Epigrafi-2024 | LIBRI http://www.libridergi.org Epigrafi, Çeviri ve Eleştiri Dergisi Sat, 28 Dec 2024 15:30:43 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9 New Dedications from Phaselis to Apollon Epidamos, Artemis Pergaia and Hephaistos http://www.libridergi.org/genel/lbr-0341 Sat, 28 Dec 2024 13:28:52 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8618

New Dedications from Phaselis to Apollon Epidamos, Artemis Pergaia and Hephaistos

Murat ARSLAN
Nihal TÜNER ÖNEN

LIBRI X (2024) 113-128
Geliş Tarihi: 10.12.2024 | Kabul Tarihi: 25.12.2024
DOI: 10.5281/zenodo.14556057
Elektronik Yayın Tarihi: 28.12.2024

Abstract: This article presents three new votive inscriptions from Phaselis. The first inscription was carved on a pedestal that had been reused as spolia in repairs made in Late Antiquity on the main street of the city, which descends to the Central Harbour. It is dedicated to Apollon Epidamos. Since the epithet Epidamos was first documented for Apollon at Phaselis, the present study firstly focuses on the meaning of the epithet and its usage for Demeter, and then tries to analyse the connection of the epithet with Apollon and Phaselis. The second inscription is a votive stele dedicated to Artemis Pergaia by a foreign couple (metoikoi) living in Phaselis, which was found in front of pier no. A9 during the excavations carried out at the piers of the Phaselis aquaeducts. The final inscription is dedicated to Hephaistos and was recovered as a surface find between the Tetragonal Agora and the south wall of the Great Bath. The votive inscription of Hephaistos, documented for the first time at Phaselis has been analysed in a multifaceted way in relation to the settlements and the hinterland where the god was worshipped, and the god’s connection with the city of Phaselis is evaluated.

Keywords: Phaselis, Votive Inscriptions, Apollon Epidamos, Artemis Pergaia, Hephaistos

Öz: Bu makalede Phaselis kentinden ele geçmiş üç yeni adak yazıtı tanıtılmaktadır. Yazıtlardan ilki kentin Merkezi Liman’a inen ana caddesinde Geç Antikçağ onarımlarında devşirme malzeme olarak kullanılmış bir kaideye kazınmış olup Apollon Epidamos’a adanmıştır. Epidamos sıfatı Apollon için ilk kez Phaselis’te belgelendiğinden bu çalışmada öncelikle epithetin anlamı ve Demeter’e ait kullanımları üzerinde durulmuş ardından söz konusu lakabın Apollon ve Phaselis’le bağlantısı analiz edilmeye çalışılmıştır. İkinci yazıt ise Phaselis su kemerlerinin ayaklarında gerçekleştirilen kazı çalışmalarında A9 no’lu ayağın önlerinde bulunmuş ve Phaselis açısından ünik bir örnek teşkil eden, Phaselis’te ikamet eden yabancı (metoikoi) bir çiftin Artemis Pergaia’ya adanmış bir adak stelidir. Son yazıt Hephaistos’a adanmış olup Tetragonal Agora ile Büyük Hamam’ın güney duvarı arasında yüzey buluntusu olarak ele geçmiştir. Phaselis’te ilk defa belgelenen Hephaistos’a ilişkin bu adak yazıtı tanrının tapınım gördüğü yerleşimler ve hinterlandları üzerine çok yönlü bir şekilde ele alınmış ve tanrının Phaselis kenti ile olan bağlantısı değerlendirilmiştir.

Anahtar sözcükler: Phaselis, Adak Yazıtı, Apollon Epidamos, Artemis Pergaia, Hephaistos

Adak M. 2003, Metöken als Wohltäter Athens. Untersuchungen zum sozialen Austausch zwischen ortsansässigen Fremden und der Bürgergemeinde in klassischer und hellenistischer Zeit (ca. 500-150 v. Chr.). München.

Adak M., N. Tüner & S. Şahin 2005, “Neue Inchriften aus Phaselis I”. Gephyra 2, 1-20.

Akar Tanrıver D. S. 2009, Apollon Klarios Kültü, Kehanet Pratikleri ve Adaklar. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi. İzmir.

Akdoğu Arca E. N & Gökalp N. 2009, “Antalya’dan Yeni Adak Yazıtları”. Adalya XII, 261-275.

Akgönül S. O. & Köker H. 2024, “Sikkeler Işığında Pisidia’da Apollon Propylaios Kültü”. Lycus Dergisi 9, 53-71.

Arslan M. 2024, Memnon: Herakleia Pontike Hakkında (PERI HERAKLEIAS). Çeviri, Notlar ve Yorum. İstanbul 2024.

Baker P. & Thériault G. 2018, “Xanthos et la Lycie à la basse époque hellénistique: nouvelle inscription honorifique xanthienne”. Chiron 48, 301-331.

Bernand A. E. 1970, Le Delta égyptien d’après les textes grecques, I: Les Confins libyques. 3 vols. Cairo.

Bernand A. E. 1981, Recueil des inscriptions grecques du Fayoum. Vol. 3: La Méris de Polémôn. Paris.

Borchhardt J. & Şişmanoğlu Ş. 1999, “Das Diptychon von Tubure/Tyberissos”. Eds. P. Scherrer, H. Taeuber & H. Thür, Steine und Wege. Festschrift für Dieter Knibbe zum 65. Geburtstag. Wien, 275-297.

Brandt H. 1992, Gesellschaft und Wirtschaft Pamphyliens und Pisidiens im Altertum. Bonn.

Brommer F. 1972, “Die kleinasiatischen Münzen mit Hephaistos”. Chiron 2, 531-544.

Brommer F. 1974, “Hephaistos im südwestlichen Kleinasien”. Eds. E. Akurgal & U. B. Alkım, Arif Müfid Mansel’e Armağan / Mélanges Mansel. Ankara, 139-145.

Cartledge P. 2000, “Metoikos”. DNP 8, 104-107.

Chiai G. F. 2019, “Paphlagonien: das Land, seine Herrscher und seine Götter in der Zeit des pontischen Königshauses und in der Kaiserzeit”. Gephyra 18, 97-135.

Czech-Schneider R. 1998, Anathemata: Weihgaben und Weihgabenpraxis und ihre Bedeutung für die Gesellschaft und Wirtschaft der frühen Griechen, Unpublished PhD Thesis, Wilhelms-Universität Münster/Westf. Münster.

Çizmeli Öğün Z. 2009, “Fare, Veba ve Apollon. Bir Kutsal Alanın Kuruluş Söylence İkonografisi”. Eds. O. Tekin & A. Erol, Ancient History, Numismatics and Epigraphy in the Mediterranean World Studies in memory of Clemens E. Bosch and Sabahat Atlanand in honour of Nezahat Baydur. İstanbul, 113-122.

Demir M. 2021, “Eski Hellen Literatüründe İlahi Cezalandırmanın Tezahürü Olarak Veba Metaforu: İki Örnek”. OANNES – Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi 3/2, 457-479.

Ehrhardt N. 1989, “Apollon Ietros. Ein verschollener Gott Ioniens?”. Ist.Mitt. 39, 115–122.

Farrington A. 1995, The Roman Baths of Lycia: An Architectural Study (BIAA Monographs). Ankara.

FHG III. Muller K. (Ed.) 1841-1870, Fragmenta Historicorum Graecorum III. Paris.

French D. H. 1994, “Inscriptions from Gerede and Region”. EA 23, 113-117.

Graf F. 2008, Apollo. London-New York.

Heipp-Tamer C. 1993, Die Münzprägung der lykischen Stadt Phaselis in griechischer Zeit (Saarbrücker Studienzur Archäologie und Alten Geschichte VI). Saarbrücken.

Hicks E. L. 1890, “Ceramus (Κέραμος) and Its Inscriptions”. JHS XI, 109-128.

Horstmanshoff H. F. J. 1992, “Epidemie und Anomie: Epidemien in der griechischen Welt (800–400 v. Chr.)”. Medizinhistorisches Journal 27/1-2, 43-65

IDidyma McCabe D. F. (Ed.) 1985, Dydima Inscriptions. Texts and List (The Princeton Project on the Inscriptions of Anatolia, The Institute for Advanced Study). Princeton.

Kallet L. 2013, “Thucydides, Apollo, The Plague, and The War”. The AJP 134/3, 355-382.

Kılıç O. 2017, “Eskiçağ’dan Yakınçağ’a Sıtma ve Tarihe Etkileri”. Eds. Ş. Köse, Ç. Büke, F. Çakmak & E. Akççek, Tarihsel Süreçte Anadolu’da Sıtma. Ankara, 117-159.

