI: 10.5281/zenodo.5809489

Link: http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0314

Murat ARSLAN

Prof. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of History, Antalya. marslan@akdeniz.edu.tr

Nihal TÜNER ÖNEN

Assoc. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of Ancient Languages and Cultures, Antalya. nihaltuner@akdeniz.edu.tr

]]> A New Funerary Inscription from Olympos (Lycia) and an Addendum to TAM II 1075 http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0313 Wed, 29 Dec 2021 19:36:52 +0000 http://www.libridergi.org/?p=7122

A New Funerary Inscription from Olympos (Lycia) and an Addendum to TAM II 1075

Ezgi DEMİRHAN-ÖZTÜRK

LIBRI VII (2021) 239-244
Received Date: 06.09.2021 | Acceptance Date: 10.10.2021
DOI: 10.5281/zenodo.5808719 | Online Publication Date: 29.12.2021

Abstract: This paper presents two funerary inscriptions found in Olympos, one of which has not been pub­lished before (no. 1). The inscription dated to the Ist-IInd centuries A.D. was recorded in 2015, and it belongs to the tomb of Arteimas and his family. Another funerary inscription (no. 2) was published with the number 1075 in TAM II, and we make an addendum to the published inscription. The rest of the inscription belong­ing to the tomb of Pausanias was noticed in 2015 in the course of a survey and the remaining five lines of this inscription were recorded with the inv. No. 37.

Keywords: Olympos, Lycia, Epitaph, Epichoric

Öz: Bu makalede Olympos’ta bulunan ve biri daha önce yayınlanmamış (no. 1) ve diğer yazıta (no. 2) ad­dendum yapılmış iki mezar yazıtı tanıtılmaktadır. MS I-II. yüzyıllara tarihlenen bir numaralı yazıt 2015 yılında kaydedilmiş olup, yazıt Arteimas ve ailesinin mezarına aittir. Bir diğer mezar yazıtı olan (no. 2) TAM II’de 1075 numara ile yayımlanmış olup; yazıta tarafımızdan bir addendum yapılmıştır. Yazıtın geri kalanı 2015 yılında bir kontrol sırasında fark edilmiş ve geri kalan beş satır tarafımızdan yeniden kaydedilmiştir, yazıt Pausanias’ın mezarına aittir.

Anahtar sözcükler: Olympos, Lykia, Mezar Yazıtı, Epikhorik

Adak M. & Atvur O. 1997, “Das Grabhaus des Zosimas und der Schiffseigner Eudemos aus Olympos in Lykien”. EA 28, 11-31.

Atila İ. A. & Çelgin A. V. 1991, “Likya’da, Olympos’ta Bulunan Bir Mezar Anıtı”. Mimar Sinan Üniversitesi Fen/Edebiyat Fakültesi Dergisi 1, 75-105.

Bryce T. R. & Zahle J. 1986, The Lycians: A Study of Lycian History and Civilization to the Conquest of Alex­ander the Great, Vol. 1: The Lycians in Literary and Epigraphic Sources. Copenhagen. 

Gignac F. T. 1976, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods, Volume I: Phonology. Milano.

Heberdey R. & Wilhelm A. 1896. Reisen in Kilikien. Vienna.

İplikçioğlu B. 2006, “Zwei Statthalter vespasianischer Zeit und die “Große” Therme in Inschriften von Olym­pos (Lykien)”. AnzWien 141/2, 75-81.

İplikçioğlu B. 2008, “Doğu Lykia’da Epigrafya Araştırmaları 2006”. AST XXV/1, 355-64.

İplikçioğlu B. 2010, “Epigraphic-Historical Geography Surveys in East Lycia – West Pamphylia in 2009”. Anmed 8, 157-58.

LGPN VB Balzat J.-S., R. W. V. Catling, É. Chiricat & F. Marchand 2013, Associates Editor T. Corsten, A Lexicon of Greek Personal Names, Vol. VB: Coastal Asia Minor: Caria to Cilicia. Oxford

Öztürk H. S. & Öncü Ö. E. 2020, “Olympos in Lycia: A Novel Assessment of its History and Localization in Light of Recent Archaeological and Epigraphical Research”. Adalya 23, 253–275.

Öztürk H. S. 2017, “Yazıtların Işığında Olympos (Likya)”. Ed. B. Y. Olcay-Uçkan, Olympos I: 2000-2014 Araştırma Sonuçları. İstanbul 225-232.

Pembroke S. 1965,”Last of the Matriarchs: A Study in the Inscriptions of Lycia”. Journal of the Economic and Social History of the Orient 8, 217-247.

TAM Tituli Asiae Minoris.

Wiedergut K. 2018. “Wider die Inflationshypothese: Zur Höhe der Bußgelder in Grabinschriften aus dem ostlykischen Olympos”. EA 51, 147-163.

Zgusta L. 1964, Kleinasiatische Personennamen. Prag.

Demirhan-Öztürk E. 2021, “A New Funerary Inscription from Olympos (Lycia) and an Addendum”. Libri VII, 239-244. DOI: 10.5281/zenodo.5809448

Link: http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0313

Ezgi DEMİRHAN-ÖZTÜRK

PhD Student, Koç University, Department of Archaeology and Art History, Istanbul. eozturk20@ku.edu.tr; ezgiecedemirhan@gmail.com

]]> Two New Epitaphs from Termessos http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0312 Wed, 29 Dec 2021 11:18:16 +0000 http://www.libridergi.org/?p=7077

Two New Epitaphs from Termessos

Nihal TÜNER ÖNEN

Murat ARSLAN

LIBRI VII (2021) 227-234
Received Date: 07.09.2021 | Acceptance Date: 10.11.2021
DOI: 10.5281/zenodo.5808719 | Online Publication Date: 28.12.2021

Abstract: In the article discussed here, two new epitaphs discovered in the necropolis area called E3 during the surveys conducted in Termessos are introduced in 2019. Both epitaphs are dated to the Roman Imperial Period, but according to the gens names used in the inscriptions, the first epitaph is dated from before the Constitutio Antoniniana (212 A.D.), while the second is dated after it. The first inscription includes an epitaph by a priest named Thoas for his son Hermaios. As it is known from the inscription, Thoas is the priest of the Supreme God Dionysus. From inscripions found earlier three priests of Dionysus are known from the city, but an inscription in which Dionysus is mentioned as the “Supreme God” is here documented for the first time. The worship of the god is mostly associated with the goddess Rome and the Emperor Cult in the city. In this article, three proposals are presented regarding the transcription of the letters ΠΡΟΙΜΩΝ related to the priest in this epitaph. The second epitaph concerns the tomb that Claudia Anna had built for herself and her family members. While the first epitaph does not include any statements of prohibition, punishment for burial and damnation, the other includes a statement of prohibition regarding “not burying someone else” and a penalty amount of 1500 denarii to be paid to Zeus Solymeus, the chief god of the city.