Lalagüe-Dulac S. 2007, “Héphaistos et les armes d’Achille: schéma artistique convenu ou reflet de cultes locaux?”. Ed. P. Brun, Scripta Anatolica. Hommages à Pierre Debord. Bordeaux, 297-314.

Leibovici M. E. 1993, The Asiatic Artemis. Thesis submitted for the degree of Master of Arts, Department of Classics, McGill University. Montreal.

LGPN VA Corsten T., R. W. V. Catling & M. Ricl (Eds.) 2010, A Lexicon of Greek Personal Names. Volume VA: Coastal Asia Minor: Pontos to Ionia. Oxford.

LGPN VB Balzat J.-S., R. W. V. Catling, É. Chiricat, F. Marchand & T. Corsten (Eds.) 2013, A Lexicon of Greek Personal Names. Volume VB: Coastal Asia Minor: Caria to Cilicia. Oxford.

LGPN VC Balzat J.-S., R. W. V. Catling, É. Chiricat & T. Corsten (Eds.) 2018, A Lexicon of Greek Personal Names. Volume VC: Inland Asia Minor. Oxford.

Liddell H. G. & Scott R. 1940, A Greek and English Lexicon. Oxford.

Longrigg J. 2000, “Death and Epidemic Disease in Classical Athens”. Eds. V. M. Hope & E. Marshall, Death and Disease in the Ancient City. London-New York, 55-64.

Malten L. 1912a, “Hephaistos”. RE VIII.1, 310-366.

Malten L. 1912b, “Hephaistos”. Jahrbuch des kaiserlich deutschen archaeologischen Instituts 27, 232-264.

Marek C. 1993, Stadt, Ära und Territorium in Pontus-Bithynia und Nord-Galatia (Istanbuler Forschungen 39). Tübingen.

Nollé J. 1995, “Athena in der Schmiede des Hephaistos. Militär-, wirtschafts- und sozialgeschichtliche Implikationen von Münzbilder”. Jahrbuch für Numismatik und Geldgeschichte 45, 51-77.

Norrie Ph. 2016, A History of Disease in Ancient Times: More Lethal than War. London.

Oesterheld C. 2014, “La parole salvatrice transformée en remède perpétuel: l’oracle d’Apollon de Claros rendu à la ville de Hiérapolis en Phrygie”. Ed. J.-C. Moretti, Le sanctuaire de Claros et son oracle. Actes du colloque international de Lyon, 13-14 janvier 2012. Lyon, 211-226.

Onurkan S. 1969, “Perge Artemis Kabartmaları ve Artemis Pergaia”. Belleten XXXIII/131, 303-324.

Pace B. 1923, “Diana Pergaea”. Eds. W. H. Buckler & W. M. Calder, Anatolian Studies Presented to Sir William. London, 297–314.

Perlstadt H. 2016, “The Plague of Athens and the Cult of Asclepius: A Case Study of Collective Behavior and a Social Movement”. Sociology and Anthropology 4/12, 1048–1053.

Petersen E. & von Luschan F. 1889, Reisen im südwestlichen Kleinasien. Vol. II: Reisen in Lykien, Milyas und Kibyratis. Vienna.

Robert L. 1948, “Deux textes inutilisés sur Pergé et sur Sidé”. Hellenica V, 64-76.

Robert L. 1987, Documents d’Asie Mineure. Paris.

Schachter A. 1981, Cults of Boiotia: 1. Acheloos to Hera (Bulletin Supplement 38.1). London.

Sosin J. D. 2016, “A Metic was a Metic”. Historia 65/1, 2-13.

Talloen P. 2015, Cult in Pisidia: Religious Practice in Southwestern Asia Minor from Alexander the Great to the Rise of Christianity (Studies in Eastern Mediterranean Archaeology 10) Turnhout.

Turgut M. 2022, “Antik Akdeniz Bölgesinde Salgın Hastalıkların İnanç Değişiklikleri Üzerindeki Etkileri”. Selçuk Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 48, 92-107.

Versnel H. S. 2011, Coping with the Gods: Wayward Readings in Greek Theology. Leiden-Boston.

Wernicke K. 1895, “Artemis”. RE II/1, 1336-1440.

Wiechmann I. 2012, “The History of Plague”. Eds. M. Harbeck, K. von Heyking & H. Schwarzberg, Sickness, Hunger, War, and Religion: Multidisciplinary Perspectives (3). Munich, 65–66.

Wörrle M. 1978, “Epigraphische Forschungen zur Geschichte Lykiens II: Ptolemaios II und Telmessos”. Chiron 8, 201–246.

Wörrle M. 1988, Stadt und Fest im kaiserzeitlichen Kleinasien. Studien zu einer agonistischen Stiftung aus Oinoanda. München.

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0341

Murat ARSLAN

Prof. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of History, Antalya, Türkiye. marslan@akdeniz.edu.tr

Nihal TÜNER ÖNEN

Prof. Dr., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of Ancient Languages and Cultures, Antalya, Türkiye. nihaltuner@akdeniz.edu.tr

]]> New Inscriptions from Olympos (Lykia) http://www.libridergi.org/genel/lbr-0340 Sat, 21 Dec 2024 09:46:37 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8576

New Inscriptions from Olympos (Lykia)

Ezgi DEMİRHAN-ÖZTÜRK

LIBRI X (2024) 85-97
Geliş Tarihi: 10.11.2024 | Kabul Tarihi: 09.12.2024
DOI: 10.5281/zenodo.14517598
Elektronik Yayın Tarihi: 21.12.2024

Abstract: This article presents four new inscriptions recorded during the 2024 excavation season in Olympos: 1) The Tomb of Epiktesis and his Family 2) The Tomb of Midas and his Family 3) The Tomb of Zosimos and his Family, and 4) The Tomb of a person(s), whose name(s) is/are unknown. These four tomb inscriptions were uncovered and documented in the area known as the North Necropolis of the city. The first inscription is not in situ; however, since it was found within the North Necropolis, it is thought not to have come from a distant location and probably belongs to this area. Each inscription has been assessed individually within its context. In addition to these assessments, this article provides a brief explanation of the burial penalties commonly found in the tomb inscriptions of Olympos and includes information concerning where these fines were paid to and the amounts involved.

Keywords: Olympos, Lycia, Funerary Inscriptions, Tomb Raiding Penalties

Öz: Bu makalede,  2024 yılı kazı sezonunda Olympos’ta kaydedilmiş dört yeni yazıt tanıtılmaktadır: 1) Epiktesis ve Ailesinin Mezarı 2) Midas ve Ailesinin Mezarı 3) Zosimos ve Ailesi’nin Mezarı 4) Adı Bilinmeyen Kişi/Kişilerin Mezarı. Kaydedilen bu dört mezar yazıtı kentin Kuzey Nekropolis’i olarak adlandırılan alanda ortaya çıkarılmış ve kayıt altına alınmıştır. Bir numaralı yazıt in situ değildir, fakat Kuzey Nekropolis’in içerisinde bulunmuş olmakla birlikte uzak bir yerden getirilmiş olmayacağı ve muhtemelen bu alana ait olduğu düşünülmektedir. Yazıtlar kendi bağlamlarında tek tek içerikleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmelerin yanı sıra bu makalede tanıtılan mezar yazıtları dikkate alınarak Olympos kentinin mezar yazıtlarında genellikle yer alan mezar cezalarına ve bu cezaların hangi kuruma, ne kadar ödendiğine dair kısa bir değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar sözcükler: Olympos, Lykia, Mezar Yazıtı, Mezar Yağmacılığı Cezaları

Adak M. & O. Atvur 1997, “Das Grabhaus des Zosimas und der Schiffseigner Eudemos aus Olympos in Lykien”. EA 28, 11-31.

Adak M. 2019, “Pamphylia ve Pisidia’da Kent Eşrafı ve Resmi Unvanları”. Eds. O. Tekin, C.  H. Roosevelt & E. Akyürek, Tarih Boyunca Anadolu’da Hayırseverlik Birinci Uluslararası Suna & İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Sempozyumu 26-29 Mart 2019. Antalya, 47-71.

Atila İ. A. & A. V. Çelgin 1991, “Likya’da, Olympos’ta Bulunan Bir Mezar Anıtı”. Mimar Sinan Üniversitesi Fen/Edebiyat Fakültesi Dergisi I, 75-112.

Bérard V. 1892, “Inscriptions d’Olympos”. BCH XVI, 213-239.