Keywords: Termessos, Epitaph, Dionysus, Zeus Solymeus, Pisidia

Öz: Burada ele alınan makalede Termessos kentinde gerçekleştirilen 2019 yılı yüzey araştırmaları sırasında E3 olarak adlandırılan nekropolis alanında tespit edilmiş iki yeni mezar yazıtı tanıtılmaktadır. Her iki yazıt da Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenir, fakat yazıtlarda kullanılan gens isimlerine göre ilk yazıt Constitutio Antoniniana’dan (MS 212) önceye tarihlenirken, ikinci yazıt sonrasına tarihlenir. İlk yazıt Thoas adındaki bir rahibin oğlu Hermaios için yaptırdığı mezar yazıtını içerir. Yazıttan öğrenildiği üzere Thoas Yüce Tanrı Dionysos’un rahibidir. Daha önce ele geçen yazıtlar aracılığıyla kantten üç Dionysos rahibi tanınmaktadır, fakat Dionysos’un “Yüce Tanrı” olarak ünlendiği bir yazıt ilk kez belgelenmektedir. Tanrının tapımı kentte daha çok tanrıça Roma ve İmparator Kültü’yle birlikte anılmaktadır. Makalede, söz konusu yazıtta geçen ve rahip ile ilişkilendirilen ΠΡΟΙΜΩΝ harflerinin deşifrasyonuna ilişkin üç öneri sunulmaktadır. İkinci yazıt, Claudia Anna’nın kendisi ve aile fertleri için yaptırdığı mezara ilişkindir. İlk yazıtta herhangi bir yasaklama, mezar cezası ve lanetleme ifadesi yer almazken, diğerinde “başka birinin gömülmemesi”ne ilişkin bir yasaklama ifadesi verilmiş ve ceza kasası olarak kentin baş tanrısı Zeus Solymeus’a ödenmesi gereken 1500 denarii tutarında bir ceza miktarı belirtilmiştir.

Anahtar sözcükler: Termessos, Mezar Yazıtı, Dionysos, Zeus Solymeus, Pisidia

Akçay A. & Gürel B. 2018, “Görülenin Ötesine Gitmek: Sayısal Görüntüleme Metodları Işığında Termessos’tan Sütunlu Bir Lahit Üzerine Yeni Değerlendirmeler”. Eds. M. Arslan & F. Baz, Arkeoloji, Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler. İstanbul, 1-18.

Corsten T. 2008, “Die Grabinschrift des Priesters Albasis in Myra”. Adalya 11, 99-107.

Çelgin A. V. 1990, Termessos Kenti Nekropol’leri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi. İstanbul.

Çelgin A. V. 1994, “Termessos ve Çevresinde Nekropol ve Epigrafya Araştırmaları: 1975-1991 Yılları Arasında Yapılan Calışmaların Toplu Sonuçlarına Kısa Bir Bakış”. Anadolu Araştırmaları 13, 153-177.

Çelgin A. V. 1997, Termessos Tarihi. İstanbul.

Çelgin A. V. 2001-2002, “Termessos Tanrıları ve Kent Alanından Artemis’in Yeni Epithet ve Kültlerini Belgeleyen Üç Yazıt (Bir Ön Değerlendirme)”. Adalya 5, 121-136.

Gignac F. T. 1976, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods I-II. Milano.

Heberdey R. 1929, Termessische Studien. Wien – Leipzig.

Heberdey R. 1934, “Termessos No. 2”. Pauly-Wissowas Realecyclopädie II/9. Stuttgart, 732-775.

Holleaux M. 1986, “Inscriptions D’Oenoanda”. BCH 10, 216-235.

İplikçioğlu B., A. V. Çelgin & G. Çelgin 2007, Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium IV. Wien.

Kubinska J. 1968, Les monuments funéraires dans les inscriptions grecques de l’Asie Mineure. Warsaw.

le Bas P. & Waddington W. H. 1972, Inscriptions grecques et latines recueillies en Gréce et en Asie Mineure II: Textes en Minuscules et Explications. Hildesheim – New York.

Liddell H. G. & Scott R. 1940, A Greek and English Lexicon. Oxford.

Reitzenstein D. 2014, “Neue Inschriften aus Tlos: Kronoskult, Agonistik und Euergetismus”. Chiron 44, 551-612.

Robert J. & Robert L. 1983, Fouilles d’Amyzon en Carie I: Exploration, Histoire, Monnaies et Inscriptions. Paris.

Schuler Ch. 2010, “Priester πρὸ πόλεως‚ in Lykien: Eine neue Inschrift aus dem Territorium von Patara”. ZPE 173, 69-86.

Schürr D. 2012, “ʻFrühe Götter’ in Lykien”. Archiv für Religiongeschicte 13, 213-224.

Schweyer A.-V. 2002, Les Lyciens et la mort. Une Etude d’Histoire Sociale. Paris.

SEG Supplementum Epigraphicum Graecum.

Şahin S. 2010, “Parerga zum Stadiasmus Patarensis (3). Die Inschrift von Köybaşı in Zentrallykien”. Gephyra 7, 137-152.

TAM Tituli Asia Minoris. Vindobonae 1901 – 1989.

Zgusta L. 1964, Kleinasiatische Personennamen. Prague.

Tüner-Önen N. & Arslan M. 2021, “Two New Epitaphs from Termessos”. Libri VII, 227-234. DOI: 10.5281/zenodo.5808719

Kalıcı bağlantı adresi: References

Nihal TÜNER ÖNEN

Assoc. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of Ancient Languages and Cultures, Antalya. nihaltuner@akdeniz.edu.tr

Murat ARSLAN

Prof. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of History, Antalya. marslan@akdeniz.edu.tr

]]> New Monotheistic Inscriptions and Fragments from Perge http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0311 Sat, 20 Nov 2021 09:23:49 +0000 http://www.libridergi.org/?p=7005

New Monotheistic Inscriptions and Fragments from Perge

Şenkal KİLECİ

LIBRI VII (2021) 213-223
Received Date: 12.10.2021 | Acceptance Date: 07.11.2021
DOI: 10.5281/zenodo.5669419 | Online Publication Date: 11.11.2021

Abstract: This article introduces 10 epigraphic documents found at Perge. Monotheistic inscriptions such as a graffiti (no. 1), monogramma Christi (no. 2-5), an inscription for a presbyter (no. 6), fragments of a dedication to God (no. 7), a tombstone (no. 8), and two fragments (no. 9-10) found in the Southern Church of Perge. Though most of these are dated to the Eastern Roman Imperial Period, the monogramma carved on architectural blocks and tombstone should be dated to between the IV-VI centuries A.D. While the inscription no. 6 bears a new presbyter named Timotheos, with the fragmentary inscriptions in no. 7 a term – protopresbyteros – never attested both in Perge and in Pamphylia before is suggested.

Keywords: Perge, Monogramma Christi, Tombstone, Monotheism, Graffiti, Presbyter, Protopresbyter

Öz: Burada sunulan çalışmada Perge kentinde sürdürülen arkeolojik ve epigrafik çalışmalar sırasında bulunan toplamda 10 adet epigrafik belge tanıtılmaktadır. Bunlar arasında monoteisttik inançlara ilişkin kent içinde bulunan grafiti (no. 1), monogramma Christi (no. 2-5), bir presbyteros için yazıt parçası (no. 6), Tanrıya sunulan bir adağa ilişkin yazıt parçaları (no. 7), bir mezar (no. 8) ve Güney Kilise’de bulunan iki yazıt parçası (no. 9-10) yer almaktadır. Bu eserler çoğunlukla Doğu Roma İmparatorluk Dönemi içerisine tarihlense de yapılar üzerinde betimlenen monogramlar ve mezar MS IV-VI. yüzyıllar arasına ait olmalıdırlar. 6 numaralı yazıt Timotheos adında yeni bir presbyteros’un varlığından söz ederken, 7 numaralı yazıt parçaları ile hem Perge kentinde hem de Pamphylia Bölgesi’nde daha önce kayıt altına alınmamış olan protopresbyteros terimi önerilmektedir.