Bryce T. R. & J. Zahle 1986, The Lycians: A Study of Lycian History and Civilization to the Conquest of Alexander the Great, Vol. 1: The Lycians in Literary and Epigraphic Sources. Copenhagen.

Chaniotis A. 2019, “Aphrodisiaslı Hayırseverler ve Hayırseverliğin Toplumsal-Kültürel Sınırları”. Eds. O. Tekin, C. H. Roosevelt & E. Akyürek, Tarih boyunca Anadolu Hayırseverlik Birinci Uluslararası Suna & İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Sempozyumu 26-29 Mart 2019. Antalya, 111-120.

Demirhan-Öztürk E. 2021, “A New Funerary Inscription from Olympos (Lycia) and an Addendum”. Libri VII, 213-212.

Efendioğlu T. 2012, “Hellenizm ve Roma Çağları Likyası’nda Yerel Kültler”. Eds. K. Dörtlük, & T. Kâhya, R. Boyraz-Seyran & T. Ertekin, Uluslararası Genç Bilimciler Buluşması I: Anadolu Akdenizi Sempozyumu 04-07 Kasım 2009. Antalya, 109-122.

Evcim S. 2023, “The Discovery in Olympus (Lycia) of One of the Oldest Known Paintings of Christ Pantocrator with a Discussion of its Iconography”. Adalya 26, 289-318.

Gignac F. 1976, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods. Vol. I: Phonology. Milano.

Kılıç Aslan S. 2023, Lycian Families in the Hellenistic and Roman Periods: A Regional Study of Inscriptions: Towards a Social and Legal Framework. Leiden.

LGPN I, Fraser P. M. & E. Matthews (Eds.), A Lexicon of Greek Personal Names, Volume I: The Aegean Islands, Cyprus, Cyrenaica. Oxford 1987.

LGPN IIIA, Fraser P. M. & E. Fraser (Eds.), A Lexicon of Greek Personal Names, Volume IIIA: The Peloponnese, Western Greece, Sicily and Magna Graecia. Oxford 1997.

LGPN VA, Corsten Th. (Ed.), A Lexicon of Greek Personal Names, Volume VA: Coastal Asia Minor: Pontos to Ionia. Oxford 2010.

LGPN VB, Balzat J.-S., R. W. V. Catling, É. Chiricat & F. Marchand (Eds.), Assoc. Ed. Th. Corsten, A Lexicon of Greek Personal Names, Volume VB: Coastal Asia Minor: Caria to Cilicia. Oxford 2013.

McLean B. H. 2002, An Introduction to Greek Epigraphy of the Hellenistic and Roman Periods from Alexander the Great down to the Reign of Constantine (323 B.C. – A.D. 337). Ann Arbor.

Merkelbach, R. 1991, “ΠΑΤΡΩΝΥΜΟΝ heisst nicht: ‘Name des Vaters’”. ZPE 87, 37-38.

Olcay Uçkan B. Y. 2017, “Introduction”. Eds. B. Y. Olcay Uçkan, Olympos I: 2000–2014 Araştırma Sonuçları. Antalya, 1-4.

Olcay Uçkan B. Y., Ö. E. Öncü & S. Evcim 2017, “Olympos’un Roma ve Bizans Dönemi Kent Dokusu”. Eds. B. Y. Olcay Uçkan, Olympos I: 2000–2014 Araştırma Sonuçları. Antalya, 9-30.

Öztaşkın G. K. & M. Bursalı 2024, “Unique Floor Mosaic Discovered in Olympos 2023 Excavation”. Anmed 22, 47-50.

Wiedergut K. 2018, “Wieder die Inflationshypothese: Zur Höhe der Bußgelder in Grabinschriften aus dem ostlykischen Olympos”. EA 51, 147-163.

Wiedergut K. 2022, “Retiring by the Seaside: A Praetorian from Thrace in Lycian Olympos With an addendum to TAM II 949”. Acta Classica Mediterranea 5, 69-85.

Zgusta L. 1964, Kleinasiatische Personennamen. Prag.

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0340

Ezgi DEMİRHAN-ÖZTÜRK

PhD Cand., Koç University, Department of Archaeology and Art History, Istanbul. eozturk20@ku.edu.tr; ezgiecedemirhan@gmail.com

]]> New Inscriptions from Nikaia XVI: Votives to Zeus (Bronton and Gorzaios) http://www.libridergi.org/genel/lbr-0339 Wed, 18 Dec 2024 16:40:32 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8558

New Inscriptions from Nikaia XVI: Votives to Zeus (Bronton and Gorzaios)

Hüseyin Sami ÖZTÜRK

LIBRI X (2024) 71-83
Geliş Tarihi: 10.11.2024 | Kabul Tarihi: 22.11.2024
DOI: 10.5281/zenodo.14470198
Elektronik Yayın Tarihi: 18.12.2024

Abstract: This article presents new five votive inscriptions discovered during surveys conducted in the provinces of Sakarya and Bilecik since 2010. Three of these inscriptions are dedicated to Zeus Bronton, one to Zeus Gorzaios and the last is simply addressed to Zeus without any additional attribution (qualifying adjective). The first two inscriptions were found in close proximity to each other and suggest a new cult area for Zeus Bronton based on their location and content. Inscription number three is likely related to the recently discovered Zeus Bronton cult area in the village of Ahmetler. Inscription number four is particularly interesting, as it marks the first time the “Gorzaios” attribute, previously seen only with Apollo, is mentioned alongside Zeus. This shows “Gorzaios” attribute is not unique to Apollo. Inscription number five is a typical votive inscription that mentions only Zeus. This article introduces these five new inscriptions, along with their contents: 1) Votive offering of Claudius Ba— to Zeus Bronton; 2) Votive offering of Claudius Secundus to Zeus Bronton; 3) Votive offering of Glaukias and Lucius to Zeus Bronton; 4) Votive offering of Domitius Stephanos to Zeus Gorzaios; 5) Votive offering of Alexander to Zeus.

Keywords: Bithynia, Nikaia, Phrygia, Dorylaion, Zeus, Bronton, Gorzaios, Votive Inscription

Öz: Bu makalede 2010 yılından bu yana Sakarya ve Bilecik illerinde yürütülen yüzey araştırmalarında keşfedilen yeni beş adak yazıtı tanıtılmaktadır. Bu yazıtlardan üçü Zeus Bronton’a, biri Zeus Gorzaios’a, sonuncu yazıt ise herhangi bir ek atıfta (niteleyci sıfatta) bulunulmadan sadece Zeus’a adanmıştır. İlk iki yazıt birbirine çok yakın bulunmuş olup, konumları ve içerikleri itibarıyla Zeus Bronton için yeni bir kült alanına işaret etmektedir. Üç numaralı yazıt muhtemelen Ahmetler köyünde yakın zamanda keşfedilen Zeus Bronton kült alanıyla ilişkilidir. Dört numaralı yazıt, daha önce sadece Apollon ile birlikte görülen “Gorzaios” sıfatının ilk kez Zeus ile birlikte anılması bakımından özellikle ilgi çekicidir. Bu da “Gorzaios” atribüsünün sadece Apollon’a özgü olmadığını düşündürmektedir. Beş numaralı yazıt sadece Zeus’tan bahseden tipik bir adak yazıtıdır. Bu makalede bu beş yeni yazıtı içerikleriyle birlikte tanıtmaktadır: 1) Claudius Ba—’nın Zeus Bronton’a adağı; 2) Claudius Secundus’un Zeus Bronton’a adağı; 3) Glaukias ve Lucius’un Zeus Bronton’a adağı; 4) Aleksandros’un Zeus’a adağı; 5) Domitius Stephanos’un Zeus Gorzaios’a adağı.

Anahtar sözcükler: Bithynia, Nikaia, Phrygia, Dorylaion, Zeus, Bronton, Gorzaios, Adak Yazıtı

Akyürek N. E. 1996, Zeus Bronton: Die bildliche Repräsentation des großen Bauerngottes Phrygiens. Unpublished Master’s Thesis, Münster University, Münster.

Akyürek Şahin N. E. & H. Uzunoğlu 2024, “Neue Weihungen an Zeus Bronton im Museum von Eskişehir”. Phaselis X, 27-51.

Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2022, “Neue Inschriften aus Bilecik 1”. Gephyra 23, 101-184.

Akyürek Şahin N. E. 2001, “Büyük çiftçi Tanrısı Zeus Bronton: Arkeolojik ve Epigrafik Belgelerle Phrygia’da bir Zeus Kültü”. Olba IV, 163-182.