Anahtar sözcükler: Perge, Monogramma Christi, Mezar Taşı, Monoteizm, Grafiti, Presbyteros, Protopresbyteros

Akyürek-Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2018, “Eskişehir Müzesi’nden Yeni Yazıtlar”. Eds. M. Arslan & F. Baz, Arkeoloji, Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. A. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler. İstanbul, 33-67.

Alten-Güler E. & Kileci Ş. 2018, “Perge’den Yeni Mezar Yazıtları”. Phaselis IV, 343-349. Doi: 10.18367/Pha.18020

Alten-Güler E. 2018, “Perge Batı Nekropolis’ten İki Yeni Mezar Odası Yazıtı”. Eds. M. Arslan & F. Baz, Arkeoloji, Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. A. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler. İstanbul, 69-76.

Alten-Güler E. 2020a, “Perge’den Yayımlanmamış Epigrafik Fragmanlar – I”. Libri: Kitap Tanıtımı, Eleştiri ve Çeviri Dergisi VI, 19-59.

Alten-Güler E. 2020b, “Perge’den Traianus ve Ulpia Marciana için Yeni Bir Onurlandırma Yazıtı”. Cedrus VIII, 507-5. Doi: 10.13113/CEDRUS.202023

Bean G.E. & Harrison R. M. 1967, “Choma in Lycia”. Journal of Roman Studies 57, 40-44.

Breytenbach, C. & Zimmermann C. (2017). Early Christianity in Lycaonia and Adjacent Areas: From Paul to Amphilochius of Iconium. Brill.

Fairchild M. R. 2013, “Why Perga? Paul’s Perilous Passage Through Pisidia”. Biblical archaeology review 39/6, 52-59.

Hellenkemper H. & Hild F. 2004, Lykien und Pamphylien. TIB 8. Teil 1. Wien.

I.Adramytteion J. Stauber J. 1996. Die Bucht von Adramytteion, Teil II (Inschriften – literarische Testimonia – Münzen (IGSK Band 51). Bonn.

I.Cilicie Dagron G. & Feissel D. 1987. Inscriptions de Cilicie. Paris.

I.Iasos Blümel W. 1985. Die Inschriften von Iasos (IGSK 28 1/2). Bonn.

I.Perge Şahin, S. 1999-2004, Inschriften von Perge. I-II Teilen. Bonn.

I.Pessinous Strubbe J. 2005. The Inscriptions of Pessinous (IGSK 66). Bonn.

I.Sinope French D. H. 2004. The Inscriptions of Sinope. Part I (IGSK 64). Bonn.

ICG Inscriptiones Christianae Graecae. Url: <http://www.epigraph.topoi.org/ica/icamainapp/>.

Johnson G. J. 1995, Early-Christian Epitaphs from Anatolia. Atlanta.

Kara O. & Demirel M. 2016, “Perge 2015 Yılı Kazılarından Bir Grup Plastik ve Madeni Eser”. ANMED 14, 349-356.

Kileci Ş. 2019, “Perge’den Rahip Apollonios’un Zeus Soter’e Sütun Adağı”. Cedrus VII, 557-573. Doi: 10.13113/CEDRUS.201925

Kileci Ş. 2020, “Perge’den Yayımlanmamış Epigrafik Fragmanlar – II”. Libri: Kitap Tanıtımı, Eleştiri ve Çeviri Dergisi VI, 113-152. Doi: 10.5281/zenodo.3931700

le Quien R. P. F. M. 1740, Oriens Christianus. Tomus Secundus. Parisiis.

Lilie R. J., Ludwig C., Zielke B. & T. Pratsch 2013, Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit Online. Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Nach Vorarbeiten F. Winkelmanns erstellt.

MAMA Monumenta Asiae Minoris Antiqua, I-XI. London 1928-2013.

Martini W. & Eschbach N. 2017, Die Akropolis von Perge: Die Ergebnisse der Grabungen 1998-2004 und 2008. İstanbul.

Marucchi O. 1912, Christian Epigraphy: An Elementary Treatise with a Collection of Ancient Christian Inscriptions Mainly of Roman Origin. Edinburg.

Oikonomides A. N. 1974, Abbreviations in Greek: Inscriptions: Papyri, Manuscripts and Early Printed Books; A Manual. Chicago.

Petzl G. 2019, Sardis: Greek and Latin Inscriptions, Part II: Finds from 1958 to 2017. London.

RECAM II Stephen M. 1982. Regional Epigraphic Catalogues of Asia Minor, II: The Ankara District. The Inscriptions of North Galatia. Oxford.

Reynolds J. & Tannenbaum R. 1987, Jews and Godfearers at Aphrodisias. Cambridge.

Robert L. 1945. Le Sanctuaire de Sinuri pres de Mylasa. Pars I. Paris.

Robert L. 1960, Hellenica: Recueil d’épigraphie de numismatique et d’antiquitiés grecques. Vol. XI-XII. Paris.

Smyrna Mccabe D. F. 1988, Smyrna Inscriptions. Texts and List. Princeton.

Sym. Met. (=Symeon Metaphrastes) Migne J. 1804, Patrologiae Cursus Completus. Patrologiae Graeca Tomus CXVI. Symeonis Logothetae, cognomento Metaphrastae, Opera Omnia. Tomus III. Parisiis.

Şahin S. 2015, “Spätrömisch-frühbyzantinische Inschriften aus Perge in Pamphylien”. Ed. A. Rhoby, Inscriptions In Byzantium And Beyond: Methods – Projects – Case Studies. Wien, 177-185.

Talbot A. M. (ed.) 1996, Holy Women of Byzantium: Ten Saints’ Lives in English Translation. Washington.

Tüner-Önen N. & Arslan M. 2019, “Perge Kentinden Yeni Onurlandırma Yazıtları”. Libri V, 323-334.

Tüner-Önen N. 2018, “Perge’den Yeni Yazıtlar: Titus Flavius Clemens Pelopidianus’un unduğu Yazıtlı İki Heykel Adağı”. Eds. M. Arslan & F. Baz, Arkeoloji, Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. A. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler. İstanbul, 903-911.

Tüner-Önen N. 2020, “Two New Inscriptions from the Claudian Period at Perge”. Adalya XXIII, 277-87. Doi: 10.47589/adalya.837710

Yılmaz F. 2016, “Perge Batı Nekropolisi’nden Yeni Mezar Yazıtları”. Phaselis II, 259-268.

Kileci Ş. 2021, “New Monotheistic Inscriptions and Fragments from Perge”. Libri VII, 213-223. DOI: 10.5281/zenodo.5669419

Kalıcı bağlantı adresi: http://www.libridergi.org/2021/lbr-0311

Şenkal KİLECİ

PhD Cand., Akdeniz University, Mediterranean Civilisations Research Institute, Ancient Mediterranean Studies, Antalya. senkalkileci@gmail.com

]]> Two New Inscriptions from the Western Necropolis of Nikomedeia http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0310 Tue, 09 Nov 2021 19:15:06 +0000 http://www.libridergi.org/2015-en/trans-2015-en/lbr-0310

Two New Inscriptions from the Western Necropolis of Nikomedeia

Hüseyin Sami ÖZTÜRK
Ezgi DEMİRHAN-ÖZTÜRK

LIBRI VII (2021) 203-211
Received Date: 06.09.2021 | Acceptance Date: 04.11.2021
DOI: 10.5281/zenodo.4784911 | Online Publication Date: 09.11.2021

Abstract: A rescue excavation by the Directorate of the Kocaeli Museum of Archaeology and Ethnography was conducted between 2017 and 2019 in the area where the General Directorate of Izmit Water and Sewerage Administration is located. In the course of these excavations, a new necropolis area was discov­ered, including five in situ sarcophagi, 51 tile tombs, and two amphora tombs. Among them, four sar­co­phagi bear funerary inscriptions dating from the Roman period. This paper presents two of these: 1) The tomb of Aurelius Sosianus Asklepiodotos and his family, 2) The tomb of Hermogenes.

Keywords: Nicomedia, Bithynia, Epitaph, Architecture, Stonemasons and Carpenters Guild

Öz: İzmit Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün bulunduğu alanda Kocaeli Arkeoloji ve Etnografya Müzesi Müdürlüğü tarafından 2017-2019 yılları arasında bir kurtarma kazısı yapıldı. Bu kazılar sırasında, içeri­sinde 5 in situ lahit, 51 kiremit mezar ve iki amphora mezarı bulunan yeni bir nekropol alanı keşfedilmiştir. La­hitlerden dördü üzerinde ise Roma dönemine tarihlenen mezar yazıtları tespit edilmiştir. Bu makalede, bu ya­zıtlardan ikisi tanıtılmaktadır: 1) Aurelius Sosianus Asklepiodotos ve ailesinin mezarı, 2) Hermogenes’in mezarı.

Anahtar sözcükler: Nikomedeia, Bithynia, Mezar Yazıtı, Mimar, Taş Ustası ve Dülgerler Loncası

AE L’Année épigraphique. 

Asheri D. 1978, “On the Holy Family of Astakos”. Eds. S. Şahin, E. Schwertheim & J. Wagner, Studien zur Religion und Kultur Kleinasiens: Festschrift für Friedrich Karl Dörner zum 65. Geburtstag am 28. Februar 1976. Leiden, 93-98.

Avram A. 2020, “Autour de quelques monuments funéraires de Mésie Inférieure : Cyzique, Nicomédie ou les deux à la fois ?”. Ed. V. Keleş, Parion Studies III / Propontis ve Çevre Kültürleri – Propontis and Sur­roun­ding Cultures. İstanbul, 147-159.

BE Bulletin épigraphique.

CIL Corpus inscriptionum Latinarum.

Çoban O. & Avşar A. O. 2019, “Nicomedia Batı Nekropolünde Ele Geçen Eserlerin Restorasyon ve Konser­vasyon Çalışmaları”. Eds. H. Selvi et al., Uluslararası Orhan Gazi ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu-V. Kocaeli, 171-186.

Dana M. 2012, “Pontiques et étrangers dans les cités de la mer Noire: le rôle des citoyennetés multiples dans l’essor d’une culture régionale”. Patrie d’origine et patries électives: les citoyennetés multiples dans le monde grec d’époque romaine Actes du colloque international de Tours, 6-7 novembre 2009. Bordeaux, 249-371.

Drew-Bear T. & Naour C. 1990, “Divinités de Phrygie”. ANRW II 18.3, 1907-2044.

Ergin K., G. Uğur & Z. Uz 1967, Türkiye ve Civarının Deprem Kataloğu (Milattan Sonra 11 yılından 1964 sonuna kadar). İstanbul.

Gignac F. T. 1976, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods, Volume I: Phonol­ogy. Milano.

Gölcük, R., Ş. Aydıngün & K. Çibuk 2020, “Kocaeli Müze Müdürlüğü Nikomedeia Batı Nekropolü Kazıları”. Eds. A. Lichtenberger & T. Şare-Ağtürk & E. Winter & K. Zimmermann, Imperial Residence and Site of Councils: The Metropolitan Region of Nicaea / Nicomedia. Bonn, 117-129; Pl. 28-46; Colour Pl. 12-13.

Güney H. 2012, The Resource and Economy of Roman Nicomedia. Unpublished PhD Thesis, University of Execeter, Exeter.

Hellmann C.-M. 1994, “Les signatures d’architectes en langue grecque: Essai de mise au point”. ZPE 104, 151-178.

IGBulg   Inscriptiones Graecae in Bulgaria repertae, Vol. I-V. Sofia 1956-1997.

INikaia Şahin S. 1979–1982, Katalog der antiken Inschriften des Museums von Iznik (Nikaia), I–II 1/2 (IGSK 9–10 1/2). Bonn.

IOSPE Latyshev V. 1885-1901, Inscriptiones antiquae orae septentrionalis Pontis Euxini Graecae et Lati­nae. Leningrad.

IScM Pippidi D. M. 1983, Inscriptiones Daciae et Scythiae Minoris antiquae: Series altera. Inscriptiones Scy­thiae Minoris graecae et latinae, Vol. 1: Inscriptiones Histriae et vicinia. Buchurestiis.

Jones C. P. 2004, “A Speech of the Emperor Hadrian”. CQ 54/1, 266-273.

Kienast D., W. Eck & M. Heil 20176, Römische Kaisertabelle: Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt.

Kunnert, U. 2019. Bürger unter sich: Phylen in den Städten des kaiserzeitlichen Ostens. Basel.

LBW Le Bas P. & Waddington W. H. 19723, Voyage archéologique en Grèce et en Asie Mineure, fait pen­dant les années 1834 et 1844 (Paris 1847–1877), inscriptions Grecques et Latines. Hildesheim.

LGPN IV Fraser P. M. & Matthews E. 2005, Assistant Editor R. W. V. Catling, A Lexicon of Greek Personal Names, Vol. IV: Macedonia, Thrace, Northern Regions of the Black Sea. Oxford.

LGPN VA Corsten, T. 2010, A Lexicon of Greek Personal Names, Vol. VA: Coastal Asia Minor: Pontos to Io­nia. Oxford.

LGPN VB Balzat J. -S., R. W. V. Catling, É. Chiricat & F. Marchand 2013, Associates Editor T. Corsten, A Lexi­con of Greek Personal Names, Vol. VB: Coastal Asia Minor: Caria to Cilicia. Oxford.

Lolling H. G. 1881, “Mittheilungen aus Kleinasien: II. Aus dem Thal des Rhodios”. AM, 216-228.

MAMA III Keil J. & Wilhelm A. 1931, Monumenta Asiae Minoris Antiqua, III: Denkmäler aus dem rauhen Kilikien. Manchester.

Mitchell S. 1987, “Imperial Building in the Eastern Roman Provinces”. HSPh 91, 333-365.

Öztürk H. S. & Demirhan-Öztürk E. 2019, “Nikomedia’dan Yeni Yazıtlar”. Eds. H. Selvi, İ. Şirin, M. B. Çelik, A. Yeşildal & R. Narin, Uluslararası Orhan Gazi ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu–V, Cilt I. Kocaeli, 135-136.

Pap. Faijum BGU Nelson C. A. 1895-2014, Aegyptische Urkunden aus den königlichen Museen zu Berlin: Griechische Urkunden. Greek Papyri from Roman Egypt. Berlin.

Petolescu C. M. 2018,  “Diva Matidia”. Eds. C. C. Petolescu, M. Galinier & F. Matei-Popescu, Divinul Traian Lucrările Colocviului Internaţional De La Drobeta-Turnu Severin 16–17 Iunie 2017. Bucureşti, 163-165.

PIR2 Prosopographia Imperii Romani.

Poulter A. 1995, Nicopolis ad Istrum: A Roman, Late Roman and Early Byzantine City, Excavations 1985- 1992 by Andrew Poulter. London.

RE Real Encyclopedia. Pauly-Wissowa.

RIC II    Roman Imperial Coinage, London 1923.