Akyürek Şahin N. E. 2002, Phrygia’da Çiftçi Tanrısı: Dii Brontonti eukhen. Unpublished Dissertation, Akdeniz University, Antalya.

Akyürek Şahin N. E. 2005a, “Bithynia’dan Yeni Yazıtlar”. Olba 11, 75-102.

Akyürek Şahin N. E. 2005b, “Yazıdere (Seyitgazi) Zeus Kutsal Alanı ve Seyitgazi Müzesi’ndeki Adaklar: Bir Ön Rapor”. ArkSan 120, 51-60.

Akyürek Şahin N. E. 2006a, Yazıdere Zeus Kutsal Alanı: Phrygia’da Yerel Bir Tapınım Merkezi. İstanbul.

Akyürek Şahin N. E. 2006b, “Phrygia’dan Yeni Zeus Bronton Adakları”. ArkSan 122, 89-124.

Akyürek Şahin N. E. 2012, “Bithynia’dan Yeni Zeus Bronton Adakları”. Olba XX, 345-382.

Alp A. O. 2022, “Ancient Quarries in the Vicinity of Başara and a Local Roman Grave SteleWorkshop”. Adalya 25, 125-136.

Corsten Th., 2006, “Prosopographische und onomastische Notizen II”. EA 39, 121-132.

Drew-Bear Th. & Naour C. 1990, “Divinités de Phrygie”. ANRW II/18.3, 1907-2044.

Eraydın N. 2022, “Two Newly Discovered Votive Inscriptions to Zeus Bronton from Eskişehir / Dorylaion”. Libri VIII, 139-147.

Erten E. 2023, “Zwei neue Inschriften aus Dorylaion”. Libri IX, 1-12.

Güney H. 2020, “New Votive Inscriptions from Northeast Phrygia”. ZPE 216, 147-155.

IAM, Inscriptiones Asiae Minoris, in: Acta Classica Mediterranea.

Jones A. H. M. 1937, Cities of the Eastern Roman Provinces. Oxford.

LGPN VA, Ed. Th. Corsten, A Lexicon of Greek Personal Names, Volume VA: Coastal Asia Minor: Pontos to Ionia. Oxford 2010.

Öztürk H. S. & Aktaş A. & Demirhan Öztürk E. 2020, “New Inscriptions from Nikaia XII: Sanctuary of Zeus Bronton in Ahmetler Village, Pazaryeri District”. Gephyra 20, 171-192.

Öztürk H. S. & Aktaş A. 2017, “Zeus Bronton Kült Alanı”. Aktüel Arkeoloji 60, 28-29.

Öztürk H. S. 2022, Nikaia Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, I: Osmaneli/Lefke (Bilecik). İstanbul.

Öztürk H. S. 2023, Nikaia. Egemenlik Alanı Epigrafik-Tarihi, Coğrafya Araştırmaları, II: Gölpazarı [Tattaios] (Bilecik). İstanbul.

Staab G., N. E. Akyürek Şahin & H. Uzunoğlu 2023, “Kommemorativinschrift anlässlich der Stiftung von Opferfesten und Weihgaben durch einen Familienverband im Heiligtum von Dabla”. Gephyra 26, 217-226.

TIB 13 Belke K. (Ed.) 2020, Tabula Imperii Byzantini, 13: Bithynien und Hellespont. Vienna.

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0339

Hüseyin Sami ÖZTÜRK

Prof. Dr., Marmara University, Faculty of Humanities and Social Sciences, Department of History, İstanbul. hsoztrk@yahoo.com

]]> New Reading of I.Mylasa I, 403 http://www.libridergi.org/genel/lbr-0338 Sun, 15 Dec 2024 15:16:18 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8533

New Reading of I.Mylasa I, 403

Güray ÜNVER

LIBRI X (2024) 61-70
Geliş Tarihi: 08.11.2024 | Kabul Tarihi: 05.12.2024
DOI: 10.5281/zenodo.14469929
Elektronik Yayın Tarihi: 15.12.2024

Abstract: This article presents a new reading of a published inscription from Mylasa. The inscription is a dedication of an altar to an emperor and Zeus Olympios by the inhabitants of a street, for the sake of hon­oring Dionysides son of Demetrios, the olympic victor (olympionikes). It was engraved on a white marble round altar with profiles above and below. The inscription was published by Ph. Le Bas in 1870 and sub­sequently by G. Cousin in 1898, afterwards it was revised by L. Robert in 1937 and by W. Blümel in 1987. In December 2023, the altar was refound in Mylasa (modern Milas) in the garden of a private house and it was brought to Milas Museum. The new study has enabled a sub­stantial reading of the lines 1-2 and 4-5 which were undecipherable in the earlier editions. The new reading of the lines 1-2 indicates that the altar was dedicated to Augustus and Zeus Olympios, therefore the inscription should be dated to the reign of Augustus. Besides, the lines 4-5 clarify that the dedicators of the altar were “the inhabitants of a mesoplateia” (mesoplateitai) from “the street of Labraun­da” (plateia Labraundike). The street of Labraunda (plateia Labraundike) is attested for the first time in inscrip­tions of Mylasa. More importantly, mesoplateites (inhabitant of a mesoplateia) is a new word, which is not known from any literary or epigraphic document.

Keywords: Mylasa, Dedication, Altar, Olympionikai, Augustus, Street of Labraunda

Öz: Bu makalede, yayımlanmış bir Mylasa yazıtı için yeni bir okuma sunulmaktadır. Yazıt, bir imparatora ve Zeus Olympios’a, bir sokağın sakinleri tarafından, Olympia oyunlarında zafer kazanmış (olympionikes) Demetrios oğlu Dionysides onuruna adanmış bir adaktır. Beyaz mermerden, üst ve altta profilli yuvarlak altar üzerine yazılmıştır. Yazıt 1870 yılında Ph. le Bas tarafından, 1898 yılında ise G. Cousin tarafından yayım­lanmış, ardından 1937 yılında L. Robert tarafından ve 1987 yılında W. Blümel tarafından revize edil­miş­tir.  Altar, 2023 yılı Aralık ayında Mylasa’da (Milas) bir evin bahçesinde yeniden bulunmuş ve Milas Müzesi’ne getirilmiştir. Yeni çalışma, daha önceki edisyonlarda deşifre edilememiş olan 1-2. ve 4-5. satırların büyük oranda okunmasını mümkün kılmıştır. 1-2. satırların yeni okuması altarın Augustus’a ve Zeus Olympios’a adandığını, bu nedenle yazıtın Augustus Dönemi’ne tarihlenmesi gerektiğini göstermektedir. Bununla birlikte, 4-5. satırlar bu altarı adayanların Labraunda caddesinden (plateia Labraundike), “mesoplateia’nın sakinleri” (mesoplateitai) ol­du­ğunu ortaya koymaktadır. Labraunda caddesi (plateia Labraundike) Mylasa yazıtlarında ilk kez belgelen­miştir. Daha önemlisi, mesoplateites (mesoplateia’nın sakini), edebi ve epigrafik belgelerden bilinmeyen yeni bir sözcüktür.

Anahtar sözcükler: Mylasa, Adak, Altar, Olympionikai, Augustus, Labraunda Caddesi

AGRW            Harland P. A. (n.d.), Associations in the Greco-Roman World, “Dedication to Caesar and Zeus by a Street in Honor of an Athlete (undated)”. Retrieved August 15, 2024, from https://philipharland.com/greco-roman-associations/dedication-to-caesar-and-zeus-by-a-street-in-honor-of-an-athlete-undated/

BE 1938. Flacelière R., J. Robert & L. Robert, “Bulletin épigraphique”. Revue des Études Grecques 51/241-242, 413-482.

BE 1994. Gauthier Ph. et al. 1994, “Bulletin épigraphique”. Revue des Études Grecques 107/511-513, 480-620.

Brunet S. 2010, “Winning the Olympics without Taking a Fall, Getting Caught in a Waistlock, or Sitting out a Round”. ZPE 172, 115-124.

CC, 4147. Connected Contests Ancient Athletes Online. Person ID: 4147. Retrieved August 10, 2024 from https://connectedcontests.org/database/persons/4147

Çokbankir N. 2010, Yazıtlar Işığında Roma İmparatorluk Çağı Küçük Asya Agonları ve Sporcuları, Unpublished PhD Thesis, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.

DGE Diccionario Griego-Español (online). lemas, s.v. ἀνύφεδρος. Retrieved September 9, 2024 from http://dge.cchs.csic.es/xdge/

Harland P. A. 2014, Greco-Roman Associations: Texts, Translations and Commentary. II. North Coast of the Black Sea, Asia Minor (Beihefte zur Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft. Band 204). Berlin; Boston.