Robert L. 1960, Helenica: Recueil d’épigraphie, de numismatique et d’antiquités grecques, XI-XII. Paris.

Robert L. 1978, “Documents d’Asie Mineure”. BCH 102, 395-543.

Ruge W. 1936,  “Nikomedeia”. RE XVII.1, 468-492.

SEG. Supplementum epigraphicum Graecum.

Solin H. 2011, “Weitere lateinische cognomina”. Arctos 45, 143-162.

TAM IV.1 Tituli Asiae Minoris.

Taşlıklıoğlu Z. & Frisch P. 1975, “Inscriptions from the Troad”. ZPE 19, 219-224.

Topalilov I. S. 2018, “A Note on the Name of Nicopolis ad Istrum”. OArch 4, 340-349.

Uykal, Z., K. Çibuk, Ö. Titiz & R. Sayim 2019, “Nicomedia Batı Nekropolü Küçük Buluntuları”. Eds. H. Selvi, İ. Şirin, M. B. Çelik, A. Yeşildal & R. Narin, Uluslararası Orhan Gazi ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu-V. Kocaeli, 139-156.

Ward-Perkins J. B. 1980, “Nicomedia and the Marble Trade”. PBSR 48, 23-69.

Öztürk S. H. & Demirhan-Öztürk E. 2021, “Two New Inscriptions from the Western Necropolis of Nikomedeia”. Libri VII, 203-211. DOI: 10.5281/zenodo.4784911

Kalıcı bağlantı adresi: http://www.libridergi.org/2021/lbr-0310

Hüseyin Sami ÖZTÜRK

Assoc. Prof. Marmara University, Faculty of Sciences and Letters, Department of Ancient History, Istanbul. hsoztrk@yahoo.com

Ezgi DEMİRHAN-ÖZTÜRK

PhD Cand., Koç University, Archaeology and Art History, İstanbul. ezgiecedemirhan@gmail.com

]]> Eleştiri: Ergün Karaca, M.Ö. 1. Binde Doğu Trakya. Homer Kitabevi, 2019, 422 sayfa. ISBN: 978-9944-483-84-1 http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0309-2 Tue, 02 Nov 2021 12:55:36 +0000 http://www.libridergi.org/?p=6925

M.Ö. 1. Binde Doğu Trakya

E. Karaca

Publication Date: 2019
Book Name: M.Ö. 1. Binde Doğu Trakya

LIBRI VII (2021) 195-202
Received Date: 02.09.2021 | Acceptance Date: 18.10.2021
DOI: 10.5281/zenodo.5638235 | Online Publication Date: 02.11.2021
Telif Hakkı © Libri Kitap Tanıtımı, Eleştiri ve Çeviri Dergisi, 2021

Eleştiri: Ergün Karaca, M.Ö. 1. Binde Doğu Trakya, Homer Kitabevi, 2019, 422 sayfa. ISBN: 978-9944-483-84-1

Öz: Eleştiri makalesinde ele alınan kitap E. Karaca tarafından 2019 yılında yayımlanmış olan “M.Ö. 1. Binde Doğu Trakya” başlıklı çalışmadır. Kitap yazarın 2016 yılında tamamladığı Doktora çalışmasının yayımlanmış halidir. Söz konusu çalışma öncelikle araştırmaların görece az olduğu ve bu nedenle az bilinen bir bölgeye dair olduğundan ayrı bir önem teşkil etmektedir. Kitabın temelini yüzey araştırması yöntemi ile elde edilen veriler oluşturmakta olup, söz konusu veriler kapsamlı ve detaylı bir biçimde ele alınmıştır. Ancak verilerin sunulmasında ve yorumlanmasında bazı temel yayınların kullanılmamış olması, kullanılan bazı kaynakların ise kısmen güncel olmaması birtakım sorunları beraberinde getirmiştir. Kitabın önemli eksiklerinden biri bölgeyi özgün kılan niteliklerinin maddi kültürün eksik değerlendirilmesi ve yerleşim sistemlerinin doğru yorumlanmaması sonucu vurgulanmamış ve üzerinde durulmamış olmasıdır. Bununla beraber yine bölge­nin arkeolojisi açısından önem taşıyan güncel tartışmaların ve yaklaşımların konu alınmaması kitabın bilim­sel açıdan daha fazla desteklenme ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır.

Anahtar sözcükler: Trakya, Türkiye Trakyası, Yüzey Araştırması, Kolonizasyon

Abstract: The book by E. Karaca entitled: “Eastern Thrace in the 1st Millennium B.C.” reviewed in this article was published in 2019 and is the published version of the author’s doctoral thesis completed in 2016. The study has a particular importance because it concerns a region which is relatively unknown and where research is relatively scarce. The basis of this book is the data obtained through the survey method which is discussed in a comprehensive and detailed way. However, not utilizing some basic publications in presenting and interpreting the data and employing partially up to date sources has resulted in some problems. One of the important short­comings of the work is that the characteristics that make the region unique, its material culture and its settle­ment systems have not been emphasized and underlined in consequence of their not being interpreted cor­rectly. In addition, the current debates and approaches that are important for regional archeology have not been discussed, which makes the book scientifically inadequate.

Keywords: Thrace, Turkish Thrace, Survey, Colonisation

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Arkeoloji Bölümü

H. Arda BÜLBÜL (Res. Asst.)
arda.bulbul@msgsu.edu.tr


Bülbül, H. A. 2021, “Eleştiri: Ergün Karaca, M.Ö. 1. Binde Doğu Trakya, Homer Kitabevi, 2019, 422 sayfa. ISBN: 978-9944-483-84-1”, Libri VII, 195-202. DOI: 10.5281/zenodo.5638235

Link: http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0309

]]> Women and Society in the Roman World: A Sourcebook of Inscriptions from the Roman West http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0309 Thu, 07 Oct 2021 09:53:00 +0000 http://www.libridergi.org/?p=6827 ]

Women and Society in the Roman World: A Sourcebook of Inscriptions from the Roman West

E. A. HEMELRIJK

ISBN: 9780814684214
Sayfa: 345
Baskı Yılı: 2020
Baskı Yeri: New York
Yayınevi: Cambridge University Press

LIBRI VII (2021) 167-169
Geliş Tarihi: 22.09.2021 | Kabul Tarihi: 28.09.2021
Elektronik Yayın Tarihi: 07.10.2021
Telif Hakkı © Libri Kitap Tanıtımı, Eleştiri ve Çeviri Dergisi, 2021

E. A. HEMELRIJK, Women and Society in the Roman World: A Sourcebook of Inscriptions from the Roman West. New York 2020. Cambridge University Press, 345 sayfa. ISBN: 9780814684214

Amsterdam Üniversitesi’nde Eski Çağ Tarihi öğretim üyesi olan Emily A. Hemelrijk antik Roma’da kadın ve cinsiyet üzerine çalışmalar yapmaktadır. Bu kaynak kitapta da İtalya ve Roma İmparatorluğu’nun batı eyaletlerindeki Romalı kadınların toplumsal yaşamdaki rolleri ve faaliyetleri hakkında önemli ipuçları veren çok sayıda ve geniş kapsamlı yazıt koleksiyonu sunmaktadır. Seçmiş olduğu yazıtları çeşitli tematik başlıklar altında veren yazar, bu yazıtların çevirilerini ve kısa tanıtımlarını vererek geniş bir okuyucu kitlesine hitap edecek bir eser ortaya çıkarmıştır. Tematik başlıklardan oluşan kitap; köle veya özgür kadınlardan seçkin kadınlara ve İmparatorluk ailesine kadar uzanan geniş skalada; Roma kadınlarının aile rollerine, sosyal yaşamlarına, mesleklerine, yasal statülerine, seyahatlerine ve göçlerine, etnik kökenlerine, dinsel konumlanışlarına (rolleri, titrleri, bağlılıkları) ve hayırseverliklerine ışık tutmaktadır. Kitaptaki yüzlerce yazıt örneğinin bir kısmının resminin verilmesi (71 Figür); akademisyenlerin, öğrencilerin ve meraklıların orijinal yazıtları görmelerine ve okumalarına olanak sağlamaktadır. Tüm tematik konu başlıklarının altında önce genel bilgi verilmesi ve ileri okumalar için kaynak eserlerin aktarılması; okuyucunun hem konu ile ilgili temel bilgiye sahip olmasına hem de spesifik konularda literatür taraması yapmasına yardımcı olacaktır.

Kitap “Family Life”, “Legal Status, Citizenship and Ethnicity”, “Occupations”, “Social Relations”, “Travael and Migration”, “Religion, Public Life”, “Imperial Women” adlı yedi bölümden oluşmaktadır. Kitabın bölümlerinden önceki List of Figures kısmında, kullanılan figürlerin ve haritaların künyesi; Preface kısmında kitabın genel özellikleri ve teşekkür; Glossary kısmında en çok kullanılan Latince sözcüklerin ve deyimlerin anlamları; List of Abbreviations kısmında kısaltmalar; Maps kısmında ise Augustus Dönemi İtalya bölgelerini, Roma Dönemi İtalya kentlerini ve Roma Devleti’nin tüm eyaletlerini gösteren üç harita bulunmaktadır. Daha sonraki Introduction kısmında ise antikçağ Roma’sında kadınların yaşamları ve bu yaşamların yazıtlara yansımaları ile ilgili genel bir çerçeve çizilmiştir.

Eserin “Family Life” adlı ilk bölümü; kadınların evlilikteki rollerinin anlatıldığı Marriage and the Traditional Virtues of Wives, annelik algısı ve annenin rolünün anlatıldığı Mothers, kız çocuklarının ailedeki rolleri ve kız çocuk sevgisinin anlatıldığı Daughters, büyükannelerin anlatıldığı Grandmothers, kız kardeşlerin birbirleriyle ve akraba kızlarıyla ilişkilerinin anlatıldığı Siblings and Other Relations, üvey kız çocuklarının ve ailelerinin anlatıldığı Foster Families and Stepfamilies adlı altı alt başlıktan oluşmaktadır.

“Legal Status, Citizenship and Ethnicity” adlı ikinci bölüm; köle kadınların ve azatlıların oldukça ayrıntılı ve birçok farklı örnek üzerinden anlatıldığı Slaves and Freedwomen,  kadınların vatandaşlıklarının ve etnik kimliklerinin üzerinde durulduğu Citizenship and Ethnicity adlı iki alt başlıktan oluşmaktadır.

“Occupations” adlı üçüncü bölüm; kadın doktorlar, hemşireler, sütanneler gibi sağlık ile ilgili kadın katılımının anlatıldığı Medical Professions, kadınların eğitim durumları ve sınırlamaların anlatıldığı Education, özellikle zengin Roma evlerinde istihdam edilen kadın kuaförlerin anlatıldığı Hairdressers and Barbers, kadın tacirlerin, esnafların, zanaatkârların mesleklere göre ayrıntılarıyla anlatıldığı Trades and Crafts, dansçı, şarkıcı, aktris, gladyatör, hancı gibi eğlence sektöründeki kadınların anlatıldığı Entertainers and Bar Personnel, fahişelerin ve ücretlerinin anlatıldığı Prostitutes and Prices, toprak sahibi ve emlakçı kadınlar ile atölye yöneticisi kadınların anlatıldığı Managers, kadınların finans sektöründeki yerlerinin anlatıldığı Women and Finances alt başlıklarını kapsamaktadır.

Sosyal ilişkilere, seyahate ve göçe yoğunlaşan “Social Relations, Travel and Migration” adlı dördüncü bölüm; kadınlar arası sosyal ilişkilerin ve arkadaşlığın anlatıldığı Female Friendship, kadınların müdahil olduğu aşk, büyü, intikam, lezbiyen ilişki, orduda cinsellik gibi konuların olduğu Love and Hate, kadınların tiyatro, hamam vb. etkinlikler vasıtasıyla sosyalleşme alanlarının anlatıldığı Patronage and Sociability, kadınların seyahat etme tarzlarının ve kalıcı göçlerinin anlatıldığı Mobility and Migration adlı alt başlıklardan oluşmaktadır.

Din konusuna yoğunlaşan “Religion” adlı beşinci bölüm ise; Vesta, Ceres, Venus, Iuno, Minerva, Diana, Tellus, Dionysos, Isis, Bona Dea vb. rahibelerinin ve imparator kültleri rahibelerinin anlatıldığı Priestesses, rahibelerden farklı olarak Tanrı-Tanrıça-İmparator kültlerinde hizmet eden kadınların anlatıldığı Female Cult Personnel, kendilerini tamamen tanrı ve tanrıçalara adayan dindar kadınların anlatıldığı Dedicants and Devotees adlı üç alt başlıktan oluşmaktadır.

Kitabın altıncı bölümü olan “Public Life” ise; tapınaklara bağış yapan ya da tamiratını üstlenen, sosyal konularda sorumluluk alıp maddi destekte bulunan kadınların anlatıldığı Civic Benefactresses, sayıları çok az da olsa kent koruyucusu kadınların ve inşaatçıların, demircilerin, tekstil çalışanlarının, meslek kuruluşlarının sorumluluğunu üstlenen kadınların anlatıldığı Patronesses and Mothers of Cities and Associations, özellikle imparator ailesi kadınların halka açık alanlardaki heykellerinin anlatıldığı Public Statues, örneğine çok az rastlanan kadın cenaze törenlerinin anlatıldığı Public Funerals, oy hakları olmamasına rağmen aedile seçimlerinde bir adayı destekleyen (Pompeii örneği) kadınların anlatıldığı Women and Electoral Notices in Pompeii alt başlıklarından oluşmaktadır.

“Imperial Women” adlı son bölüm; eylemleri nedeniyle kutsallaştırılan veya Elagabalus’un eşi Annia Aurelia Faustina gibi örnekler ekseninde, anısı lanetlenen (damnatio memoriae) kadınların anlatıldığı Life, Death and Deeds, onursal, tanrısal unvanlar alan veya kültleştirilen imparatorluk ailesi kadınlarına yer verilen Titles and Cult, imparatorluk ailesi kadınlarının veya zengin kadınların hizmetlerindeki şarkıcıların, masözlerin, kuaförlerin, terzilerin, doktorların, ebelerin, ayakçıların, öğretmenlerin, çalgıcıların ve diğer birçok görevlilerin anlatıldığı Wealth and Staff alt başlıklarını kapsamaktadır.

Eser, kaynakların verildiği “References” ve dizin bölümü olan “Index” başlıklarıyla son bulmaktadır.