Höghammar K. 1993, Sculpture and Society: A Study of the Connection Between the Free-standing Sculpture and Society on Kos in the Hellenistic and Augustan Periods. Acta Universitatis Upsaliensis. Uppsala, Stockholm.

I.Cos Segre M., Iscrizioni di Cos (Monografie della Scuola Archeologica di Atene e delle Missioni Italiane in Oriente, 6). Rome.

I.Mylasa I Blümel W. (ed.) 1987, Die Inschriften von Mylasa I. Inschriften der Stadt (IGSK 34). Bonn.

I.Mylasa II Blümel W. (ed.) 1988, Die Inschriften von Mylasa II. Inschriften aus der Umgebung der Stadt (IGSK 35). Bonn.

IG XII,4.2, Bosnakis D. & Hallof K. (ed.) 2012, Inscriptiones Graecae, XII. Inscriptiones insularum maris Aegaei praeter Delum, 4. 2. Inscriptiones Coi insulae: catalogi, dedicationes, tituli honorarii, termini (nos. 424-1239). Berlin – New York.

Moretti L. 1957, Olympionikai, i vincitori negli antichi agoni olimpici (MAL ser. VIII, vol. VIII fasc. 2). Roma.

Robert L. 1937, Études anatoliennes. Recherches sur les inscriptions grecques de l’Asie Mineure. Paris.

Ünver G. 2024, “A New Thiasos from Mylasa: Thiasitai Heroistai of Ouliades, Son of Euthydemos”. Adalya 27, 331-341 (in press).

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0338

Güray ÜNVER

Assoc. Prof. Dr., Muğla Sıtkı Koçman University, Faculty of Letters, Department of Archaeology, Muğla, Türkiye. gunver@mu.edu.tr

]]> A Wandering Jewish Tombstone http://www.libridergi.org/genel/lbr-0337 Mon, 09 Dec 2024 17:39:08 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8517

A Wandering Jewish Tombstone

Mehmet ÖZHANLI
İnci TÜRKOĞLU
Nurşah ÇOKBANKİR ŞENGÜL

LIBRI X (2024) 47-60
Geliş Tarihi: 08.10.2024 | Kabul Tarihi: 01.11.2024
DOI: 10.5281/zenodo.14278243
Elektronik Yayın Tarihi: 09.12.2024

Abstract: The tombstone bearing Jewish symbols such as menorah, shofar, etrog and lulav, accompanied by a Hebrew inscription reading shalom and an ancient Greek inscription comprising two lines, was found in the garden of two buildings belonging to H. M. Aydoğdu, in the locality designated “Omarcı (Ömerci) Village” situated in the district of Şarkikaraağaç, Isparta. With the type of stone of the artefact it is an uncommon find for Şarkikaraağaç, Yalvaç and its surroundings. At the beginning of the research, it was noted that the tombstone was presented by T. Drew-Bear in 1993 at the “XIth Survey Results Meeting”, and it was determined that the original findspot of the tombstone was Afyonkarahisar / İscehisar. In 2004, the inscription was incorporated into a corpus by W. Ameling, which included Jewish inscriptions from Asia Minor. The studies that have been carried out thus far have not evaluated the reliefs and the iconogra­phy of the stele. Thus it would be beneficial to undertake a comprehensive revision of the work and present it to the scientific community in a more holistic manner, with a synthesis of both archaeological and epigraphic perspectives.

Keywords: Jewish Tombstone, Menorah, Hebrew, Ancient Greek Inscription, Phrygia, Koimeterion

Öz: Üzerinde menora, şofar, etrog ve lulav gibi Yahudi simgeleriyle İbranice şalom ve Hellence iki satırlık yazıt taşıyan mezar steli Isparta İli, Şarkikaraağaç İlçesi’nde “Omarcı (Ömerci) Köy” olarak adlandırılan mevkide, H. M. Aydoğdu’ya ait iki binanın bahçesinde bulunmuştur. Eser, Şarkiraağaç, Yalvaç ve çevre­sinde rastlanmayan bir malzemedir. Çalışmanın başında stelin üzerindeki mezar yazıtının 1993 yılında T. Drew-Bear tarafından “XI. Araştırma Sonuçları Toplantısı”nda sunulmuş olduğu ve stelin orijinal buluntu yerinin Afyonkarahisar / İscehisar olduğu tespit edilmiştir. Yazıt 2004 yılında W. Ameling tarafından Küçük Asya Yahudi yazıtlarının bir araya toplandığı corpus’a da dahil edilmiştir. Şimdiye kadar yapılan çalışmalarda stelin kabartmaları ve sunduğu ikonografisi hakkında değerlendirmelerde bulunulmamıştır. Bu nedenle, çalışmanın kapsamlı bir revizyondan geçirilmesi ve hem arkeolojik hem de epigrafik bakış açılarının bir senteziyle daha bütüncül bir şekilde bilim camiasına sunulması faydalı olacaktır.

Anahtar sözcükler: Yahudi Mezar Steli, Menora, İbranice, Hellence Yazıt, Phrygia, Koimeterion

Ameling W. 2004, Inscriptiones Judaicae Orientis Band II Kleinasien. Tübingen.

Ameling W. 2009, “The Epigraphic Habit and the Jewish Diasporas of Asia Minor and Syria”. Eds. H. M. Cotton, R. G. Hoyland, J. J. Price & D. J. Wasserstein, From Hellenism to Islam. Cultural and Linguistic Change in the Roman Near East. New York, 203-234.

Bora S. 2017, Anadolu Yahudileri, Ege’de Yahudi İzleri. İstanbul.

Burkhardt N. & Wilson M. 2013, “The Late Antique Synagogue in Priene: Its History, Architecture, and Context”. Gephyra 10, 166-196.

Çevik N., Ö. Çömezoğlu, H. S. Öztürk & İ. Türkoğlu 2010, “A Unique Discovery in Lycia: The Synagogue at Andriake, Port of Myra”. Adalya XIII, 335-366.

Cleymans S. & Talloen P. 2024, “From Necropoleis to Koimeteria: Burial Practices in Late Antique (late 3rd-7th c. AD) Sagalassos, South-West Turkey”. Eds. A. Dolea & L. Lavan, Burial and Memorial in Late Antiquity. Vol 2: Regional Perspectives (Late Antiquity Archaeology 13). Leiden, 811-813.

Drew-Bear Th. 1972, “Some Greek Words: Part II”. Glotta 50, 3/4, 182-228.

Drew-Bear Th. 1994, “Dokimeion’dan Yeni Yazıtlar”. AST XI, 111-121.

Endsjø D. Ø. 2009, Greek Resurrection Beliefs and the Success of Christianity. New York.

Erdinç Z. 2020, Aizanitis Bölgesi Mezar Taşları. Unpublished PhD dissertation, Pamukkale University. Denizli.

Feissel D. 1987, “De Chalcédoine a Nicomédie. Quelques inscriptions négligées”. Travaux et Memoirs 10, 405-436 Pl. I-III.

Felle A. E. 2023, “Religious Identity in the Funerary Inscriptions Composed by Jews (and Christians) between the Third and Seventh Centuries CE in Rome and Southern Italy”. Eds. L. V. Rutgers & O. P. Saar, Letters in the Dust. The Epigraphy and Archaeology of Medieval Jewish Cemeteries. Leuven-Paris-Bristol, 9-34.

Ful Ş. D. & Sørensen S. L. 2014, “An ‘Archisynagogos’ in Pontos”. ZPE 192, 176-180.

Gignac F. T. 1975, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods. Milano.

Hachlili R. 2001, The Menorah, the Ancient Seven-armed Candelabrum. Origin, Form & Significance. Leiden-Boston-Köln.

Ilan T. 2008, The Lexicon of Jewish Names in Late Antiquity. Part III: The Western Diaspora 330 BCE-650 CE. Tübingen.

Irshai O. 1997, “The Making of the Diaspora”. Ed. N. de Lange, The Illustrated History of the Jewish People. London, 53-86.

le Guen-Pollet B. & Rémy B. 1991, “Trois épitaphes greco-juives de Sebastopolis du Ponts (Sulusaray)”. Ed. B. Rémy (ed.), Pontica I. Recherches sur l’histoire du Pont dans l’antiquité. İstanbul.

McLean B. H. 2002, An Introduction to Greek Epigraphy of the Hellenistic and Roman Periods from Alexander the Great down to the Reign of Constantine (323 B.C. – A.D. 337). Michigan.