Antikçağ Roma’sında özellikle İtalya ve batı eyaletlerinde yaşamış olan kadınların aile ve sosyal ilişkileri, etnik kimlikleri, dinsel yaşamları, onurlandırılmaları, lanetlenmeleri, seyahatleri, göçleri, meslekleri, yasal konumları, gündelik yaşamları, sosyal statüleri, finansal ilişkilere katılımları bu kitapta yazıtlar ekseninde enine boyuna değerlendirilmiştir. Eserde kölelerden özgürlere, kız çocuklarından yaşlılara, varlıklılardan fakirlere, rahibelerden fahişelere, imparatorluk ailesindekilerden eğlence sektöründekilere kadar geniş yelpazede kadın figürlerin ele alınması; antik Roma’da kadınların yaşam tarzları ve kadın algısı ile ilgili önemli bilgiler edinmemize neden olmaktadır. Böylece eser, edebi kaynaklarda büyük ölçüde göz ardı edilen kadınların daha iyi anlaşılması için önemli bir açığı kapatmaktadır. Bu yazıtlarda kadınların ev ve aile işlerinin yanında, sosyal yaşama ve mesleklere katılım oranlarının da düşünülenden yüksek olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu yüzden eser meraklı okuyucu, öğrenci, akademisyen, kadın ve cinsiyet tarihi ile ilgilenen herkes için, birinci elden kaynakları içermesi nedeniyle de, önemli bir başvuru kaynağı olabilecek niteliktedir.

Akdeniz Üniversitesi
Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü

Deniz AKDENİZ (PhD.)
araf.akdeniz@gmail.com

D. Akdeniz, Women and Society in the Roman World: A Sourcebook of Inscriptions from the Roman West. Yazar: E. A. HEMELRIJK, Libri VII (2021) 167-169.

Kalıcı bağlantı adresi: http://www.libridergi.org/2021/lbr-0309

]]> “Doğu Lykaonia’dan Yeni Hristiyanlık Dönemi Yazıtları” (Cedrus VIII, 2020, 531-545) için Corrigenda et Addenda http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0308 Tue, 25 May 2021 13:22:03 +0000 http://www.libridergi.org/2015-en/trans-2015-en/lbr-0308

“Doğu Lykaonia’dan Yeni Hristiyanlık Dönemi Yazıtları” (Cedrus VIII, 2020, 531-545) için Corrigenda et Addenda

Mehmet ALKAN
İlker IŞIK

LIBRI VII (2021) 97-99
Received Date: 15.04.2021 | Acceptance Date: 16.05.2021
DOI: 10.5281/zenodo.4784913 | Online Publication Date: 25.05.2021

Öz: Bu çalışmada, Cedrus Dergisi’nin 2020 yılı sayısında yayınlanan “Doğu Lykaonia’dan Yeni Hristiyanlık Dönemi Yazıtları / New Christian Inscriptions from Eastern Lycaonia” başlıklı makalemizde görülen gereklilik üzerine 3 ve 4 no’lu yazıtlar üzerinde bazı düzeltmeler ve eklemer yapılmaktadır.

Anahtar sözcükler: Lykaonia, Hristiyan Yazıtları, Episkopos, Polyeuktos

Abstract: In this study, some corrections and additions are made on the versions two of the inscriptions (Nr. 3 and 4) upon the necessity seen in our article titled “Doğu Lykaonia’dan Yeni Hristiyanlık Dönemi Yazıtları / New Christian Inscriptions from Eastern Lycaonia” published in the 2020 issue of Cedrus Journal.

Keywords: Lycaonia, Christian Inscriptions, Episcopus, Polyeuctus

Alkan M. & Işık İ. 2020, “Doğu Lykaonia’dan Yeni Hristiyanlık Dönemi Yazıtları”. Cedrus VIII, 531-545.       

Gignac F. Th. 1976, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods, Volume I: Phonology. Milano.

IG XIV     Inscriptiones Graecae. Berlin 1873 –.

I.Prusias Ameling W., Die Inschriften von Prusia ad Hypium (IGSK 27). Bonn 1985.

LGPN V.C  A Lexicon of Greek Personal Names. Oxford 2018.

MAMA VII Monumenta Asiae Minoris Antiqua, I-XI. London 1928-2013.

Stephen M. 1982, Regional Epigraphic Catalogues of Asia Minor, II: The Ankara District. The Inscriptions of North Galatia (BAR 135). Oxford.

SEG  Supplementum Epigraphicum Graecum. Leiden 1923 –.

M. Alkan & İ. Işık, ““Doğu Lykaonia’dan Yeni Hristiyanlık Dönemi Yazıtları” (Cedrus VIII, 2020, 531-545) için Corrigenda et Addenda”. Libri VII (2021) 97-99. DOI: 10.5281/zenodo.4784913

Kalıcı bağlantı adresi: http://www.libridergi.org/2021/lbr-0308

Mehmet ALKAN

Dr. Öğr. Üyesi, Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Karaman. mehmetalkan@kmu.edu.tr

İlker IŞIK

Dr. Öğr. Üyesi, Selçuk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü, Konya. ilkerarkeo26@gmail.com – ilkerarkeo@selcuk.edu.tr

]]> Nikaia’dan Yeni Yazıtlar XIV – Nikaia’dan Leukai’a/Lefke’ye Yerleşimler, Miltaşları, Roma Yolu ve Mauricius Köprüsü http://www.libridergi.org/en/2021-en/lbr-0282 Thu, 28 Jan 2021 15:12:18 +0000 http://www.libridergi.org/2015-en/trans-2015-en/lbr-0282

Nikaia’dan Yeni Yazıtlar XIV – Nikaia’dan Leukai’a/Lefke’ye Yerleşimler, Miltaşları, Roma Yolu ve Mauricius Köprüsü

Hüseyin Sami ÖZTÜRK

LIBRI VII (2021) 1-16
Received Date: 05.11.2020 | Acceptance Date: 16.01.2021
DOI: 10.5281/zenodo.4475599 | Online Publication Date: 28.01.2021

Öz: Nikaia’nın Bithynia Bölgesi’nde önemli bir yerleşim haline gelmesindeki önemli etkenlerden biri de Kü­çük Asya’ya giden yolların kesişme noktasında yer almasıdır. Nikaia’nın bugün 3 tanesi görülebilen, 4 ana kapısı bulunmaktadır. Bu dört kapıdan biri olan Lefke Kapısı Kudüs’e kadar uzanan yolun Küçük Asya’daki başlangıcı sayılabilir. Hacı Yolu olarak da adlandırılan bu yol aslında bir Roma yolu olup Küçük Asya’daki iki ana Roma yolundan biridir; ancak bu yolun adı bilinmemektedir. Sakarya ve Bilecik illeri epigrafik-tarihi coğrafi yüzey araştırması sırasında, Osmaneli ilçesinde yeni miltaşları bulunmuştur. Bu miltaşlarının yanı sıra, Roma yol izleri, köprüler ve yerleşimler de yolun güzergahı hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bi­lecik ili Osmaneli ilçesinde birbirine yakın noktalarda 5 köprü bilinmektedir. Biri hariç, bu köprülerin ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir. Bununla birlikte Osmaneli’ndeki Roma köprüsünün yıkık ayakları arasındaki bir monogramda İmparator Mauricius’un adı bulunmuştur. Monogramdan ötürü Mauricius Köprüsü olarak adlandırdığımız bu köprünün yanı sıra, yine Selçik köyü sınırları içinde kalan Dö­nekönü ile Çamaltı mevkiileri arasında, şimdi sadece Sakarya Nehri’nin içinde temelleri kalan bir köprü da­ha vardır. Bu köprü literatürde daha önce bilinen bir köprü değildir ve ilk kez belgelenmektedir. Bu köprü­yü de antik Moedo Orientis yerleşiminden ötürü Moedo Orientis Köprüsü olarak adlandırmaktayız.

Anahtar sözcükler: Nikaia, Schinae, Moedo Orientis, Mansio Mido, Leukai/Lefke/Osmaneli, Flaviuslar, Va­lentinianus, Valens, Gratianus

Abstract: Nikaia’s location on the crossroads leading to Asia Minor was instrumental in the city rising to prom­inence. The city had three main gates, three of which is still visible. One of them, the Lefke Gate can be con­sidered to be the beginning of section of the road in Asia Minor leading to Jerusalem. This route, known also as Pilgrimage Road was originally one of the two main Roman roads in Asia Minor. The original name of this road is unknown. During epigraphical-historical, geographical surveys in Sakarya and Bilecik provinces, the new milestones were found in the Osmaneli district of Bilecik province. Along with the milestones, Ro­man road traces, bridges and settlements give important hints on the route. There are five known bridges close to each other in the Osmaneli district of Bilecik province. Their builders or construction dates are ex­cept one, unknown. The name of Emperor Mauricius was found in a monogram between the feet of a ru­ined Roman bridge in the Osmaneli district. Along with the bridge named by us as the Bridge of Mauricius due to this monogram, there are the foundations of another ruined bridge between Dönekönü and Çamaltı within Selçik village, which lies on the Sakarya River. This bridge is previously unknown in literature and is here document­ed for the first time. We name it as Moedo Orientis Bridge after the ancient settlement Moedo Orientis.

Keywords: Nicea, Schinae, Moedo Orientis, Mansio Mido, Leukai/Lefke/Osmaneli, Flavians, Valentinianus, Valens, Gratianus

Birincil Kaynaklar

Amm. Marc. (= Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri) Ammianus Marcelli­nus, with an English translation by J. C. Rolfe, I-III (Cam­bridge[Mass.]/London) (The Loeb Classical Library).

An. Kom. Alex. (= Anna Komnena, Aleksias) The Alexiad of Anna Comnena, translated from the Greek by E. R. A. Sewter, Baltimore 1969.

Itin. Ant. & Itin. Burd. G. Parthey – M. Pinder (Eds.), Itinerarium Antonini Augusti et Hierosolymi­tanum. Berlin 1848.

Itin. Hierosol. P. Geyer (Ed.), Itinera Hierosolymitana: Saeculi IIII-VIII. Vienna 1898.

Strab. (= Strabon, Geographika) The Geography of Strabo, with an English trans­lation by H. L. Jones, I-VIII (London/New York). (The Loeb Classical Lib­rary).

Tab. Peut. K. Miller (Ed.), Tabula Peutingeriana, sec. I-IV d.C. Facsimil., 1887-1888.

Modern Literatür

Adak – Öztürk 2016 M. Adak – H. S. Öztürk, “Ein neuer Meilenstein aus der Nähe von Dableis (Nikaia) und das flavische Straßenbauprogramm”. Philia 2 (2016) 72-82.

AST Araştırma Sonuçları Toplantısı.

Belke 2010 K. Belke, “Justinians Brücke über den Sangarios”. Eds. S. Doğan – M. Kadi­roğlu, Bizans ve Çevre Kültürler: Prof. Dr. S. Yıldız Ötüken’e Armağan. İs­tanbul (2010) 89-99.

Efe 1990 T. Efe, “1988 Yılında Kütahya, Bilecik ve Eskişehir İllerinde Yapılan Yüzey Araştırmaları”. AST 7 (1990) 405-424.

Efe et al. 2014 T. Efe, M. Türkteki, D. Sarı – M. E. Fidan, “Bilecik ili 2013 Yılı Yüzey Araş­tırması”. AST 32/1 (2014) 495–504.

Ergin et al. 1967 K. Ergin, G. Uğur – Z. Uz, Türkiye ve Civarının Deprem Kataloğu (Milattan Sonra 11 yılından 1964 sonuna kadar). İstanbul 1967.

IApameia und Pylai T. Corsten, Die Inschriften von Apameia (Bithynien) und Pylai. Bonn 1987 (IGSK 32).

IGSK Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien. Bonn 1972→.

INikaia S. Şahin (Hrsg.), Katalog der antiken Inschriften des Museums von Iznik (Nikaia), I–II 1/2. Bonn 1979-1982 (IGSK 9-10 1/2).

Kienast et al. 2017 D. Kienast – W. Eck – M. Heil, Römische Kaisertabelle: Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt 2017

Oberhummer 1933a E. Oberhummer, “Mygdones (Μυγδόνες)”. RE XVI/1 (1993) 998.

Oberhummer 1933b E. Oberhummer, “Mygdonia”. RE XVI/1 (1993) 998-999.

Özgür 1990 E. M. Özgür, Bilecik Coğrafyası. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üni­versitesi, Ankara 1990.

Öztürk – Demirhan-Öztürk 2019 H. S. Öztürk – E. Demirhan-Öztürk, “Nikaia (Bithynia) Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi Coğrafi Yüzey Araştırması Çalışmaları – 2017”. AST 36/2 (2019) 255-262.

Öztürk 2016 B. Öztürk, “Karamürsel’de (Bithynia) Bir Antik Kıyı Yerleşimi Prainetos: Prei­etos”. Eds. H. Selvi, M. B. Çelik – A. Yeşildal, Uluslararası Kara Mürsel Alp ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu – II Sempozyumu Bildirileri, 3-5 Nisan 2015, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi. Kocaeli (2016) 61–82.

Öztürk 2020 H. S. Öztürk, “Nikaia’da (Bithynia) Epigrafik ve Tarihi-Coğrafi Çalışmalar (2010-2019) – A Summary of Epigraphic Studies (2010-2019) in the Terri­tory of Nicaea (Bithynia)”. Eds. H. S. Öztürk – H. Şahin – Z. Çulha, I. Küçü­kasya Tarihi ve Epigrafyası Sempozyumu, İstanbul 14-15 Ekim, 2010 – I. Asia Minor History and Epigraphy Symposium, İstanbul in 14-15 October, 2010. İstanbul (2020) 108-128; 272-292.

Philia Philia: International Journal of Ancient Mediterranean Studies.

RE Real Ancyclopedia. Pauly-Wissowa.

Robert 1969 L. Robert, Opera Minora Selecta, II. Amsterdam 1969.

RRMAM I D. French, Roman Roads and Milestones of Asia Minor, Fasc. I: The Pilg­rim’s Road. Ankara 1981.

RRMAM III.4 D. H. French, Roman Roads & Milestones of Asia Minor, Vol. III Milestones, Fasc. 3.4: Pontus et Bithynia (with Northern Galatia). Ankara 2013 [Elect­ronic Monograph 4].

Şahin 1999 S. Şahin, “Wasserbauten Justinians am unteren Sangarios in Bithynien”. Ed. S. Panciera, XI Congresso Internazionale di Epigrafia Greca e Latina, Atti II. Roma, 18-24 settembre 1997. Rome (1999) 643-658.

Withby 1988 M. Withby, The Emperor Maurice and His Historian: Theophylact Simocat­ta on Persian and Balkan Warfare. Oxford 1988.

H. S. Öztürk, “Nikaia’dan Yeni Yazıtlar XIV – Nikaia’dan Leukai’a/Lefke’ye Yerleşimler, Miltaşları, Roma Yolu ve Mauricius Köprüsü”. Libri VII (2021) 1-16. DOI: 10.5281/zenodo.4475599

Link: http://www.libridergi.org/en/2020-en/lbr-0282

Hüseyin Sami ÖZTÜRK

Doç. Dr., Marmara Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, İstanbul. hsoztrk@yahoo.com

]]>