Parker B. F. 2013, “Works of the Law and the Jewish Settlement in Asia Minor”. Journal of Greco-Roman Christianity and Judaism 9, 42-96.

Paxton F. S. 2014, “The Early Growth of the Medieval Economy of Salvation in Latin Christianity”. Eds. S. C. Reif, A. Lehnardt & A. Bar-Levav, Death in Jewish Life. Burial and Mourning Customs Among Jews of Europe and Nearby Communities. Berlin-Boston, 20-34.

Rautmann M. L. 2015, “A Menorah Plaque from the Center of Sardis”. JRA 28, 431-438.

Rebillard E. 1993, “Κοιμητήριον et coemeterium: tombe, tombe sainte, nécropole”. Mélanges de l’Ecole française de Rome. Antiquité 105/2, 975-1001.

Robert J. & Robert L. 1970, “Bulletin Epigraphique”. REG 83, 362-488.

Schnabel E. J. 2008, “Jewish Opposition to Christians in Asia Minor in the First Century”. Bulletin for Biblical Research 18/2, 233-270.

Tabbernee W. 2014, Early Christianity in Contexts: An Exploration Across Cultures and Continents. Michigan.

Trebilco P. R. 1991, Jewish Communities in Asia Minor. Cambridge.

Türkoğlu İ. 2000, “Anadolu’da Museviler – I”. Arkeoloji ve Sanat 95 (Mart-Nisan), 15-27.

Türkoğlu İ. 2017, Eskiçağ’da Kadıköy. İstanbul.

van der Horst P. W. 1996, Ancient Jewish Epitaphs. An Introductory Survey of a Millennium of Jewish Funerary Epigraphy (300 BCE – 700 CE). Pharos – Kampen.

van der Horst P. W. 2015, Saxa Judaica loquuntur: Lessons from Early Jewish Inscriptions: Radboud Prestige Lectures 2014. Leiden-Boston.

van Henten J. W. & Huitink L. 2003, “Inscriptions from Israel: Jewish or non-Jewish Revisited”. Bulletin of Judaeo-Greek Studies 32, 33-46.

Wilhems M. H. 1992, “The Jewish Community of Corycus: Two More Inscriptions”. ZPE 92, 248-252.

Electronic Sources

Sardis Expedition SARDIS. “https://sardisexpedition.org”.

Sardis 1: https://omphale.arthistory.wisc.edu/ C1962/C62.xxx.xy.jpg

Sardis 2: https://omphale.arthistory.wisc.edu/SD2014/SD2014.1533.jpg

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0337

Mehmet ÖZHANLI

Prof. Dr., Süleyman Demirel University, Archaeology Dept. Isparta. mehmetozhanli@sdu.edu.tr

İnci TÜRKOĞLU

Assoc. Prof. Dr., Pamukkale University, Dept. of Conservation and Restoration of Cultural Heritage, Denizli. inciturkoglu@hotmail.com

Nurşah ÇOKBANKİR ŞENGÜL

Dr., Akdeniz University, Dept. of Tourism Guidance, Antalya. nursahsengul@akdeniz.edu.tr

]]> Eine Gruppe neuer Grabinschriften aus Kestel bei Bursa http://www.libridergi.org/genel/lbr-0336 Wed, 27 Mar 2024 07:02:25 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8425

Eine Gruppe neuer Grabinschriften aus Kestel bei Bursa

N. Eda AKYÜREK ŞAHİN

LIBRI X (2024) 29-38
Geliş Tarihi: 20.02.2024 | Kabul Tarihi: 21.03.2024
DOI: 10.5281/zenodo.10875163
Elektronik Yayın Tarihi: 27.03.2024

Zusammenfassung: In diesem Artikel werden vier neue Grabinschriften analysiert, die 2022 durch eine Gendarmerieaktion in das archäologische Museum von Bursa gelangten. Alle Inschriften befinden sich auf Reliefstelen, die in der Kreisstadt Kestel, etwa 20 km östlich von Bursa, gefunden wurden. Stele Nr. 1 zeigt ein Relief mit zwei kleinen Kindern, Stele Nr. 2 eine auf einem Korbstuhl sitzende weibliche Figur und verschiedene Gegenstände, die Stelen Nr. 3 und 4 zeigen die Szene eines Totenmahls. Die Existenz von Werkstätten in Kestel, in denen Grabstelen mit einer Totenmahlszene hergestellt wurden, die Tatsache, dass diese Stelen in der Region einzigartig sind und dass sie sich in drei Typengruppen A, B und C einteilen lassen, wurde von Th. Corsten festgestellt und ausführlich analysiert (Corsten 1990). Obwohl die Stelen mit den Nr. 3 und 4 in diesem Artikel nicht direkt in eine der von Corsten definierten Gruppen fallen, scheint die Stele mit der Nr. 3 der Gruppe A und die Stele mit der Nr. 4 der Gruppe B nahe zu stehen. Alle unsere Stelen wurden in den Werkstätten von Kestel hergestellt und auf den Friedhöfen der Bewohner der Umgebung aufgestellt. Die Inschrift mit der Nr. 1 ist im Stil eines Epigramms verfasst und darin ist die Rede von zwei sehr jungen toten Brüdern. Die Inschriften Nr. 2 bis 4 sind in Prosa geschrieben und alle drei sind Grabinschriften von Frauen. Die Stelen stammen aus dem II. oder III. Jh. n. Chr., gemäß der Da¬tierung ähnlicher Stelen.

Schlüsselwörter: Prusa ad Olympum, Kestel, Grabinschriften, Totenmahlreliefs, Bursa Müzesi

Öz: Bu makalede Bursa arkeoloji müzesine jandarma operasyonu yoluyla 2022 yılında gelmiş olan dört adet yeni mezar yazıtı incelenmektedir. Yazıtların hepsi kabartma figürlü steller üzerinde yer almaktadır ve eserler Bursa’nın yak. 20 km doğusundaki Kestel ilçesinde ele geçirilmişlerdir. 1 numaralı stelin üzerinde iki küçük çocuğun kabartması vardır. 2 numaralı stelin üzerinde hasır koltukta oturan bir kadın figürü ve çeşitli objeler görülmektedir. Stellerden 3 ve 4 numaralı olanların üzerinde ölü ziyafeti sahnesi bulunmaktadır. Kestel’de üzerinde ölü ziyafet sahnesi bulunan mezar stellerinin üretildiği atölyelerin varlığı, bu stellerin bu bölgeye özgü olduğu ve bunların tip olarak A, B ve C olarak 3 gruba ayrılabileceği yıllar önce Th. Corsten tarafından tespit edilmiş ve konu detaylı incelenmiştir (Corsten 1990). Makaledeki 3 ve 4 numaralı steller doğrudan Corsten’in gruplarından birisine girmese de 3 numaralı stel A grubuna, 4 numaralı stel ise B grubuna yakın gözükmektedir. Stellerimizin hepsi Kestel atölyelerinde üretilmiş ve o civarda yaşayan halkın mezarlıklarına dikilmiştir. 1 numaralı yazıt olasılıkla mezar şiiri (epigram) tarzında yazılmış olup içeriğinde ölen çok küçük iki erkek kardeş söz konusudur. 2-4 numaralı yazıtlar ise düz metin olarak kaleme alınmıştır ve üçü de kadınlara ait mezar yazıtıdır. Steller benzerinin de tarihlendiği MS II veya III. yüzyıllara aittir.

Anahtar sözcükler: Prusa ad Olympum, Kestel, Mezar Yazıtları, Ölü Yemeği Sahneli Steller, Bursa Müzesi

Akyürek Şahin N. E. & Uzunoğlu H. 2022, “Weitere neue Inschriften aus dem Museum von Bursa”. Gephyra 23, 223-282.

Belke K. 2020, Bithynien und Hellespont I (TIB 13). Wien.

Corsten Th. 1990, “Neue Grabstelen mit Totenmahlreliefs aus der Gegend von Prusa ad Olympum”. EpigrAnat 16, 91-108.

Corsten Th. 2005, “Ein neues Totenmahlrelief aus dem nordwestlichen Kleinasien”. Gephyra 2, 127-132.

Cremer M. 1991, Hellenistisch-römische Grabstelen im nordwestlichen Kleinasien 1. Mysien (AMS 4.1). Bonn.

Cremer M. 1992, Hellenistisch-römische Grabstelen im nordwestlichen Kleinasien 2. Bithynien (AMS 4.2). Bonn.

Drew-Bear Th., Ch. M. Thomas & M. Yıldızturan 1999, Phrygian Votive Steles. The Museum of Anatolian Civilizations. Ankara.

Fabricius J. 1999, Die hellenistischen Totenmahlreliefs. Grabrepräsentation und Wertvorstellungen in Ostgriechischen Städten. München.

Gignac F. T. 1976, A Grammar of the Greek Papyri of the Roman and Byzantine Periods I: Phonology. Milan.

Kajanto I. 1965, The Latin Cognomina. Helsinki.

Lochman T. 2003, Studien zu kaiserzeitlichen Grab- und Votivereliefs aus Phrygien, Basel.

Merkelbach R. & Stauber J. 2001, Steinepigramme aus dem griechischen Osten II. Die Nordküste Kleinasiens (Marmarameer und Pontos). München – Leipzig.

Pfuhl E. & Möbius H. 1979, Die ostgriechischen Grabreliefs II. Text- und Tafelband. Mainz.

Robert L. 1955, Hellenica X. Recueil d’épigraphie, de numismatique et d’antiquités grecques. Paris.

Sironen E. 1997, The Late Roman and Early Byzantine inscriptions of Athens and Attica: an edition with appendices on scripts, sepulchral formulae and occupations. Helsinki.

Solin H. 1990, “Analecta epigraphica”. Arctos XXIV, 121-134.

Stauber J. 2022, Repertorium der griechischen und lateinischen Inschriften aus Mysien (ETAM 30). Wien.

Uzunoğlu H. 2015, “Bursa Müzesi’nden Ölü Ziyafet Sahneli Yeni Mezar Stelleri”. Olba 23, 397-415.

Threatte L. 1980, Grammar of Attic Inscriptions I: Phonology. Berlin – New York.

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0336

N. Eda AKYÜREK ŞAHİN

Prof. Dr., Universität Akdeniz, Fakultät für Human- und Sozialwissenschaften, Fach für Antike Sprachen und Kulturen, Antalya. edasahin@akdeniz.edu.tr

]]> An Honorary Inscription Recording an Elite Woman from Nysa ad Maeandrum http://www.libridergi.org/genel/lbr-0335 Sat, 16 Mar 2024 11:38:27 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8404

An Honorary Inscription Recording an Elite Woman from Nysa ad Maeandrum

Sargon BOYACI

LIBRI X (2024) 17-27
Geliş Tarihi: 08.01.2024 | Kabul Tarihi: 23.02.2024
DOI: 10.5281/zenodo.10824787
Elektronik Yayın Tarihi: 16.03.2024

Abstract: This article presents a new inscription discovered during the Nysa ad Maeandrum excavations in 2020. In this epigraphic document, Neikostrate, also known as Eutykhiane, a member of a noble family of Nysa ad Maendrum, is honoured by her hometown of Nysa for her virtue and nobility. Neikostrate, the daughter of Publius Aelius Iunius Marcianus, is mentioned as descended from archiereis and stephanephoroi. Although the inscription does not directly pro­vide information on whether Neikostrate and the mentioned member of the family fulfilled any offices in the city, the expression of “ἀρχιερέων καὶ στεφανηφόρων ἐγγόνων” which referred to sacred and epon­ymous offices in the inscription will provide an effective view in the evaluation of the inscription and social status of the family. Subsequently, in consideration of the fact that Nysa ad Maendrum has remarkable epigraphical data concerning elite women, the limited information related to Neikostrate’s civic position is evaluated in the context of Nysaean noble women.

Keywords: Nysa ad Maeandrum, Neikostrate alias Eutychiane, Nysaean Noble Women, Arhiereia, Stephanephoria

Öz: Bu makale 2020 yılı Nysa ad Maeandrum kazı çalışmaları sırasında ele geçen yeni bir yazıtı ele almak­tadır. Bu epigrafik belgede Nysa ad Maendrum kentinin soylu bir ailesinin ferdi olan ve Eutykhiane olarak da bilinen Neikostrate vatanı Nysa Kenti tarafından erdemi ve asaletinden ötürü onurlandırılmaktadır. Publius Aelius Iunius Marcianus’un kızı Neikost­rate’nin, arkhiereia ve stephane­phoria üstlenenlerin soyundan geldiği belirtilmektedir. Mevcut yazıt doğ­rudan Neikostrate’nin ve bahsi geçen aile üyelerinin kentte memuriyet üstlenip üslenmediğine yönelik bilgi aktarmamasına rağmen, yazıttaki dini ve eponym memuriyetlere atıf yapan “ἀρχιερέων καὶ στεφανηφόρων ἐγγόνων” ifadesi yazıtın ve ailesinin toplumsal konumunun değerlendirmesinde etken ola­caktır. Bu durumu takiben, Nysa ad Maendrum kentinde soylu kadınlara ilişkin epigrafik olarak kayda değer belgelerin ele geçtiği göz önünde bulundurulduğunda, Neikostrate’nin sosyopolitik konumuna iliş­kin sınırlı bilgiler Nysa ad Maendrum kentinin diğer soylu kadınları kapsamında değerlendirilecektir.

Anahtar sözcükler: Nysa ad Maeandrum, Neikostrate Namıdiğer Eutykhiane, Nysalı Soylu Kadınlar, Arkhiereia, Stephanephoria

AE  L’Année épigraphique, Paris 1888 –.

Arslan M. 2007, Mithradates VI Eupator: Roma’nın Büyük Düşmanı. İstanbul.

BMC Lydia Head B. V. 1901, A Catalogue of the Greek Coins in the British Museum: Catalogue of the Greek Coins of Lydia. London.

Bremen R. van 1996, The Limits of Participation: Women and Civic Life in the Greek East in the Hellenistic and Roman Periods. Amsterdam.

Clerc M. A. 1887, “Inscriptions de la vallée du Méandre. Tralles, Nysa, Attuda, Laodicée et Colosses”. BCH 11, 346-354.

Cluzeau F. 2021, “Karia’da Kadınların Kamusal Rolünü Artıran Unsurlar”. Cedrus IX, 197-218.

Dmitriev S. 2005, City Government in Hellenistic and Roman Asia Minor. Oxford.

Ertuğrul F. & Malay H. 2010, “An Honorary Decree from Nysa”. EA 43, 31-42.

Ertuğrul F. 2008, “Some New Inscriptions from Tralleis and Aphrodisias”. EA 41, 87-90.

Fraser P. M. & Matthews E. 2018, A Lexicon of Greek Personal Names. United Kingdom.

Gauthier P. 1985, Les cités grecques et leurs bienfaiteurs (IVe-Ier siècle avant J.-C): contribution à l’histoire des institutions. (BCH Suppl. 12). Paris.

Gökalp Özdil N. & Akdoğu Arca E. N. 2022a, “An Overview of Nysa Based on Ancient Sources”. Eds. S. H. Öztaner, Nysa: A Dipolis on the Meander. İstanbul, 40-48.

Gökalp Özdil N. & Akdoğu Arca E. N. 2022b, “Nysa During the Roman Imperial Period”. Eds. S. H. Öztaner, Nysa: A Dipolis on the Meander. İstanbul, 62-75.

Gökalp Özdil N. & Akdoğu Arca E. N. 2022c, “Epigraphic Finds From The Colonadded Street / Street 1-Plateia”. Eds. S. H. Öztaner, Nysa: A Dipolis on the Meander. İstanbul, 130-144.

Gökalp Özdil N. 2018, “Yazıtlar Işığında Küçükasya’da Stephanephoria”. JHS 10/3, 197-205.

GRPC Lydia Kurth D. 2020, Greek and Roman Provincial Coins – Lydia. İstanbul.

Hammerstaedt J. & Smith F.M. 2008, “Diogenes of Oinoanda: The Discoveries of 2008 (Nf 142–167)”. EA 41, 1-37.

Kadıoğlu S., M. Kadıoğlu & Y. K. Kadıoğlu 2013, “Identifying of Buried Archaeological Remains with Ground Penetrating Radar, Polarized Microscope and Confocal Raman Spectroscopy Methods in Ancient City of Nysa, Aydın-Turkey”. Journal of Archaeological Science 40, 3569-3583.

Marek C. 1993, Stadt, Ära und Territorium in Pontus-Bithynia und Nord-Galatia. Tübingen.

Meyers R. 2012, “Reconsidering Opportunities for Female Benefactors in the Roman Empire: Julia Antonia Eurydice and the Gerontikon at Nysa”. L’Antiquité Classique 81, 145-159.

Oertel F. 1917, Die Liturgie: Studien zur ptolemäischen und kaiserlichen Verwaltung Ägyptens. Leipzig.

Öztaner S. H. 2022, “Colonnaded Street / Street 1- Plateia (East Side)”. Eds. S. H. Öztaner, Nysa: A Dipolis on the Meander. İstanbul, 110-129.

Öztaner S. H., E. N. Akdoğu Arca & N. Özdil Gökalp 2014, “Nysa ad Maeandrum’daki Yeni Bulgular Üzerine Bir Değerlendirme”. Eds. Ç. Aşkit, S. Kalaycıoğulları, R. Kayapınar, C. Üstünel Keyinci & R. Öztürk, In Memoriam Filiz Öktem. Ankara, 225-245.

Priene McCabe, D. F. 1987, Priene Inscriptions, Texts and List. Princeton.

Primo A. 2011, “The Client Kingdom of Pontus Between Mithridatism and Philoromanism”. Eds. T. Kaizer & M. Facella, Kingdoms and Principalities in the Roman Near East. Stuttgart, 159-179.

Ramsay W. M. 1941, The Social Basis of Roman Power in Asia Minor. Aberdeen.

Regling K. 1913b, “Überblick über die Münzen von Nysa”. Eds. W. von Diest, Nysa ad Maeandrum nach Forschungen und Aufnahmen in den Jahren 1907 und 1909. Berlin, 70-103.

Sherk R. K. 1993, “The Eponymous Officials of Greek Cities V”. ZPE 96, 267-295.

Sullivan R. D. 1980, “Dynasts From Pontus”. ANRW II/72, 913-930.

Thonemann P. J. 2004, “Polemo, Son of Polemo”. EA 37, 144-150.

Welles C. B. 1934, Royal Correspondence in the Hellenistic Period: A Study of Greek Epigraphy. Chicago.

Welwei K. W. 2001, “Stephanephorie”. DNP 11, 956.

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0335

Sargon BOYACI

PhD. Cand., Akdeniz University, Faculty of Letters, Department of Ancient Languages and Cultures, Antalya. sargonboyaci@hotmail.com

]]> Notes on some Honorary Inscriptions from Kibyra http://www.libridergi.org/genel/lbr-0334 Tue, 23 Jan 2024 12:39:55 +0000 http://www.libridergi.org/?p=8301

Notes on some Honorary Inscriptions from Kibyra

Selen KILIÇ ASLAN

LIBRI X (2024) 1-7
Geliş Tarihi: 10.11.2023 | Kabul Tarihi: 24.12.2023
DOI: 10.5281/zenodo.10491720
Elektronik Yayın Tarihi: 26.01.2024

Abstract: This article revisits a few honorary inscriptions from Kibyra and discusses the identities of the persons mentioned in these inscriptions. In particular, it rediscusses how the name of the honouree in inscription I.Kibyra 40 could be restored and then shows that a posthumous honorary inscription for a Flavia Tata, published in 2019, does not, contrary to its editor’s argument, confirm the existence of a person named Krateros, son of Flavius Krateros, supposedly honoured in I.Kibyra 40. Furthermore, it is argued that the inscription honouring Flavia Tata should be dated to the Ist century A.D. or to the beginning of the IInd century A.D. at the very latest, not to the end of the IInd century A.D. Finally, the adjective ἁγνός, ή, όν, which is only rarely used for women in the honourary inscriptions of Asia Minor, is examined, and the possible reasons why the demos chose this adjective to describe the qualities of Flavia Tata are explored.

Keywords: Kibyra, Flavius Krateros, Flavia Tata, asiarch, Xouamoas/Souamoas, ἁγνός

Öz: Bu makalede Kibyra’dan bazı onurlandırma yazıtları yeniden ele alınmakta ve bu yazıtlarda bahsi geçen kişilerin kimlikleri tartışılmaktadır. Özellikle I.Kibyra 40 numaralı yazıtta onurlandırılan kişinin isminin ne şekilde tamamlanabileceğine dair fikirler yeniden gündeme getirilmektedir. Ardından, 2019 yılında yayımlanmış olan, Flavia Tata adında bir kadının ölümünden sonra onurlandırıldığı bir yazıtın, editörünün yorumunun aksine, I.Kibyra 40’ta onurlandırıldığı varsayılan Flavius Krateros oğlu Krateros adlı bir şahsın varlığını hiç bir şekilde konfirme etmediği gösterilmektedir. Bunun yanı sıra, Flavia Tata’nın onurlandırıldığı yazıtın tarihlemesi tartışılmakta ve ilgili yazıtın MS II. yüzyılın sonuna değil, MS I. yüzyıla ya da en geç MS II. yüzyılın başlarına tarihlenmesi gerektiği öne sürülmektedir. Ayrıca Flavia Tata’nın onurlandırılmasında seçilen ἁγνός, ή, όν sıfatı irdelenmekte ve Küçük Asya onurlandırma yazıtlarında kadınlar için son derece az kullanılan bu sıfatın demos tarafından neden tercih edilmiş olabileceği tartışılmaktadır.

Anahtar sözcükler: Kibyra, Flavius Krateros, Flavia Tata, Asiarkhes, Xouamoas/Souamoas, ἁγνός

Alten Güler E. 2019, “Kibyra’dan Yeni Onurlandırma Yazıtları”. Libri V, 335-340. Source: http://www.libridergi.org/wp-content/uploads/2019/12/lbr.201944.pdf

Brixhe C. 2013, “La Pamphylie. Peuplement et dialecte : 40 ans de recherche”. Kadmos 51/1, 169-205.

Cluzeau F. 2021, “Karia’da Kadınların Kamusal Rolünü Artıran Unsurlar”. Cedrus IX, 197-218. DOI: 10.13113/CEDRUS.202110

Friesen S. J. 1993, Twice Neokoros. Ephesus, Asia and the Cult of the Flavian Imperial Family (Religions in the Graeco-Roman World 116). Leiden/New York/Köln.

Fröhlich P. 2020, “Philanthropia in Context: Civic Virtues and Praise of Officials in the Poleis of Hellenistic Asia Minor”. Eds. O. Tekin, Ch. H. Roosevelt & E. Akyürek, Philanthropy in Anatolia through the Ages. The First International Suna & İnan Kıraç Symposium on Mediterranean Civilizations – March 26-29, 2019, Antalya: Proceedings. İstanbul, 13-28.

Hall A. S., N. P. Milner & J. J. Coulton 1996, “The Mausoleum of Licinnia Flavilla and Flavianus Diogenes of Oinoanda: Epigraphy and Architecture”. AS 46, 111-144.

Heller A. & Suspène A. 2019, “C. Asinius Gallus hagnos à Temnos : la rhétorique civique face au pouvoir romain”. Eds. A. Heller, Ch. Müller & A. Suspène, Philorhômaios kai philhellèn: hommage à Jean-Louis Ferrary. Genève, 501-520.

Herz P. 1992, “Asiarchen und Archiereiai. Zum Provinzialkult der Provinz Asia”. Tyche 7, 93-115.

Kılıç Aslan S. (forthcoming), “Some Chronological Considerations about the Marriage of C. Licinnius Thoas and Licinnia Tation from Oinoanda”. Eds. Ch. Schuler & F. Onur, Proceedings of the Symposium on New Research on Greek Epigraphy in Lycia. Antalya, Turkey, 28-30 March 2022.

Kılıç Aslan S. 2018, “Elite Lycian Families and their Matrimonial Alliances with Distinguished Houses of Kibyra. Some Notes on an Honorary Inscription from Lydai”. Eds. M. Arslan & F. Baz, Arkeoloji, Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. A. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler. İstanbul, 501-512.

Kılıç Aslan S. 2023, Lycian Families in the Hellenistic and Roman Periods. A Regional Study of Inscriptions: towards a Social and Legal Framework (Brill Studies in Greek and Roman Epigraphy 19). Leiden/Boston.

Mantas K. 2000, “Public and Private”. Polis: revista de ideas y formas políticas de la Antigüedad 12, 181-228.

Merkelbach R. & Stauber J. 1996, “Die Orakel des Apollon von Klaros”. EA 27, 1-54.

Reitzenstein D. 2014, “Neue Inschriften aus Tlos: Kronoskult, Agonistik und Euergetismus”. Chiron 44, 551-613.

Siekierka P., K. Stebnicka & A. Wolicki 2021, Women and the Polis: Public Honorific Inscriptions for Women in the Greek cities from the Late Classical to the Roman Period (2 Volumes). Berlin.

Kalıcı Bağlantı Adresi: http://www.libridergi.org/2024/lbr-0334

Selen KILIÇ ASLAN

Dr., Commission for Ancient History and Epigraphy of German Archaeological Institute, Munich. Selen.Kilic@dainst.de

]]>